Esin Hamamcı
Yapı Kredi Yayınları Çocuk ve Gençlik Kitapları Yayın Yönetmeni Hazel Bilgen: “80 yıl boyunca pek çok nesil Doğan Kardeş dergilerini, kitaplarını okuyarak büyüdü”
“Yapı Kredi Yayınları’nın çocuk kitapları dizisi Doğan Kardeş dergisinin yayımlanmasıyla başladı. 80 yıl boyunca pek çok nesil Doğan Kardeş dergilerini, kitaplarını okuyarak büyüdü. Doğan Kardeş dergisi ilk kez 1945’te, Atatürk’ün bütün çocuklara armağanı olan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın kutlandığı Nisan ayında, kapağında “Güzel Bayramlar!” yazısıyla yayımlandı. Kitap okumayı bir alışkanlık olarak benimsemek merak uyandıran, neşelendiren, okuma zevkini tattıran kitaplarla mümkün olabilir. Gezegenimizi paylaştığımız bütün canlılara saygı duymayı, barışı, doğayı, hayvanları sevmeyi, arkadaşlığı, aileyi, farklı olanı görebilmeyi, herkes arasındaki eşitliğin önemini, paylaşmayı, dayanışmayı, birlik olmayı sevdiğimiz karakterlerin hikâyelerinde okuruz. Merak eden, soru soran, hayal kuran, gezegenimizi paylaştığımız bütün canlılara karşı duyarlı, barış içinde, iyilerin kazandığı bir dünyanın mümkün olduğuna inanan, seven ve sevilen yeni nesiller için yerli ve yabancı, dünyanın her yerinden pek çok eseri okurlarımızla buluşturmaktan memnuniyet ve gurur duyuyoruz.
Doğan Kardeş Kitaplığı’ndan öneriler arasında Görkem Kantar Arsoy’un Büyük Buluşma, Doğan Gündüz’ün Telekli Sincap’ın Uzaktan Akrabası, Justyna Bednarek’in Siyah Çorap Çetesi ve Natalie Labarre’ın Penisilin Nasıl Bulundu? ve Muhtemelen Hiç Duymadığınız Başka İnanılmaz Hatalar’ı sayabilirim.
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Genel Müdür Yardımcısı Nihal Güney: “Bugün doğru kitapla buluşan çocuk, kitabı hayatında tutan bir yetişkin oluyor”
“Çocuk kitapları yayınevimiz için esasen birçok şeyin başladığı yer: bir çocuğun ilk okuduğu kitap, onun dünyayı algılama şeklini ve kitaplarla ilişkisini belirleyebiliyor. Bugün doğru kitapla buluşan çocuk, kitabı hayatında tutan bir yetişkin oluyor. Bu kapsamda ilk kitapların çocuklarda bıraktığı derin etki, bir açıdan geleceğin okurunu da şekillendiriyor.
Bu sorumluluğun bilinciyle çocuk kitaplarımıza gerek içerik gerekse görsel açılardan çok titiz yaklaşıyoruz. Görsellerin de içerik kadar önemli olduğunu düşünüyoruz. Zira çizimlerin ve hatta baskı, kâğıt kalitesinin çocukların estetik algılarının mimarı olduğunu, renklerin, çizgilerin ve formların çocukların zihninde derin izler bıraktığını biliyoruz. Çocuk kitapları portföyümüz oldukça geniş. Okul öncesi yaş grubuna hitap eden resimli, çıkartmalı, hareketli, sesli kitaplarımız; okul çağına yönelik ilk okuma, bilim, edebiyat kitaplarımız ve ilkokuldan itibaren tüm çocukların okuyabileceği İş Çocuk Klasiklerimiz…
Bu vesileyle Nisan ayında Yayazula’nın yazarı Julia Donaldson’ın yeni kitabı Kazpuli’nin yayınevimizden çıktığını, yılın son çeyreğinde ise Yayazula hikayesinin yeni karakterinin tanıtılacağı yeni kitabının, 20 yıllık bir aranın ardından okurlarla buluşacağını belirtmekten mutluluk duyarız. Yayınevimizin çocuk bölümündeki güzel haberlerden bir diğeri ise çocukların çok sevdiği; oyuncu ve şefkatli ebeveynlik ile pozitif iletişim konularını işleyen Bluey çizgi filminin kitaplarını yılın ikinci yarısı itibarıyla yayınlanacak olmamız. Çocuklarda güzel etkiler bırakacağını ve onları kitapların derin dünyasına çekeceğini düşündüğümüz her proje, bizi oldukça heyecanlandırıyor.”
