Tripp Mickle, Julian E. Barnes, Sheera Frenkel ve Dustin Volz / The New York Times
ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka konusunda müdahaleci olmayan yaklaşımı savunmuş ve Silikon Vadisi’ne teknolojiyi geliştirme konusunda geniş bir alan tanımıştı. Ancak ABD’li yetkililere ve sürece dair bilgi sahibi kişilere göre, Trump yönetimi yeni yapay zeka modelleri üzerinde devlet denetimi getirilmesini değerlendirmeye başladı.
Yönetim, teknoloji yöneticileri ile hükümet yetkililerini bir araya getirecek bir yapay zeka çalışma grubu kurulmasına yönelik bir başkanlık kararnamesini tartışıyor. Yetkililere göre bu grubun amacı, olası denetim mekanizmalarını incelemek. Gündemdeki seçenekler arasında, yeni yapay zeka modelleri için resmi bir devlet inceleme süreci oluşturulması da bulunuyor.
Konuya yakın kaynaklara göre, geçen hafta Beyaz Saray yetkilileri Anthropic, Google ve OpenAI yöneticileriyle yaptıkları görüşmelerde bu planların bazılarını paylaştı.
Yetkililer, çalışma grubunun çeşitli denetim yaklaşımlarını değerlendirmesinin beklendiğini belirtti. Teknoloji sektörü ve yönetim içinden kaynaklara göre, olası bir inceleme süreci, Birleşik Krallık’ta geliştirilen modele benzer olabilir. İngiltere’de birden fazla kamu kurumu, yapay zeka modellerinin belirli güvenlik standartlarını karşılayıp karşılamadığını denetlemekle görevlendirilmiş durumda.
Bu tartışmalar, Trump yönetiminin yapay zekaya yaklaşımında belirgin bir değişime işaret ediyor. Geçen yıl yeniden göreve gelmesinden bu yana Trump, yapay zekayı Çin’le jeopolitik rekabeti kazanmak açısından kritik gördüğünü sık sık vurgulamış ve bu teknolojinin güçlü bir destekçisi olmuştu. Attığı adımlar arasında, Joe Biden döneminde yürürlüğe giren ve yapay zeka geliştiricilerinden güvenlik değerlendirmeleri yapmalarını ve askerî kullanım potansiyeli olan modeller hakkında rapor sunmalarını isteyen düzenlemeyi hızla geri çekmesi de yer alıyor.
Trump yapay zeka konusunda yalnızlaştı
Donald Trump, temmuz ayında düzenlenen bir etkinlikte yapay zeka hakkında, “Bu sektörü kesinlikle zirveye taşıyacağız, çünkü şu anda yeni doğmuş güzel bir bebek gibi,” demiş ve şöyle devam etmişti: “O bebeği büyütmemiz ve gelişmesine izin vermemiz gerekiyor. Onu durduramayız. Siyasetle durduramayız. Saçma kurallarla, hatta aptal kurallarla durduramayız.”
Trump bazı kurallara kapıyı açık bıraktı, ancak “bu kuralların teknolojinin kendisinden bile daha akıllı olması gerektiğini” ekledi.
Ancak Trump, yapay zeka konusunda giderek yalnızlaşmış durumda. Teknolojinin istihdam, enerji fiyatları, eğitim, mahremiyet ve ruh sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik kamuoyu endişeleri artarken, Demokratlar ve Cumhuriyetçiler bu konuda ortak bir zeminde buluşmaya başladı. Pew Research Center tarafından geçen yıl yapılan bir ankete göre, Cumhuriyetçilerin %50’si ve Demokratların %51’i yapay zekanın günlük hayatta artan kullanımından heyecan duymaktan çok endişe duyduklarını belirtti.
Bu müdahale karşıtı yaklaşım, geçen ay Anthropic adlı girişimin Mythos adlı yeni bir yapay zeka modelini duyurmasının ardından değişmeye başladı. Mythos, yazılımlardaki güvenlik açıklarını tespit etmede o kadar güçlü ki, bir siber güvenlik “hesaplaşmasına” yol açabilir; bu nedenle şirket modeli kamuya açmamayı tercih etti.
