Cumhurbaşkanı Erdoğan, New York’ta Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), ABD - Türkiye İş Konseyi ve Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen yatırımcı toplantısında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli 29 şirketin başkan, CEO ve üst düzey yöneticisiyle buluştu. Toplantıya Türkiye’de yatırımı bulunan çok sayıda sektör temsilcisi de katıldı.
New York’ta düzenlenen oturumda havacılık, savunma, teknoloji, enerji, küresel finans, sağlık, lojistik ve hızlı tüketim sektörlerinde faaliyet gösteren dev Amerikan şirketlerinin karar vericileri Türk özel sektörünün temsilcileriyle stratejik ortaklık fırsatlarını ele aldı. Havacılık ve savunma sanayi alanında Boeing, teknoloji alanında Microsoft, Netflix ve Amazon, küresel finans alanında Mastercard ve J.P. Morgan, lojistik alanında FedEx ve otomotiv sektöründe Ford gibi küresel şirketlerin üst düzey yöneticileri toplantıda yer aldı.
Erdoğan toplantıda dünyada değişim yaşanacak beş ana temadan söz ederken Türkiye’deki dezenflasyon programından, para politikasından ve mali sıkılıktan ödün verilmeyeceği konusunda güvence verdi.
Toplantılara katılan DEİK Başkanı Nail Olpak ve TAİK Başkanı Murat Özyeğin de Türkiye’ye yönelik ilginin önceki yıllara göre çok daha yüksek olduğu görüşünü sundu. Özyeğin, “Kabineyi çok 'iş dünyası dostu' bulduklarını söyleyebiliriz. Sorunları anlatmaktan çok, bugüne kadar atılan adımların değerlendirildiği ve takdir gördüğü bir toplantı oldu” dedi. Olpak ise “Masaya gelen çeşitli talepler elbette var. Şirketlerin iş yapma konusunda çok daha arzulu olduklarını, imkan ve fırsat görmek için çok daha pozitif ajandayla konuştuklarını gördük” değerlendirmelerini paylaştı.
Beş kritik mesaj verdi
Erdoğan’ın verdiği ekonomi dışındaki başlıkları da aktaran Olpak, beş temel noktada şu mesajları ilettiğini belirtti:
- Tedarik zincirlerinin yeniden konumlanması. En ucuz değil, en güvenilir olanın öne çıkması.
- Enerji yollarının yeniden çizilmesi.
- Ticaret koridorlarının da değiştiği bilgisi. Buna örnek olarak Orta Koridor ve Kalkınma Yolu projeleri.
- Bölgede yeni imar dönemi: Liman, santral, altyapı gibi birçok unsurun yenileneceği bir dönem.
- Savunma ve ileri teknolojideki değişimler.
Özyeğin uluslararası yatırımcıların bu konularda ciddi bir farkındalıkla hareket ettiğini dile getirerek “Dayanıklılık meselesi çok öne çıktı. Savaştan para politikasını bozmaz, istikrarlı yaklaşımını sürdürür, diplomasiyi önceleyen, barış tarafında durma yaklaşımı takdir görüyor. Enflasyon konusu devam ediyor ancak şu anki duruşumuz takdir ediliyor” ifadelerini kullandı.
Toplantıda şirketler ile ilgili öne çıktığı konuşulan unsurlar da şöyle sıralandı:
- Boeing ve THY arasında ilk etapta 100, sonra 50 olmak üzere 150 yeni dar gövdeli uçak anlaşmasının imzalanması.
- Netflix’in Türkiye’de 10 milyar TL’lik yeni bir yatırımı açıklaması.
- Kanadalı ARC ile küçük nükleer reaktörler konusunda doğrudan müzakere sürecine başlanmış olması.
- Dijital hizmetler vergisinin aşağı çekilmesi talebi.
- Ford’un toplantıda Made in Europe konusunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek istediği, bu konuda kendileri açısından yapılabilecek her şeyin yapıldığı konusunda garanti verdiği, siyasi desteğin bu noktada belirleyici olacağını aktardığı öğrenildi.
- Fedex’in yeni havalimanı başta olmak üzere operasyon merkezi konusunda takdir ilettiği aktarıldı.
- JP Morgan’ın Türkiye’deki ödeme sistemleri başta olmak üzere yaptığı yatırımları büyütme konusunda kararlılık bildirdiği öğrenildi.
- GE Aerospace’in Türk savunma sanayi ile yakın ilişkisini sürdürdüğü, işbirliklerine devam konusunda iradesini dile getirdiği aktarıldı.
- RTX’in Türkiye’deki faaliyetlerini geliştirme konusunda kararlılık bildirdiği öğrenildi.
- Amerikan Exim’in elinde 115 milyar dolar kullanılmamış kaynağı bulunduğu, üçüncü ülkelerde yapılacak anlaşmalara Türk ve Amerikalı şirketlerin ortak olarak girmesi için irade gösterdiği ifade edildi.
- Merck’ün Türkiye’deki ilaç pazarında daha fazla arge çalışması yapmak üzere istekli olduğu kaydedildi.
- Bu toplantı dışında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in doğrudan sermaye yatırımcıları ile yaptığı toplantıda Excalibur’un başta kritik mineraller konusunda olmak üzere işbirliği için çalışma yürüttüğü ifade edildi.
Olpak, tüm yatırımcılar açısından kendi bakış açısını aktarırken de şunları belirtti:
“Artık iş hayatında da diplomaside de güven rekabeti gerekiyor. İş hayatında hep rekabet içinde olduk. Ama güven rekabeti devletler ve iş dünyası için yeni kavram. Bu hızlı inşa edilebilen bir şey değil. Ancak doğru sağlandığında çok uzun soluklu bir işbirliği getirebiliyor. Yeni dönemin paradigmalarının içinde önemli bir konu. Öngörülebilirlik çok değerli. Müktesep hakkın korunması çok önemli. Bir de Türkiye’de mevcut tahkim mekanizmasını nasıl revize edebileceğimize bakmak gerekir. Hukukun geriye işletilmemesi lazım. Uluslararası kabulde cumhurbaşkanının konumu çok başka bir yerde. Bunun düzenlemelerle tanımlanması ve sisteme dahil olması lazım”.
Ulukaya: Köklü müttefikliğin en güçlü sütunu özel sektörler arasında kurulan güven ve ortak üretim iradesi
ABD-Türkiye İş Konseyi Başkanı Hamdi Ulukaya, toplantının ardından yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki köklü müttefikliğin en güçlü taşıyıcı sütunu, iki ülkenin özel sektörleri arasında kurulan güven ve ortak üretim iradesidir. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın teşrifleriyle gerçekleştirdiğimiz bu üst düzey yuvarlak masa toplantısı, iki ülke yönetiminin işaret ettiği 100 milyar dolarlık ticaret vizyonunun sahadaki kararlı adımlarla nasıl gerçeğe dönüştüğünü bir kez daha ortaya koydu. ABD ve Türkiye arasındaki ilişkilerin 100. yılını kutladığımız bu dönemde, New York’ta küresel sermayeyi, ileri teknolojiyi ve Türk girişimcisinin eşsiz kabiliyetini aynı vizyonda buluşturmaktan büyük bir onur duyuyoruz. Masada temsil edilen sektörlerin ortaya koyduğu somut yatırım iradesi yalnızca ikili ticaretimizi ikiye katlamakla kalmayacak, her iki toplumun ortak refahını, istihdamını ve inovasyon gücünü yeni yüzyıla taşıyacaktır.”
Kaynak: Diğer