Doğan Çocuk Yayın Direktörü Ayşegül Kirpiksiz: “25 yılı aşkın süredir her yaştan çocuğa okuma sevgisini ve kültürünü aşılamak için çalışıyoruz”
“Çocuklar için kitap yayımlamak büyük bir sorumluluk. Çünkü biz, yetişkinlerin bugüne ait fikir ve değerleriyle geleceği etkileyen bir iş yapıyoruz. Bu bilinçle Doğan Çocuk Yayınları, 25 yılı aşkın süredir her yaştan çocuğa okuma sevgisini ve kültürünü aşılamak için çalışıyor. Çocukların kendilerini tanımaları, duygularını ve düşüncelerini ifade edebilmeleri, arkadaşlarını ve kendilerinden farklı olanı anlayabilmeleri, empati geliştirebilmeleri ve ilerleyen yaşlarda dünyayla daha özgüvenli ilişki kurabilmeleri için kitaplara yönelmeleri büyük önem taşıyor. Bugün açıkça görüyoruz ki çocukların nitelikli kitaplara her zamankinden daha fazla ihtiyacı var. Biz de bu sorumlulukla, yayımladığımız her kitabı titizlikle seçiyoruz ve nitelikli yayıncılığı temel ilkemiz olarak benimsiyoruz.
Resimli kitap kategorisinde, 3 yaş ve üzeri çocuklara yönelik, okul ortamında akran zorbalığıyla karşılaşıldığında verilebilecek en güzel yanıtı anlatan Ne Olmuş Yani? ile New York Public Library En İyi Resimli Çocuk Kitapları Seçkisi’nde yer alan, Mac Barnett imzalı Çünkü adlı kitapların okurdan büyük ilgi gördüğünü söyleyebilirim. Katherine Applegate imzalı Cep Ayıcığı, Newbery Madalyası sahibi ve The New York Times çok satanlar listesinde sıkça yer alan değerli yazarın, 10 yaş ve üzeri okurlara hitap eden; cesaret, dostluk ve sadakat temalarını işleyen etkileyici bir öyküsü. Özellikle tavsiye ettiğimiz serilerden biri de, X-Libris markamızdan yayımlanan ve 13 yaş ve üzeri gençlere seslenen üç kitaplık Sırlar ve Yalanlar Serisi. Daphne Benedis-Grab tarafından kaleme alınan Sırrını Biliyorum, Seni Bulacağım ve Yalan Söylediğini Biliyorum, okulda ve çevrimiçi ortamlarda zorbalığa maruz kalan gençlerin; kendilerine ve birbirlerine güvenerek, dayanışma içinde hayatlarını yeniden kurma mücadelesini anlatıyor.”
Mundi Çocuk Yönetici Editörü Sevinç Sanem Erzurumlu: “Çocuklar henüz deneyimlemedikleri dünyayı, kitaplar sayesinde keşfedebiliyorlar”
“Çocuk kitaplarını edebiyatın saf, zorlu ama bir o kadar da eğlenceli alanı olarak görüyoruz. Çocuklar henüz deneyimlemedikleri dünyayı, anlamlandıramadıkları duygularını bu alanda, kitaplar sayesinde keşfedebiliyorlar. Bize kalırsa, çocuk edebiyatının asıl değeri, çocuğun hikâyeler aracılığıyla kuracağı anlam dünyasının temelini atmasında saklı. ‘Zorlu’ dememiz de biraz bundan. Çocuğun dünyasına dokunurken az kelimeyle çok şey anlatmak, parmak sallamadan göstermek, sayısız uyaranla yarışmak zorundayız. Tüm bu zorluklara rağmen çocuk edebiyatına alan açma cesaretinin, çocukların kitaplara verdiği saf karşılıktan geldiğine inanıyoruz.
