Reuters'ın haberine göre Missouri'nin kuzeydoğusunda mısır, soya fasulyesi ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan Addie Yoder, ürünlerini hasat etmek ve taşımak için eylül ortasından ekim sonuna kadar iki biçerdöver, üç yarı römorklu kamyon ve birkaç traktör kullanıyor.
Dizel fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması ve yalnızca bir biçerdöverin 300 galon yakıta ihtiyaç duyması nedeniyle Yoder, yapabileceği en iyi şeyin diğer harcamaları kısmaya çalışmak olduğunu söyledi.
Güneydoğu Güney Dakota'da soya fasulyesi ve mısır yetiştiriciliğinin yanı sıra büyükbaş hayvancılık yapan Drew Peterson ise bu sezon yalnızca bir biçerdöverinin yakıtı için günde 1.500 dolara kadar harcama yapmayı bekliyor. Bu rakam, geçen yılki maliyetin iki katına karşılık geliyor. Üstelik Peterson'ın ürünlerini hasat edebilmek için kullanması gereken çok sayıda makine bulunuyor.
Peterson, "Dizel pahalı, bu yüzden hasat yapmayacağım diyemezsiniz. Bunu bütçenizin içinde bir şekilde halletmek zorundasınız" dedi.
ABD genelinde çiftçiler, hasat sezonunun en yoğun döneminde rekor seviyelere ulaşan dizel fiyatlarıyla karşı karşıya. Bu durum, zaten düşük olan kar marjlarını daha da sıkıştırıyor. Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde, yaşam maliyetinin seçmenlerin başlıca endişelerinden biri olması beklenirken, ABD'deki marketlerde fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğu görülüyor.
Küresel yakıt arzı, ABD ve İsrail'in İran'la savaşı ile Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları nedeniyle sıkıştı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin verilerine göre ülkede ortalama dizel fiyatı bu hafta galon başına 6,29 dolarla yeni bir rekora ulaştı. Fiyatlar, bir yıl önceki 3,74 dolarlık seviyeye kıyasla yüzde 68 arttı.
Michigan State University ekonomistlerinden David Ortega, yüksek dizel fiyatlarının çiftliklerdeki hasattan gıdaların marketlere ulaştırılmasını sağlayan yük taşımacılığına kadar gıda tedarik zincirinin her aşamasında maliyetleri artırdığını söyledi.
Ortega, "Gıdalarımızın büyük bölümü kamyonlarla taşınıyor ve bu kamyonlar dizel kullanıyor" dedi.
Son Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre tüketici gıda fiyatları ağustosta geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,7 arttı.
Yakıt fiyatları iki katına çıkıyor
Çiftçiler, eyalet ve federal vergilere tabi olmayan tarımsal amaçlı dizel yakıta erişebiliyor. Ancak bu indirime rağmen birçok çiftçi yakıt için geçen yıla kıyasla hala önemli ölçüde daha fazla ödeme yapıyor.
California'daki Gonzales yakınlarında yaklaşık 600 dönümlük arazide çeşitli sebzeler yetiştiren Wayne Gularte, yakıt maliyetlerinin galon başına yaklaşık 5 dolardan 7 dolara yükselerek yüzde 40 civarında arttığını söyledi.
Gularte, maliyetleri düşürmek amacıyla 1950'lerden kalma bazı eski benzinli traktörleri yeniden kullanmaya başladığını ve çiftliğin dizel kamyonetlerinden birini kullanımdan çektiğini belirtti.
Gularte, "Kazanabileceğimiz tek para, tasarruf ettiğimiz para" dedi.
Purdue University ekonomistlerinden Michael Langemeier'e göre çiftliklerdeki yakıt maliyetleri geçen yıla kıyasla mısırda dönüm başına 11 dolar, soya fasulyesinde ise dönüm başına 7 dolar arttı.
