CNBC'nin haberine göre, ABD Merkez Bankası (Fed), çarşamba günü üç yılı aşkın sürenin ardından ilk kez faiz artırımını onayladı ve hızla yükselen petrol fiyatları ile diğer faktörlerin tetiklediği enflasyonla mücadele kapsamında bir faiz artışının daha geleceğine işaret etti.
Piyasaların büyük ölçüde beklediği kararla Fed'in para politikasını belirleyen Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), politika faizini çeyrek puan, yani 25 baz puan artırma kararını 12'ye karşı 0 oyla kabul etti. Böylece federal fonlama faizinin hedef aralığı yüzde 3,75-4 seviyesine yükseldi.
Komite, toplantının ardından yayımladığı kısa açıklamada, "Enflasyon yüksek seyretmeye devam ediyor. Bugünkü politika adımı, Komitenin yüzde 2'lik hedefine daha hızlı dönülmesini destekleyecek. Komite fiyat istikrarını sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.
Fed Başkanı Kevin Warsh, düzenlediği basın toplantısında enflasyonun "çok uzun süredir çok yüksek" olduğunu söyledi.
Warsh, "Temel enflasyonun açık bir şekilde ve yeterli hızda hedefimize doğru ilerlediğinden emin olmamız gerekiyor. FOMC bugün bu koşulun henüz karşılanmadığına karar verdi" dedi.
Warsh ayrıca son ekonomik verilerin, iş gücü piyasası da dahil olmak üzere ekonominin güçlü olduğunu gösterdiğini belirtti. Bununla birlikte enflasyonun merkez bankasının hedefinin üzerinde kalmaya devam ettiğini söyleyen Warsh, Orta Doğu'daki gerilimin de alınan kararda etkili olduğunu ifade etti.
Warsh, "Bu üç unsurun tamamı bugün güçlü ve oy birliğiyle alınan bir kararı destekledi" dedi.
Fed'in faiz artırımı büyük ölçüde bekleniyordu
Politika yapıcılardan son dönemde gelen birbiriyle çelişen çok sayıda açıklamaya rağmen piyasalar, FOMC'nin faiz artırımını onaylama ihtimalini yüzde 90'ın üzerinde fiyatlamıştı. Bununla birlikte karara birden fazla yetkilinin karşı oy verebileceği yönünde beklentiler de bulunuyordu.
Enflasyon verilerinin ısrarla yüksek seyretmesi ve Warsh'ın birkaç hafta önce yaptığı açıklamalar, Wall Street'i Fed'in Temmuz 2023'ten bu yana ilk faiz artırımına onay vereceğine ikna etmişti.
Komitenin çarşamba günü yayımladığı güncellenmiş projeksiyonlar, yetkililerin büyük çoğunluğunun bu yılın ilerleyen dönemlerinde bir faiz artırımının daha mümkün olduğunu düşündüğünü gösterdi.
Yetkililerin bireysel faiz beklentilerini gösteren noktasal grafik, 18 katılımcının 16'sının bir faiz artışı daha beklediğini ortaya koydu. Warsh, başkanlık görevini üstlendiğinden bu yana noktasal grafiğe kendi tahminini sunmamayı tercih ediyor. Söz konusu 16 yetkilinin dördü ise iki faiz artırımının daha mümkün olduğunu düşünüyor. İki katılımcı, komitenin tek faiz artırımıyla yetinmesini bekliyor.
Bununla birlikte sonraki yıllar için herhangi bir faiz artırımı öngörülmüyor. Projeksiyonlarda 2028 için bir, 2029 için ise en az bir faiz indirimi öngörülüyor.
Yetkililer bu yıla ilişkin enflasyon beklentilerini de hafifçe yukarı yönlü revize etti.
Fed yetkilileri, manşet kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksinin yüzde 3,7, gıda ve enerji hariç çekirdek PCE'nin ise yüzde 3,4 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Her iki tahmin de haziran ayında yayımlanan son projeksiyonlara göre 0,1 puan yukarı çekildi.
Fed, enflasyonun 2029 yılına kadar hedefine dönmesini beklemiyor. Bununla birlikte merkez bankası, her iki enflasyon göstergesinin de 2027'de belirgin şekilde gerilemesini öngörüyor. Tahminlere göre 2027'de manşet PCE enflasyonu yüzde 2,3'e, çekirdek PCE enflasyonu ise yüzde 2,5'e düşecek.