Biz de yayınevi olarak yolumuzu onların samimiyetini rehber kabul ederek şekillendiriyoruz. Çocuk edebiyatını, hayal gücünü, dilin zenginliğini ve hikâyelerin büyüsünü taşıyan en kıymetli damar olarak görüyoruz.
2026’nın başından bu yana hem okul öncesi hem ortaokul okurlarına hitap eden, yerli ve yabancı çok kıymetli kitaplar yayımladık. Bunlardan biri, Emrah Aslan’ın yazdığı, bilimin doğuşundan bugüne uzanan serüvenini eğlenceli bir dille aktaran Bilimin Öyküsü. Berna Dörtpınar’ın büyüleyici resimleriyle zenginleşen kitap, bilim meraklısı gençler için bir zaman yolculuğu adeta. Yine ortaokul okurlarını heyecanlandıracak ve bambaşka maceralara sürükleyecek olan diğer kitabımız ise Martin Stewart’ın kaleme aldığı, Ayşe Tuba Ayman’ın Türkçeleştirdiği Bridget Vanderpuff ve Pastamanya. Kitabımız yetimhanedeki mutsuz günlerini geride bırakıp iyi kalpli bir fırıncının yanında yeni bir hayata adım atan Bridget’in fırıncılık sırlarını keşfetmesini konu ediniyor. Justin Worsley’in yazıp resimlediği, eserleri takdir görmese de asla pes etmeyen sanatçı bir köpeğin hikâyesini anlatan resimli kitabımız Sanatçı Köpek Henry ise öne çıkan diğer başlıklarımızdan.”
Günışığı Kitaplığı Genel Yayın Yönetmeni, Yazar Mine Soysal: “Çağdaş çocuk ve gençlik edebiyatı yayıncılığında 30. yılımızı kutluyoruz”
“Çağdaş çocuk ve gençlik edebiyatı yayıncılığında 30. yılını kutlayan Günışığı Kitaplığı, Türk ve dünya edebiyatından 600’e yakın kitap yayımlayarak farklı okuma ihtiyaçlarını karşılayan zengin ve özgün bir kitaplık yarattı. Bizim için çocuklukta edinilen okuma keyfinin ömürlük bir davranışa dönüşmesinin önemi büyük. Giderek daha acımasız olan bir ortamda büyüyen çocukların yaşama sevincini besleyen, eşit, adil, barışçıl bir dünyanın mümkün olduğunu duyumsatan nitelikli edebiyat eserleri, zihinlerini özgürleştiren çok değerli yol arkadaşları olabiliyor.
30. yılımıza özel yepyeni bir koleksiyona başlıyoruz: “Gizemli Maceralar” koleksiyonu. Çağdaş polisiye edebiyatımızın ödüllü iki ismi Suat Duman ve Günay Gafur ilk kez çocuklar için roman dizileri yazdılar. Suat Duman’ın gizemli “Mars Vulpes” dizisinin ilk kitabı Kayıp Kuş Sesleri ile Günay Gafur’un macera dolu “Kaos Oyunları” dizisinin ilk kitabı Kelebek Etkisi yaz tatili öncesi okurlarla buluşuyor. Her iki dizinin yeni kitapları yaz sonunda yayımlanacak.