Mısır, soya fasulyesi ve buğday vadeli işlemleri ağustos ortasından bu yana önemli ölçüde yükseldi ve eylül başında son birkaç yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Buna rağmen University of Illinois tarım ekonomisti Nick Paulson, çiftçilerin kar marjlarının tarihsel ortalamalara kıyasla düşük kalmaya devam ettiğini belirterek yüksek yakıt fiyatlarının gelecek yıl tohum ve gübre maliyetlerini de artırabileceği uyarısında bulundu.
Paulson, "Endişe, galon başına 6 doların üzerindeki dizel fiyatlarının diğer her şey üzerinde enflasyonist baskı yaratmaya ve hatta daha iyi kar potansiyelini bile olumsuz etkilemeye başlaması" dedi.
Washington eyaletinin Spokane kenti yakınlarında saman üreticiliği yapan ve Washington Farm Bureau'nun ikinci başkan yardımcısı olan Jon Paul Driver, birçok çiftçinin harcamalarını zaten kıstığını ve yakıt fiyatlarındaki artışları karşılayabilecek çok az hareket alanlarının kaldığını söyledi.
Driver, "Şu anda yakıttaki her artış çiftlik için ilave borç anlamına geliyor" dedi.
Kansas'ın Cumhuriyetçi ABD Senatörü Roger Marshall, 11 Eylül tarihli mektubunda Tarım Bakanı Brooke Rollins'ten çiftçilere geçici destek sağlanmasını istedi. Marshall, çiftçilerin "yılın dizel kullanımının en yoğun olduğu dönemlerinden birinde planlanmamış önemli yakıt maliyetlerini karşılamak zorunda kaldıklarını" belirtti.
ABD Tarım Bakanlığı'ndan bir sözcü, kurumun yüksek dizel fiyatları konusunda "her türlü seçeneği değerlendirdiğini" söyledi ve Rollins'in 15 Eylül'de NewsMax'e verdiği röportaja işaret etti. Rollins bu röportajda, konuyla ilgili gelecek haftalarda daha fazla açıklama yapacağını söyledi.
Gıda fiyatları artabilir
Yakıt, gıda maliyetlerinin küçük bir bölümünü oluştursa da Ortega'ya göre tedarik zincirinin önümüzdeki aylarda yüksek yakıt maliyetlerini fiyatlara yansıtmasıyla tüketiciler yine de zamlarla karşılaşabilir.
Ortega, perakendecilerin kısa vadeli maliyet artışlarını kendi bünyelerinde karşılamaya çalışabilmesi veya daha düşük fiyatlarla imzalanmış nakliye sözleşmelerinin henüz yakıt ek ücretlerini yansıtmaması nedeniyle bu etkinin ortaya çıkmasının zaman alabileceğini söyledi.
Ortega ayrıca fiyat artışlarına karşı en hassas ürünler arasında, yoğun yakıt tüketen soğutuculu kamyonlarla taşınması gereken sebze ve meyveler, süt ürünleri ve et gibi temel gıda ürünlerinin bulunduğunu belirtti.
DAT Freight & Analytics'in baş analisti Dean Croke, Washington eyaletindeki Yakima Vadisi'nden elma ve armutların soğutuculu römorklarla taşınmasına yönelik navlun ücretlerinin, hasat sezonu henüz yarılanmış olmasına rağmen son dört yılın en yüksek seviyesine çıktığını söyledi.
California'dan sebze ve meyve taşımacılığının maliyeti geçen yıla göre yüzde 40 ile yüzde 120 arasında arttı. Croke, California'nın bazı kentlerinde dizel fiyatlarının galon başına 8 doların üzerine çıktığını belirtti.
Genellikle yakıt ücretini peşin ödeyen bağımsız kamyoncuların fiyatların daha da yükselmesi durumunda bu maliyetlere dayanamayabileceğini söyleyen Croke, "Dizel fiyatlarının tetiklediği kamyon taşımacılığı şirketi iflaslarını görmek üzereyiz" dedi.