Teknoloji sektörü ve yönetim içinden kaynaklara göre, Beyaz Saray, yapay zeka destekli yıkıcı bir siber saldırı yaşanması halinde siyasi sonuçlardan kaçınmak istiyor. Ayrıca yönetim, yeni yapay zeka modellerinin Pentagon ve ABD istihbarat kurumları için faydalı olabilecek siber yetenekler üretip üretemeyeceğini de değerlendiriyor. Görüşmelere dair bilgi sahibi kişilere göre, Mythos gibi modellerin önüne geçebilmek için bazı yetkililer, hükümete yapay zeka modellerine ilk erişim hakkı verecek, ancak bunların piyasaya sürülmesini engellemeyecek bir inceleme sistemi oluşturulmasını savunuyor.
Yapay zeka politikasındaki bu değişim kafa karışıklığı da yaratmış durumda. Beyaz Saray ile teknoloji şirketleri arasındaki görüşmeler sürerken, bazı yöneticiler aşırı devlet denetiminin ABD’nin Çin karşısındaki inovasyon hızını yavaşlatacağını savunuyor. Öte yandan, şirketler de ABD’nin olası düzenlemeler konusunda nasıl bir yol izlemesi gerektiği konusunda kendi aralarında uzlaşabilmiş değil.
Beyaz Saray'ın yapay zeka sorumlusu değişti
Geçen yıl Donald Trump yönetimindeki görevinden ayrılarak Foundation for American Innovation bünyesine katılan Dean Ball konuyla ilgili, “Teknoloji son derece hızlı ilerliyor ve ortada çok az sayıda resmi prosedür var, ancak aynı zamanda aşırı düzenleme de yapmak istemiyorlar. Bu zor bir denge” dedi.
Bir Beyaz Saray yetkilisi ise olası bir başkanlık kararnamesine dair tartışmaların “spekülasyon” olduğunu ve herhangi bir politika açıklamasını Trump’ın bizzat yapacağını söyledi.
Yapay zeka politikasındaki bu değişim, Beyaz Saray’daki liderlik değişimiyle de örtüşüyor. Mart ayında, yönetimin deregülasyon çabalarına öncülük eden Beyaz Saray’ın yapay zeka sorumlusu David Sacks görevden ayrılacağını açıklamıştı. Kaynaklara göre, Sacks’in yerini doldurmak üzere Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile Hazine Bakanı Scott Bessent devreye girdi. Wiles ve Bessent’in, yönetim dışındaki bazı isimlere yapay zeka politikasının şekillendirilmesinde daha etkin rol almayı planladıklarını söyledikleri aktarılıyor.
Yetkililer, yönetimin yapay zeka modellerini inceleme sürecine geçmesi halinde, çalışma grubunun bu sürece hangi kurumların dahil olacağını belirleyeceğini söyledi. ABD’de tüm hükümet siber güvenlik faaliyetlerinden sorumlu tek bir federal kurum bulunmadığı için bazı yetkililer, denetimin Ulusal Güvenlik Ajansı, Beyaz Saray Ulusal Siber Direktör Ofisi ve Ulusal İstihbarat Direktörü tarafından yürütülmesinin en uygun yol olacağını düşünüyor.
Çalışma grubu ayrıca, Yapay Zeka Standartları ve İnovasyonu Merkezi adlı kurumun rolünü de değerlendirebilir. Joe Biden döneminde kurulan bu yapı, hükümetle gönüllü olarak paylaşılan yapay zeka modellerini incelemek üzere oluşturulmuştu. Ancak sektör kaynaklarına göre, Trump döneminde bu kurum geri planda kaldı. Buna rağmen Beyaz Saray, bir yapay zeka politika belgesinde bu grubun “yapay zeka sistemlerinin performansı ve güvenilirliğini değerlendirmede” rol oynaması gerektiğini belirtmişti.
Bu adımların herhangi biri, yönetimi, Başkan Yardımcısı JD Vance’in geçen yıl Paris’teki uluslararası bir yapay zeka toplantısında dile getirdiği düzenleme anlayışından oldukça uzaklaştıracaktır. Vance o konuşmasında, “Yapay zeka sektörüne aşırı düzenleme getirmek, daha yeni yükselişe geçen dönüştürücü bir sektörü öldürebilir” uyarısında bulunmuştu.
“Yapay zekanın geleceği, güvenlik konusunda endişelenerek kazanılmayacak,” diyen Vance, “Bu yarış, inşa edenler tarafından kazanılacak” ifadelerini kullanmıştı.
© 2026 The New York Times Company