Yeni çocuk kitaplarımız arasında edebiyatımızın önemli isimlerinin evrensel temaları duyumsatan romanları var: Müge İplikçi, Çip, Çöp ve Mia adlı yeni romanında uluslararası sorun haline gelen plastik atıkların izini sürüyor. Sabri Safiye, Çiçek ve Kaplan Gözü’nde güçlü bir büyüme hikâyesini, Hacer Kılcıoğlu ise Dünyanın İki Ucu’nda Türkiye ve Hindistan arasında bir empati öyküsü anlatıyor. Ömer Açık’ın arıcılık eksenindeki soluksuz macerası Arıları Kaçırmak adlı romanı yakında okurla buluşacak. Hans Christian Andersen Ödülü sahibi, ingiliz yazar David Almond yeni romanı Savaş Bitti’de barışın bir rüya olmadığını çocuk masumiyetiyle anlatıyor. Alman yazar Liza Szabo’nun ilk romanı Marie Bot Robot Dadı ise günlük yaşamı biçimlemeye başlayan yapay zekâ üzerine modern bir Mary Poppins yorumu. Küçük okurlarımız için çok renkli, neşeli kitaplar hazırlıyoruz: Sanatçı, yazar Behiç Ak’ın çok sevilen “Tombiş Kitaplar” dizisi, Haziran’da yayımlanacak Bizim Tombiş Evden Hiç Anlamıyor adlı altıncı kitapla sürecek. İspanya’nın tanınan sanatçıları Susanna Isern ve Rocio Bonilla’nın yeni resimli öyküsü Süper Hazineler Kitabı minikleri yeni keşiflere çağırıyor. “Okuldaki Hayalci” dizisiyle sevilen Davide Cali’nin yazdığı, Sébastian Pelon’un resimlediği Üç Tekerlekli Kütüphane, kitapların ve Akdeniz’in ışıltısını taşıyor. Ödüllü Fransız yazar Jean-Philippe Arrou-Vignod’nun yazdığı, François Ravard’ın renkli desenleriyle canlanan Sihirli Saat doğanın büyülü anlarını şiirsel bir duyarlılıkla resmediyor.
İlkgençlik çağındaki okurlarımız için de yeni kitaplarımız var: Senarist, editör, çevirmen Kerem Evrandır’ın ilk romanı Denizoğlan- Madalyonun Peşinde, Osmanlı İstanbul’unda nefes kesen bir macera. Rüzgâr Kapanı adlı romanıyla ülkemizde de tanınan, çağdaş İskoç edebiyatının ödüllü yazarı Victoria Williamson’ın Her Şey Küle Döndüğünde adlı yeni romanı ON8 markamızdan yayımlandı.”
İthaki Çocuk Yayınları Yayın Yönetmeni İlke Afacan: “İthaki Çocuk’ta tek amacımız var: mutluluğu paylaşmak”
“İthaki Çocuk’ta tek amacımız var: mutluluğu paylaşmak. Çocukluğumuzda saklambaç oynarken saklandığımız köşede kitap bulursak okumaya dalıp oyunu unuttuğumuz mutlu anların lezzetini paylaşmak istiyoruz. Bugünün çocukları da okumayı tekrar çok sevsin, kendi mutlu okuma anılarını yaratsın istiyoruz. Çok sevdiğimiz kitapları “Sen de okusana!” diye dürte dürte herkese okutmak istiyoruz. Bu amaçla, okumayı çocukların hayatında vazgeçilmez kılacak, hangi türde olursa olsun bu duygusal bağı kuracak kitaplarla yolumuza devam ediyoruz.
Çok sevilen “Ayı ile Kuş” serimiz, arkadaşlık temalı kısa öyküleri ve özgün çizimleriyle hem okulöncesi hem de ilk okuma çağı çocukları için ideal. Beatrix Potter Özel Koleksiyonu- Masallar kitabımız gibi öykü derlemelerinin yer aldığı, başucu kitabı niteliğinde bir özel baskımız da olacak. Ünlü İngiliz yazar Beatrix Potter’ın en sevilen beş masalını bir araya getirdiğimiz bu kitap, çocukları klasikleşmiş başyapıtlarla buluşturuyor.
Resimli kitaplar kategorisinde Trol ile zorbalığa zorbanın gözünden bakıyor, Goblin ile gerçek hazinenin bağ kurmak olduğundan bahsediyoruz. Son çıkan resimli kitaplarımız Salkım Tanesi ve Aile Bağları ile Avokado Soruyor ise miniklerin “Ben kimim?” ve “Aile gerçekte nedir?” gibi büyük sorularına hayat boyu yanlarında kalacak yanıtlar veriyor. İlkokul çağı çocuklarına yönelik yeni çizgi roman serilerimiz Arıcan ile Kraliçe ve Böcek İzciler çocukları doğayla buluştururken kahkahalara boğuyor, bir yandan da okura fazla sezdirmeden eğiterek doğa sevgisi aşılıyor. Bir de Gökçe Akgül’ün muhteşem çizimleriyle hazırladığı çizgi roman serisi Dünyayı Değiştiren Biliminsanları var elbette. Serinin ilk kitabı Isaac Newton’ın ardından Albert Einstein kitabını da yakın zamanda okurlarla buluşturduk. Yeni romanlarımızı okumaya doyamıyoruz! Uçup Gidenlerin Ardından, yası çocuklara anlatmanın belki de en iyi yolu. İncelikli metni, doğanın iyileştirici gücünden de destek alarak, bu zor konuyu hiç de zorlanmadan konuşabilmemize yardımcı oluyor. Başak Sayan’ın özgün diliyle hazırladığı çocuk romanları Rüzgâr Olmak İsteyen Çocuk ve Gölgesini Arayan Çocuk ise çocukları içlerindeki gücü keşfetmeye teşvik ediyor.”
