Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek amacıyla askeri bir operasyon seçeneğini gündemine aldı.
Wall Street Journal'ın aktardığına göre ABD’li yetkililer, Trump’ın henüz nihai kararını vermediğini ancak seçeneğe açık olduğunu söylüyor.
Yetkililere göre plan, 450 kilogram civarında nükleer materyalin İran topraklarından çıkarılmasını öngörüyor. Bu tür bir operasyonun, Amerikan askerlerinin sahada günler boyunca kalmasını gerektirebileceği ve ciddi güvenlik riskleri barındırdığı belirtiliyor.
Pakistan ve Mısır'la beraber Türkiye de arabulucu
Trump’ın aynı zamanda İran’a diplomatik baskı yapılmasını istediği ifade ediliyor. Buna göre Washington, savaşın sona ermesi için Tahran’ın söz konusu uranyumu teslim etmesini temel şartlardan biri olarak görüyor. Ancak iki ülke arasında doğrudan görüşmeler henüz başlamış değil. Türkiye, Pakistan ve Mısır’ın arabuluculuk girişimlerinde bulunduğu aktarılıyor.
ABD’li askeri yetkililer ve uzmanlar, olası bir operasyonun son derece karmaşık olacağı görüşünde. Planın, özel kuvvetlerin hava yoluyla bölgeye intikal etmesini, hedef alanların güvence altına alınmasını ve ardından nükleer materyalin yerinin tespit edilerek çıkarılmasını içerdiği belirtiliyor. Operasyon sırasında İran’ın hava savunma sistemleri ve insansız hava araçlarından kaynaklanan tehditlerin önemli bir risk oluşturacağı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre zenginleştirilmiş uranyumun özel silindirler içinde saklandığı ve güvenli şekilde taşınabilmesi için özel koruma kaplarına yerleştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu sürecin birkaç gün ile bir hafta arasında sürebileceği, ayrıca geçici bir hava üssü kurulmasının da gerekebileceği kaydediliyor.
Emekli ABD Generali Joseph Votel, bu tür bir müdahalenin hızlı bir operasyon olmayacağını belirterek, “Bu hızlı gir-çık türü bir görev değil” değerlendirmesinde bulundu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, İran’daki uranyumun büyük bölümünün daha önce hedef alınan İsfahan ve Natanz tesislerinde bulunduğunu düşünüyor. Bu tesisler, İran’ın nükleer programının merkezinde yer alıyor.
Diplomatik çözüm arayışı sürüyor
ABD yönetimi, askeri seçenekle birlikte diplomatik çözüm arayışını da sürdürüyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un hedeflerine kara harekâtı olmadan da ulaşabileceğini ifade etti. Beyaz Saray ise Pentagon’un farklı senaryolar üzerinde hazırlık yaptığını ancak bunun bir karar anlamına gelmediğini vurguluyor.
Uzmanlar, İran’a yönelik böyle bir operasyonun Tahran’ın misillemesine yol açabileceği ve çatışmanın süresini uzatabileceği uyarısında bulunuyor. Trump’ın ise yakın çevresine uzun süreli bir savaştan kaçınmak istediğini söylediği aktarılıyor.
ABD’li yetkililer, İran’ın şu anda aktif olarak uranyum zenginleştirmediğini ancak teknik kapasitesini koruduğunu belirtiyor. Mevcut stokun daha yüksek saflık seviyesine çıkarılabileceği ve bunun nükleer silah geliştirme sürecinde kritik bir adım olduğu ifade ediliyor.
Pentagon’un bölgede ek askeri hazırlıklar yaptığı ve gerekmesi halinde ilave birlikler konuşlandırmayı değerlendirdiği belirtiliyor. ABD yönetimi, nihai kararın henüz verilmediğini vurgularken, askeri ve diplomatik seçeneklerin birlikte ilerlediği bir sürecin sürdüğünü ifade ediyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
