Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, NTV canlı yayınında piyasalardaki gelişmelere dair konuştu.
Bakan Şimşek tedbirlerin yeterli olduğunun altını çizerek "Genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil. Borsa ve fon piyasasında yapısal bir sorun yok. Serbest fon dediğimiz alan tüm dünyada nispeten serbest bir alan" değerlendirmesinde bulundu.
Mehmet Şimşek'in açıklamaları şu şekilde:
“Dün FİK toplandı. Net bir şekilde, bütün ekonomi otoriteleri bir aradaydık. Bu kurullar piyasalarda sistemik risk oluşmasını engellemeye yönelik sürekli şekilde istişari bir kurul, orada gereken tedbirlerin alınmasına yönelik kararlar alınıyor. Özetle, piyasalarda dün itibarıyla yaşananlar esas itibarıyla sınırlı sayıda fonlardaki kredi ve likidite problemi. Genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil.
Borsa ve fon piyasasında yapısal bir sorun yok. Serbest fon dediğimiz alan tüm dünyada nispeten serbest bir alan. Nitelikli yatırımcıların yatırım yaptığı bir alan. Dışarıda bunlara hedge fon diyebiliriz.
Oradaki regülasyon daha gevşek. 2019 yılından itibaren TEFAS'ta işlem görmeye başlayınca bu alan büyüyor. Sınırlı sayıdaki fondan bahsediyoruz. 2038 fon var Türkiye'de bunların 131'inden bahsediyoruz.
'Sınırlı sayıda fonda piyasa bozucu eylemler var'
“Sistemik risk yok, hatta şunu söyleyebilirim, serbest fon alanını dünyadaki uygulamalarına göre çok katı kurallara bağlayan fon rehberi Ağustos sonunda açıklandı. Bazı konularda geçiş süreçleri var, piyasanın uyum sağlaması için. Teminat yapısı güçlendirildi. Teminata ilişkin kaygıları giderecek adımları attık. 2024 yılında genel olarak para piyasası fonlarına dedik ki, sıfır risk olarak görülen hazine kağıtlarına sokmak zorundasınız.
O düzenleme bugün işe yarayacak. Serbest fonlar için de geçiş dönemi öngörüyoruz. Sınırlı sayıda fonda piyasa bozucu eylemler var, buna ilişkin gereken yapılmıştır. 7 portföy yönetim şirketinin işlettiği 131 fon SPK tarafından tasfiye sürecine konuldu. SPK tasfiyeye ilişkin kapsamlı yol haritasını ortaya koydu.”
'Tasfiye süreci sağlıklı işleyecek'
"Fon piyasasının yüzde 90'ı sağlıklı işlemeye devam etmiş. Buradaki sorun sistemik değil derken, fonların tamamına bakarsanız fon birikimi olarak bakarsanız yüzde 10-11 civarında bir rakam.
Bu da şu demek değildir, buradaki fonların hiçbir varlığı yok demek değildir. SPK tasfiye sürecini ilkelere göre yapacak.
Tasfiye süreci borsayı baskı altına alacak çerçevede olmayacak. Nitelikli yatırımcı olsalar dahi, aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir. Burada bir yoğunlaşma oluşmuş, bunun bulaşıcı olmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı, süreç sağlıklı şekilde işleyecek."
Finansman şirketlerine için yeni dönem
Şimşek, ev ve otomobil sahibi olmak amacıyla vatandaşların birikimlerini yönettiği tasarruf finansman şirketlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
Bu alanın bankacılık benzeri bir yapıya sahip olduğunu belirten Şimşek, daha sıkı kurallara ihtiyaç olduğunu söyledi.
"Orası bankalar gibi daha katı kurallara ihtiyaç duyulan bir alan. Dünya da bunu söylüyor. Sadece Türkiye için değil, küresel olarak bu konuda değerlendirmeler yapılıyor" ifadelerini kullandı.
Şimşek, bu kuruluşlarla ilgili sorumluluğun Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nda (BDDK) olduğunu belirterek, gerekli denetim süreçlerinin yürütüldüğünü aktardı.
'Emlak Katılım süreci başlattı'
Tasarruf finansman alanında yaşanan gelişmelere ilişkin de bilgi veren Şimşek, Emlak Katılım'ın bir süreç başlattığını söyledi.
Şimşek, söz konusu sürecin yatırımcıları korumaya yönelik olduğunu belirterek, Rekabet Kurumu, BDDK ve SPK gibi kurumların gerekli onay süreçlerini değerlendireceğini ifade etti.
Serbest fonlara ilişkin düzenlemelerin büyük ölçüde tamamlandığını belirten Şimşek, özellikle teminat ve şeffaflık konularında önemli adımlar atıldığını söyledi.
Şimşek, "Dünyaya oranla özellikle serbest fon alanı çok daha katı kurallara bağlandı. Teminat konusu, Takasbank çerçevesi ve diğer düzenlemeler güçlendirildi" dedi.