Komite yıl boyunca faizleri sabit tutmuş ve bu politikanın devam etmesi beklenmişti. Ancak ağustos ayının sonlarına doğru görünüm faiz artırımı yönünde değişmeye başladı.
Fed nadiren tek adımla yetiniyor
Fed nadiren yalnızca tek bir faiz adımı atıyor. Politika yapıcılar, enflasyonun çok yüksek olduğunu ve faizlerin yüksek tutulması gerektiğini düşündüklerinde ya da ekonomik büyümenin çok yavaş olduğu ve daha düşük faizlerle talebin desteklenmesi gerektiğine karar verdiklerinde genellikle tek seferlik küçük adımlarla yetinmiyor.
Fed'in faiz artırımı beklenmesine rağmen kararın arkasındaki gerekçeler alışılmışın dışındaydı.
Fed normal koşullarda ekonominin şu anda karşı karşıya olduğu türden enflasyonist etkileri geçici kabul ederek para politikasında doğrudan karşılık vermemeyi tercih ediyor. İran savaşının yol açtığı yüksek akaryakıt maliyetleri ve tarifelerin devam eden etkileri de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Ancak yetkililer son günlerde, özellikle iş gücü piyasasının istikrar kazanmasıyla birlikte fiyat artışlarını görmezden gelmeye devam etmenin maliyetlerini değerlendirmeye başladı. Komite, işsizlik oranına ilişkin tahminini haziran ayına göre 0,2 puan düşürerek yüzde 4,1'e çekti.
Şimdiki endişe, yüksek enerji fiyatlarının uzun süre devam etmesinin enflasyon beklentilerini yükseltebileceği ve fiyat baskılarının ekonominin geneline yayılmaya başlayabileceği yönünde. Ekonomistler ayrıca yapay zeka alanındaki yatırımların genişlemesini de potansiyel bir enflasyonist unsur olarak değerlendiriyor.
Birkaç yıl önce yaşanan "geçici enflasyon" dönemi de politika yapıcıların hafızasındaki yerini koruyor. Fed yetkilileri, Covid-19 pandemisinin yol açtığı arz-talep şokunun zaman içinde ortadan kalkacağını düşünmüştü. Ancak bunun yerine enflasyon 40 yılın en yüksek seviyelerine ulaşmış, Fed ise ancak bundan sonra harekete geçmişti.
Temmuz ayında bu tartışmalar para politikası konusunda önemli görüş ayrılıklarına yol açmıştı. Üç FOMC üyesi, faizlerin sabit tutulması kararına karşı oy kullanarak bunun yerine 25 baz puanlık faiz artırımını tercih etmişti.
Bu haftaki toplantıda 2027 yılına ilişkin beklentiler ise oldukça yakın dağılım gösterdi. Sekiz yetkili bir faiz artırımı daha öngörürken, altı yetkili federal fonlama faizinin sabit kalmasını, dört yetkili ise faiz indirimi yapılmasını bekledi.
Tahvil faizleri ve mortgage maliyetleri yükseldi
Piyasalar, getiri eğrisinin farklı vadelerinde daha yüksek faizleri halihazırda fiyatlamaya başlamıştı. S&P 500 endeksi çarşamba günkü kararın ardından yükseldi.
ABD Hazine tahvili getirileri de sert şekilde yükselmiş durumda. 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi, Warsh'ın 28 Ağustos'ta Wyoming'deki Jackson Hole sempozyumunda yaptığı açıklamalardan bu yana yaklaşık 25 baz puan arttı. Gösterge tahvilin getirisi şubat ayında gördüğü düşük seviyeden bu yana ise yaklaşık 1 puan yükseldi.
Faiz beklentilerine karşı daha hassas olan 2 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi ise daha sert yükseliş kaydetti.
Borçlanma maliyetleri de yükselişe geçti. Mortgage News Daily verilerine göre 30 yıl vadeli sabit mortgage faizi yüzde 7,19'a kadar çıktı. Bu oran Jackson Hole konuşmasından bu yana yaklaşık 38 baz puan, bir yıl öncesine göre ise 1 puandan fazla yükseldi.
Fed'in kararının ardından ABD Hazine tahvili getirileri geriledi. Bu hareket, yatırımcıların merkez bankasının enflasyonu kontrol altına alma girişimini olumlu karşıladığına işaret etti. Tahvil fiyatları ile getirileri ters yönde hareket ediyor.
