Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Kanada merkezli otomobillere uygulanan ABD gümrük vergilerini artırma uyarısında bulundu. Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada Kanada otomobil ve kamyonlarının yanı sıra otomobil parçalarına uygulanan gümrük vergilerini 1 Ocak'tan itibaren yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkaracağını söyledi.
Bu açıklama, ABD-Kanada ticaret görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanması ve her iki tarafın da diğerini son dakika talebinde bulunmakla suçlamasının ardından geldi.
Kanada: Trump, otomotiv sektörünü yok etmek istiyor
Kanada, bugün ülkenin ticaret savaşına nasıl tepki vereceğini ve zorlu zamanlarda işçilerini nasıl koruyacağını açıklayacağını belirtti. Günün erken saatlerinde Başbakan Mark Carney, Trump'ın son vergi tehdidini şaşırtıcı bulmadığını söyledi ve Trump'ın Kanada'nın otomotiv endüstrisini yok etmek istemekle suçladı.
Carney, Kanada'nın ABD'nin "doğru tutumla" gelmesi durumunda müzakerelere devam etmeye hazır olduğunu da sözlerine ekledi. Kanada, ABD'nin yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ürününe yüzde 50 gümrük vergisi uygulamasını öngören sürenin dolmasına kısa süre kala cuma gecesi ticaret müzakerelerinden çekildi.
Son dakika talebi kimden geldi?
Görüşmelerin duraklaması, geçen haftanın başında her iki tarafın da yeni bir ABD-Kanada ticaret anlaşmasına varılabileceği konusunda iyimser göründüğü döneme kıyasla önemli bir ton değişikliğine işaret etti. Kanada, ABD'nin Kanada'nın hangi ülkelerle ticaret anlaşması imzalayabileceğini sınırlayan bir madde de dahil olmak üzere "kabul edilemez" son dakika taleplerini öne sürdüğünü söyledi. ABD'li yetkililer ise son dakika değişikliklerini Kanada'nın yaptığını iddia etti. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer "Daha fazlasını istediler" dedi.
Misilleme gelecek mi?
Trump'ın Kanada otomotiv sektörüne yönelik gümrük vergisi tehditleri, Carney'nin ABD'nin uyguladığı vergilere karşılık olarak ABD mallarına “doları dolarına” misilleme vergileri uygulayacaklarını açıklamasının ardından geldi.
Carney, cuma günü sürenin dolmasının ardından ABD'nin yeni yüzde 50'lik gümrük vergilerinden etkilenen Kanadalı işletmeleri desteklemeye ve tarihsel olarak büyük ölçüde ABD'ye dayanan Kanada'nın ticaretini çeşitlendirmek için altyapı oluşturmaya odaklandığını söyledi.
Ontario'dan Trump'a: "Defol git"
Öte yandan Kanada'nın otomotiv üretiminin merkezi olan Ontario eyaletinin başbakanı Doug Ford, Trump'ın gümrük vergileri ve tehditlerine tepki göstererek "Defol git" ifadelerini kullandı.
Ford ayrıca Kanada'nın ABD'ye ihraç ettiği petrol ve doğal gazın yanı sıra elektrik ve kritik mineraller için ek ücret talep etmesi gerektiğini dile getirdi.
Trump, Truth Social'daki paylaşımında Ford'u "gürültü çıkarmakla" suçladı ve "Birilerinin bu soytarıların 'hizaya girmesini' sağlaması gerekiyor. Aksi takdirde Kanada açısından sonuçlar ÇOK DAHA KÖTÜ olacak!" dedi.
Kanada hükümetinin verilerine göre Kanada, ABD'nin toplam ham petrol ithalatının yüzde 60'ını, doğal gaz ithalatının ise yaklaşık yüzde 100'ünü karşılıyor.
Her iki ülkedeki işletmeler de yeni ABD gümrük vergilerinin yanı sıra Kanada'nın 8 Eylül'de uygulamaya koymayı planladığı misilleme vergilerinin kendilerine zarar vereceği uyarısında bulundu.
Ticaret savaşı tırmanıyor
Hızla tırmanan ticaret savaşı, Meksika'yı ve üç komşu ülke arasındaki ticaret anlaşması USMCA'yı da gündeme taşıdı. Kanada ve Meksika, USMCA'nın 16 yıl daha uzatılmasını istediklerini açıkladı. Ancak ABD, anlaşmayı mevcut haliyle yenilemeyeceğini belirtti. Anlaşma, Kuzey Amerika'daki 1,6 trilyon dolarlık ticaretin temelini oluşturuyor.
Peki ABD'ye mallarının yaklaşık yüzde 70'ini satan Kanada'nın, dünyanın en büyük ekonomisi olan komşusuyla yaşadığı ticaret anlaşmazlığında nasıl bir kozu var?
Kanada, Maine, Michigan ve Wisconsin'in de aralarında olduğu 26 ABD eyaletinin en büyük ticaret ortağı konumunda. 50 eyaletin 45'inde ilk üç ticaret ortağı arasında yer alıyor. BBC'nin analizine göre bu durum Carney'nin ticaret savaşında hareket alanı olduğunu gösteriyor.
Carney'nin planladığı Kanada misilleme vergileri şimdilik stratejik "doları dolarına" karşı önlemler niteliğinde. Çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım makineleri, elektronik, kağıt hamuru ve kağıt ürünlerine odaklanan listenin son hali belirsizliğini koruyor.
Kanadalılar, ABD'ye taviz verilmesini istemiyor
Anketler, Carney hükümetinin aksi yönde hareket ederek ABD'ye önemli tavizler vermesi halinde Kanadalıların çoğunluğunun bundan memnun olmayacağını kanıtlıyor. Bu görüş, sınırın kuzeyinde Trump'ın en sert eleştirmenlerinden biri olan Ford tarafından da paylaşılıyor.
ABD'ye enerji ihracatını kısıtlamak mevcut misilleme önlemleri arasında yer almıyor. Ancak çeşitli siyasi yetkililer bu fikre sıcak bakıyor. Bazı eyalet başbakanları da bu kozu kullanmayı reddediyor.
Kanada, gübre üretiminde kullanılan ve dünyanın en büyük tedarikçisi olduğu potasyum gibi önemli emtiaların da başlıca kaynaklarından biri.
Ford: Trump bizi hafife alıyor
Ford, "Trump'ın petrol olmadan otomobil çalıştırmasını izlemek isterim. Potasyum olmadan sebze ve meyve yetiştirmesini de izlemek isterim. Başkan Trump bizi hafife alıyor ve yaptığı en büyük hata bu" diyor.
Kanada ayrıca lityum, nikel ve grafit gibi kritik mineraller açısından da önemli rezervlere sahip.
ABD, Kanada'nın toplam mineral ihracatında en büyük pazar konumunda. Bu da Ottawa'nın baskı uygulayabileceği bir başka alan. BBC, zamanlama ve Kanada'nın siyasi iradesinin de müzakerelerde bir koz olarak kullanılabileceğine dikkat çekiyor.
Ülkede çoğunluk, Ottawa'nın Trump yönetimi karşısında sert bir müzakere yürütme kararını genel olarak destekliyor ve diğer Kanadalı siyasi liderler de birlik görüntüsü sergiliyor. Angus Reid tarafından hafta sonu yapılan bir ankete göre Kanadalıların yaklaşık yüzde 76'sı, kendi iş güvenceleri konusunda endişe duymalarına rağmen Ottawa'nın ticaret müzakerelerinden çekilme kararını destekliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