Para piyasası fonlarına yönelik daha önce getirilen düzenlemeleri hatırlatan Şimşek, 2024 yılında yapılan değişikliklerin bugün etkisini göstereceğini ifade etti.
Bakan Şimşek "Toplanan paranın en az yüzde 10'unun düşük riskli ve risksiz kabul edilen Hazine kağıtlarında tutulmasına yönelik düzenleme yaptık. Bu düzenleme bugün işe yarayacak" diye konuştu.
Şimşek, serbest fonlara yatırım yapan kişilere ilişkin de önemli bir mesaj verdi. Nitelikli yatırımcı tanımında belirlenen sınırın yeniden değerlendirilebileceğini söyledi.
Serbest fonlarda yatırımcıların belirli bir birikimin üzerinde olması gerektiğini hatırlatan Şimşek, "Geçen yıl bu rakamı 10 milyon TL ve üzerine çıkardık. Belki bu alan yeniden düzenlenebilir" dedi.
Piyasalara güven mesajı
Şimşek, alınan tedbirlerin temel amacının yatırımcıları korumak ve sınırlı bir alanda ortaya çıkan riskin piyasaların geneline yayılmasını önlemek olduğunu söyledi.
Merkez Bankası'nın gerekli likiditeyi sağlayacağını açıklamasının kritik bir adım olduğunu belirten Şimşek, likidite sorunlarının ilerleyen süreçte kredi problemlerine dönüşebileceğine dikkat çekti.
Bakan Şimşek, BDDK'nın bankaların kendi hisselerini alımlarıyla ilgili yaptığı düzenlemelerin de piyasaları rahatlattığını ifade etti. SPK'nın ise sorumlu olduğu alanda gerekli tedbirleri aldığını ve ilgili fonlarla ilgili süreçleri başlattığını aktardı.
Şimşek, piyasanın büyük bölümünde herhangi bir sorun bulunmadığını belirterek, "Piyasanın yüzde 90'ında zaten bir sorun yoktu. Sorunlu alan dar bir alan" değerlendirmesinde bulundu.
'Bankacılık sisteminde sorun yok'
Türkiye'nin bankacılık sisteminin güçlü yapısına vurgu yapan Şimşek, sermaye yeterliliği, likidite ve varlık kalitesi açısından herhangi bir problem olmadığını söyledi.
Bakan, bankacılık sektörünün uluslararası standartlara göre sıkı kurallara tabi olduğunu belirterek, sermaye yeterlilik oranlarının güçlü seviyede olduğunu ifade etti.
Piyasalardaki stres göstergelerine de değinen Şimşek, risk algısında kalıcı bir bozulma yaşanmadığını söyledi. Tahvil piyasasında yaşanan hareketliliğin alınan tedbirlerle birlikte normale döndüğünü belirten Bakan, faizlerde düşüş yaşandığını kaydetti.
'Yanlış yapanlar sonucuna katlanacak'
Finansal piyasalarda kurallara aykırı hareket edenlerle ilgili sürecin devam ettiğini belirten Şimşek, bundan sonraki aşamanın adli makamların sorumluluğunda olduğunu söyledi.
Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu'nun lisans iptallerinden suç duyurularına kadar gerekli adımları attığını belirterek, yatırımcıların birikimlerini riske atan ve piyasa bozucu faaliyetlerde bulunanlarla ilgili sürecin takip edileceğini ifade etti.
Bakan, "Yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak" diyerek kurumların görevlerini yerine getirmeye devam edeceğini söyledi.
Enflasyon beklentisi
Şimşek, mevcut ekonomik program sayesinde enflasyon baskılarının kontrol altında tutulduğunu belirtti. Küresel şokların etkisiyle fiyat artışlarının yaşandığını ancak alınan önlemler sayesinde daha yüksek seviyelerin önüne geçildiğini söyledi.
Cari açık konusunda da değerlendirme yapan Şimşek, enerji fiyatlarındaki artışların beklentileri etkilediğini ifade etti. Türkiye'nin cari açığının yönetilebilir seviyelerde olduğunu belirten Bakan, dış borç ve finansman göstergelerinde iyileşme olduğunu dile getirdi.
Eşel mobil uygulaması
Akaryakıt fiyatlarındaki artışlara karşı uygulanan Eşel Mobil sistemiyle ilgili de konuşan Şimşek, uygulamanın bütçeye etkisine ilişkin bilgi verdi.
Şimşek, yapılan hesaplamalara göre yaklaşık 400 milyar liralık bir gelirden vazgeçildiğini belirtti.
Bakan, özellikle mazotta yıl sonuna kadar kısmi sübvansiyon uygulamasının devam edeceğini belirterek, tarım ve rekabet gücü açısından bu alanın önemine dikkat çekti.
Kaynak: Gazete Oksijen