Timaş Çocuk Şef Editörü Yalçın Yaman: “Geleceğe yaptığımız en kıymetli yatırım olarak görüyoruz.”
“Bir yayın kategorisi olmasının ötesinde geleceğe yaptığımız en kıymetli yatırım olarak görüyoruz. Zira iyi bir hikâyenin bir çocuğun hayatında neleri değiştirebileceğini çok iyi biliyoruz. Nitekim çocuk kitapları, Timaş olarak yıllar içinde en çok emek verdiğimiz, en geniş kadroyla çalıştığımız alanlardan biri haline geldi; çünkü çocuklara dünyanın yaşamaya değer bir yer olduğunu hissettiren, umudu görünür kılan hikâyeleri anlatmayı önemsiyoruz.
Öne çıkan kitaplarımızı ise seçmek gerçekten zor, bu yüzden belki kitaplıklarımızdan söz etmek daha doğru olur. Okumayı yeni öğrenen çocuklar için tasarladığımız “Düşler Kitaplığı”nın yanında her yeni ürünü çıktığında okurlarından sıcak karşılık gören “Umutlu Kitaplar”, “Geyikli Kitaplar”, “Psikoloji-Çocuk Kitaplığı”… “Eğlenceli Bilgi” serimiz ise 4, 5 ve 6. sınıf öğrencilerine her alanda eğlenceli içerik sunan adeta bir okul gibi çalışıyor. “İlk Genç” markamız da yine yükselen trendiyle 4, 5, 6 ve 7. sınıfların kurgu dünyasında güçlü bir yer ediniyor.”
Yazarlar, çocukların düş gücüne sesleniyor
Çocuk edebiyatına yön veren değerli kalemler, 23 Nisan’ın ışığında çocuklarla kurdukları bağı ve hikâyelerin çocuk ruhundaki izlerini anlatırken, küçük okurlarına bayram hediyesi tadında mesajlar fısıldıyor
Yazar Yekta Kopan: “Yetişkin edebiyatında saklanabildiğiniz yerler vardır, çocuk edebiyatında yoktur”
Yetişkinler için kalem oynatan ödüllü bir yazarsınız ancak çocuk edebiyatı dünyasında da iz bıraktınız. Sizin için çocuk kitapları yazmak tam olarak ne ifade ediyor?
Çocuklar için yazmak benim için sadeleşmek değil, dürüstleşmek demek. Yetişkin edebiyatında saklanabildiğiniz yerler vardır, çocuk edebiyatında yoktur. Orada metinle çocuk arasında doğrudan bir ilişki kurarsınız. Bu yüzden çocuklara yazarken aslında kendi içimdeki en sahici okurla karşılaşıyorum.
Ejderhalar, Ağaçlar ve Dedem kitabınızda kuşaklararası bağı ve doğanın mucizelerini incelikle işliyorsunuz. 23 Nisan gibi bir günde doğa ve kuşaklararası bağ neden önemli?
Çünkü bugün çocukların en büyük meselesi bilgi eksikliği değil, bağ eksikliği. Doğayla bağ, zamanla bağ, kendinden önce gelenlerle bağ… Ben de romanımda bu bağın değerini hissettirmek istedim. Ağaçların sabrı ve dedelerin bilgeliği, hız çağında unutulan iki temel şeyi hatırlatır: kök salmayı ve beklemeyi. Bunlar olmadan hiçbir gelecek kurulamaz.
Kitaplarınızın çocukların zihninde nasıl bir yer bulmasını isterdiniz?
