ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), salı öğleden sonra yayımladığı düzenlemelerle yeni Çin yapımı insansı ve dört ayaklı robotların yanı sıra, yenilenebilir enerji kaynakları ile bataryaların elektrik şebekelerine ve veri merkezi ekipmanlarına bağlanmasını sağlayan bağlantılı güç invertörlerinin ithalatını yasakladı.
Reuters'ın daha önce haberleştirdiği kısıtlamalar, Trump yönetiminin ABD'nin yapay zeka tedarik zincirini Çin kaynaklı kesintiler, veri hırsızlığı ve siber saldırı tehditlerine karşı korumayı, aynı zamanda şirketleri üretimlerini ABD'ye taşımaya teşvik etmeyi amaçladığını gösteriyor.
FCC açıklamasında, "Bu cihazlar, ABD'nin ekonomik ve ulusal güvenliğini sekteye uğratabilecek tedarik zinciri zafiyetleri oluşturabilir ve Amerikan kritik altyapısını tehdit eden siber güvenlik riskleri yaratabilir" denildi.
FCC Başkanı Brendan Carr ise basın açıklamasında, "FCC olarak Amerika'nın kritik tedarik zincirlerini güvence altına almak için üzerimize düşeni yapmayı sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.
Washington'daki Çin Büyükelçiliği ise yorum talebine yanıt vermedi.
Yapay zeka destekli "beyinlerle" donatılan insansı robotların tüketici ve sanayi alanlarında yaygın şekilde kullanılacağı öngörülürken, ABD'de hızla artan veri merkezi yatırımlarının da güvenilir invertör tedarikine bağlı olacağı belirtiliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çinli yapay zeka şirketlerinin ABD'ye ait fikri mülkiyeti çalmaları halinde yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecekleri uyarısında bulunmuştu.
ABD'li yetkililer ayrıca, teknoloji üretimi için kritik öneme sahip nadir toprak elementlerinde yaşanan duruma benzer bir tablonun tekrar oluşmasını istemiyor. Çin'in bu alandaki hakimiyeti, Pekin'in uluslararası arenada önemli kazanımlar elde etmek için bu kaynaklara erişimi koz olarak kullanabilmesini sağlıyor.
FCC'nin Çin dışındaki tedarikçilere muafiyet tanıması bekleniyor
Konuya yakın dört kaynağın verdiği bilgiye göre FCC'nin, daha önce yabancı üretim dronlar ve yönlendiricilere yönelik yasaklarda olduğu gibi, Çin dışındaki birçok tedarikçiyi bu kısıtlamalardan muaf tutması bekleniyor.
Yayımlandığı anda yürürlüğe giren düzenlemeler yalnızca henüz piyasaya sunulmamış robot ve invertör modellerini kapsıyor. Ancak FCC, daha önce ABD'de satış izni verilmiş modellerin yetkilerini de iptal etme yetkisine sahip.
Donald Trump, ilk başkanlık döneminde Çin'in teknoloji alanında oluşturduğu tehditlere uluslararası boyutta dikkat çekilmesini sağlayan isim olarak gösteriliyor. Trump, Çinli şirketlerin fikri mülkiyet hırsızlığı yaptığı ve Huawei gibi Çinli telekomünikasyon devlerinin devlet destekli casusluk faaliyetlerinde kullanılabileceği yönündeki endişeleri gündeme taşımıştı.
Ancak ikinci başkanlık döneminde Trump'ın, Çin'in geçen yıl nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kontrollerini agresif şekilde kullanmasının ardından Pekin'e karşı daha ılımlı bir yaklaşım benimsediği belirtiliyor.
Hedefte Unitree var
Robot yasağının, Counterpoint Research verilerine göre küresel insansı robot pazarının yaklaşık beşte birini elinde bulunduran sektör liderlerinden Unitree'yi önemli ölçüde etkilemesi bekleniyor.
Sektöre hakim üç Çinli şirketten biri olan Unitree, kısa süre önce Pentagon'un Çin ordusuyla bağlantılı olduğu iddia edilen şirketler listesine eklenmişti. Bu liste, ABD'nin daha sert adımlar atabileceğinin işareti olarak değerlendiriliyor.
Unitree kısa süre önce Nvidia ile ortaklık kurarak şirketin en yeni Blackwell çiplerini robotlarının yapay zeka "beyni" olarak kullanmaya başlamıştı. Nvidia ise robotlardan elde edilen verilerin ABD'de kalacağını ve Unitree'nin en büyük müşterilerinin ABD'deki akademik kurumlar ile araştırma kuruluşları olduğunu açıklamıştı.
Çin'e karşı sert tutum benimseyen çevreler, bu robotların ABD'nin kritik sektörlerinde casusluk yapabileceği, verileri Pekin'e aktarabileceği veya kritik sistemleri işlevsiz hale getirebileceği endişesini taşıyor.
FCC açıklamasında, robotların "Amerikalıları gözetlemek, yabancı istihbarat servislerinin kabiliyetlerini geliştirmek veya robotların uzaktan ele geçirilmesini sağlamak amacıyla kullanılabilecek veriler topladığı" belirtildi.
Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi John Moolenaar da, Çin yapımı robotların ulusal güvenlik incelemesine tabi tutulmasını ve gerektiğinde yasaklanmasını öngören yasa tekliflerini desteklediğini belirterek, FCC'nin adımının "ülkeyi koruduğunu ve ABD'nin robotik sektörünü güçlendirdiğini" söyledi.
Çin, Sungrow Power Supply ve halihazırda ABD yaptırımları altında bulunan Huawei öncülüğünde dünyanın en büyük invertör üreticisi konumunda bulunuyor. Pekin yönetimi, fiyatları düşürerek Batı pazarındaki payını artırıyor.
Reuters daha önce FCC'nin, Avrupa'daki benzer adımlardan ve sistemlerin sekteye uğratılması ile kötü amaçlı yazılım yerleştirilmesi endişelerinden esinlenerek Çin yapımı invertörleri yasaklamaya hazırlandığını bildirmişti.
Yetkililer, 2023 yılında ortaya çıkarılan ve "Volt Typhoon" adı verilen Çin bağlantılı siber saldırı kampanyasına benzer bir olayın tekrar yaşanmasını önlemek istiyor. Söz konusu saldırılarda, özel kişilere ait yönlendiriciler ele geçirilerek ABD'nin kritik altyapısına yönelik sonraki saldırılar gizlenmeye çalışılmıştı.
ABD Savunma Bakanlığı'nın ise yabancı kaygı unsuru olarak değerlendirilen şirketler tarafından üretilen güneş enerjisi hücreleri, modülleri ve invertörleri satın alması halihazırda yasak. Bu kapsam Çinli şirketleri de içeriyor.