Bir cevap değil, bir soru olarak kalmasını isterim. Okuyan çocuğun zihninde küçük bir kapı aralasın; merak etsin, karşılaştırsın, itiraz etsin. Eğer bir şeyin önemini vurgulayacaksam bu ‘merak etme cesareti’ olurdu. Çünkü merak eden çocuk, dünyayı hazır haliyle kabul etmez, yeniden kurar.
Yazar Ece Erdoğuş Levi: “Ülkemizin dört bir yanında binlerce çocukla tanıştım”
Birçok tür arasında çocuk edebiyatının sizin için asıl kıymetli ve vazgeçilmez tarafı nedir?
Öncelikle çocuk edebiyatını okur olarak da çok kalpten seviyorum. Resimlemeleriyle, kahramanlarıyla, hikâyeleriyle kendimi bulduğum, benim kişisel dünyama çok uygun bir alan. Neden derseniz, çok oyunlu, oyuncaklı bir yapısı var ve bir o kadar da sanatsal… İşin yazarlık tarafına gelirsek, elbette öncelikli okurum çocuklar ama ben kitaplarımı yaşsız kitaplar olarak da görüyorum. O yüzden yazarlık yolculuğuma bakınca kendime ana bir yol bulduğumu söyleyebilirim: hem çocukların hem de yetişkinlerin zevkle, eğlenerek okuyacağı, estetik boyutu da olan işler üretmek. Bu yüzden vazgeçilmez sanırım. Kitaplarım ailece izlediğimiz, hep döndüğümüz, çok sevdiğimiz o filmler gibi olsunlar isterim.
Timaş Çocuk ile Türkiye’nin dört bir yanını dolaşırken binlerce çocukla bir araya geldiniz. Bir yazar için masa başında çocukları hayal etmekle, Anadolu’nun farklı şehirlerinde onlarla göz göze gelmek arasındaki en temel fark nedir?
Çocuk kitabı yazarı olmanın en güzel yanlarından biri bu aslında. Bir hayal kuruyorsunuz, bir hikâyeye, ardından kitaba dönüşüyor. Bu zaten başlı başına büyülü bir süreçken, o hayalinizi çocuklarla yüz yüze, göz göze paylaşmak, bambaşka bir yazar mutluluğu. Hele ki bunu sadece yakınımızdaki, şehrimizdeki çocuklar için değil de tüm Türkiye’de yapmak… Taşın altına elini koymanın huzuru biraz da. Çünkü Türkiye büyükşehirlerden ibaret değil. Yazar zaten sadece masa başında yaşamamalı, hep denir ya hayatın tam içinde, mümkünse kalbinde olmalı… Uşak’tan Adana’ya, Van’dan Manisa’ya, Tokat’a, Çankırı’ya, Denizli’ye… Ülkemizin dört bir yanında binlerce çocukla tanıştım. Bunun kıymeti elbette onların gözlerindeki mutluluğu görmek her şeyden önce. Benim içinse mekân fark etmeksizin çocukluğun ortak duygularını bir daha keşfetmek, tanımak, elbette kitaplarımın sevilmesinin mutluluğu, geleceğe umudumun artması.
Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı, Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Yönetim Kurulu Üyesi Kenan Kocatürk: “YAYFED’in bandrol verilerine göre, en yüksek üretim payı çocuk edebiyatına ait”
Yayıncılar için çocuk kitapları üretmenin önemi sizce nedir?
Çocuk kitabı yayıncılığı, bir yayınevinin yalnızca ticari değil, toplumsal bir misyon üstlendiğinin en somut göstergesi. Çocuk kitapları okuma alışkanlığı kazandırır, hayal gücünü geliştirir; eleştirel düşünce, empati kapasitesi, iletişim becerisi ve kendini doğru ifade etme gibi alanlarda zihin gelişimine katkıları sayılamayacak kadar fazladır ve bir çocuğu ömür boyu sürecek bir kitap sevgisinin içine çeker. Bugünün çocuk ve genç okurları, geleceğin yetişkin okurları olacaklar. Erken yaşlarda kitapla kurulan bağın kalıcı olduğu, çocukluk döneminde okuma deneyimi yaşamış bireylerin yetişkinlikte de okuma pratiğini sürdürme eğiliminde olduğu biliniyor. Türkiye’deki çocuk kitabı yayıncılığı, son 20 yılda olağanüstü bir olgunluk kazandı. Artık yalnızca çeviri kitaplar değil, yüksek nitelikli özgün Türkçe metinler de çok fazla ve global standartlarda gösteriliyor, uluslararası fuarlarda da yayıncılığımız başarıyla temsil ediliyor. Çocuk kitabı yazarlarımız ve çizerlerimiz küresel bir tanınırlık kazanmış durumda, pek çok eser farklı dillere çevrilerek dünyaya açılıyor. Çocuk kitapları yayıncılığı kamusal bir değer taşıdığı için kamu kurumlarının bu alanda rol oynaması anlaşılabilir, ancak bu rol yayıncılarla rakip olmak olmamalı. Tersine, bağımsız yayıncılığı destekleyici bir rol olmalı. Okul kütüphanelerini zenginleştirmek, nitelikli çocuk edebiyatını teşvik etmek, kütüphane alım bütçelerini artırmak gibi adımların artması gerekliyken, kamu kurumlarının çocuk ve gençlik kitapları alanında üretim yaparak bağımsız yayıncıların üretimine rekabet oluşturması, içeriklerin niteliğini düşürdüğü gibi çeşitliliği de azaltır. Bu da en başta çocuklara ve gençlere zarar verecektir. Bu konuya raporlarımızda daha detaylı değiniyoruz.
“2025 yılında üretilen basılı kitapların %15’ini çocuk kitapları, %1’ini gençlik kitapları oluşturmuş”
Her sene ne kadar çocuk kitabı satılıyor? Çocuk edebiyatının yayıncılık sektörü içerisindeki istatistiksel ağırlığı nedir ve bu kategorinin genel pazar payı içerisindeki stratejik durumunu nasıl değerlendirirsiniz?
Türkiye’de çocuk kitapları yayıncılığını iki ayrı eksende okumak gerekiyor: kültür yayıncılığı içinde çocuk ve ilk gençlik kitapları, eğitim yayıncılığı ile kesişen okul odaklı çocuk kitapları. Türkiye’de çocuk kitapları yayıncılığı hem üretim adedi hem pazar değeri bakımından son yıllarda sektörün en dirençli alanlarının başında geliyor. Türkiye Yayıncılar Birliği olarak 2025 yılını değerlendirdiğimiz kitap pazarı raporumuzu yeni yayınladık. Bu raporda yer verdiğimiz, YAYFED’in bandrol verilerine göre, 2025 yılında üretilen basılı kitapların %15’ini çocuk kitapları, %1’ini gençlik kitapları oluşturmuş. Üretim açısından 2024 rakamları korunmuş diyebiliriz. Buna ek, tüm kitap severler için memnun edici bir gelişme olarak, çocuk kitapları alanındaki tiraj artışını söyleyebiliriz. Çocuk kitapları alanında 2025 yılında, ilk kez basılan kitapların ortalama baskı tirajı 4.591 adet olarak gerçekleşmiş. Yeniden basım adetlerinde ise ortalama tiraj 6.194 olmuş. Üretimdeki kırılımlara baktığımızda, yine YAYFED’in bandrol verilerine göre, en yüksek üretim payı çocuk edebiyatına ait. İkinci sırada resimli kitaplar, sonrasında erken öğrenme kitapları ve kurgu dışı çocuk kitapları geliyor.
Pazar büyüklüğü bakımından, 2025 yıl sonu TL cinsinden perakende kitap pazarı verilerine göre, basılı kitaplarda çocuk ve ilk gençlik yayınlarının büyüklüğü 2.726.000.000,00.-TL olmuş. Tüm sektörün içindeki pazar payı %4,60 oluyor. 2024 yılında büyüklük 2.113.000.000,00.-TL ve tüm sektör içindeki payı %4,35 idi. %29’luk bir büyüme var gibi görünmekle birlikte, girdileri ithalata bağımlı olan sektörümüz açısından, döviz kurlarındaki değişiklikler ve enflasyon oranı dikkate alındığında, reelde tüm alanlarda daralma gördüğümüzü söyleyebiliriz.
