Javier C. Hernández ve Hisako Ueno / The New York Times
Japonya’daki huzurevleri ve bakım merkezleri, giderek artan yaşlı nüfus ve onlara bakım verecek personel eksikliği nedeniyle ciddi bir krizle karşı karşıya.
Bazı kurumlar ise bu soruna alışılmadık bir çözümle yanıt veriyor: Bakıcı olarak vücut geliştirme sporcularını, MMA dövüşçülerini ve sumo güreşçilerini işe almak.
Uzun yıllardır erkek çalışanların az olduğu bakım sektöründe bu sıra dışı yöntem hem personel açığını kapatmaya yardımcı oluyor hem de sporculara düzenli bir gelir sağlıyor. Kariyerleri genellikle kısa süren ve yüksek maaşlı iş bulmakta zorlanan sporcular, bu sayede ücretsiz konaklama, spor salonu üyeliği ve protein takviyesi gibi ek imkanlardan da yararlanıyor.
Sporcuların bakım merkezlerindeki varlığı günlük yaşamı da değiştiriyor. Bir merkezde atletler hastalara dişlerini fırçalamada yardımcı olurken egzersiz yaptırıyor, başka bir merkezde MMA dövüşçüleri yemek yapıp banyo desteği sağlıyor. Bir başka bakım evinde ise emekli sumocular, kiloları nedeniyle başka merkezlere kabul edilmeyen erkek hastalarla ilgileniyor.
Vücut geliştirmeciler
Japonya’nın orta kesimindeki Ichinomiya kentinde bulunan bir bakım merkezinde, engelli bireylerden oluşan bir grup oyun oynayıp radyo dinlerken günün bakıcıları içeri giriyor: Güler yüzlü genç vücut geliştirme sporcuları.
Bu sporcular, bakım merkezlerinde günde altı saat çalışmaları karşılığında aylık başlangıç seviyesinde 1600 doların üzerinde maaş alıyor. Ayrıca her gün spor salonunda geçirdikleri iki saat için de ödeme yapılıyor.
27 yaşındaki Hokuto Tatsumi, iki yıldan uzun süredir Ichinomiya’daki merkezde çalışıyor. “Yapmayı sevdiğim şeyin toplum için faydalı olabildiğini hissediyorum” diyen Tatsumi, “Kaslarım hastaların kendilerini daha rahat hissetmesine yardımcı oluyor” ifadelerini kullandı.
26 yaşındaki çalışma arkadaşı Takuya Usui ise hastalardan Madoka Yamaguchi’yi tekerlekli sandalyesinden kaldırırken ona moral veriyor:
“Yapabilirsin! Hadi!”
Yamaguchi ise gülerek karşılık veriyor:
“Yüzü çok güzel ama çok sert biri.”
Ardından Usui’ye takılarak, “Kaslı erkekler benim tipim değil” diyor.
Bu vücut geliştirme sporcuları, Japonya’da sporcuları bakım sektörüne yönlendirmeyi amaçlayan şirketlerden biri olan Visionary tarafından işe alındı.
Şirketin CEO’su Yusuke Niwa, şu anda 25 farklı tesiste vardiyalı çalışan 30’dan fazla vücut geliştirme sporcusunu istihdam ediyor. Niwa, “Bu eski ve olumsuz algıyı değiştirmemiz gerekiyor. Bu yüzden vücut geliştiricileri işe aldım; çok güçlüler, dikkat çekiciler ve bu algıyı sarsmaya yardımcı olabilirler” dedi.
Ancak işin kaçınılmaz gerçekleri de var. Sağlık sorunları nedeniyle bir süredir zor günler geçiren Yamaguchi, şubat ayında 65 yaşında hayatını kaybetti.
Usui, onunla daha fazla vakit geçirememiş olmaktan üzüntü duyduğunu söyledi. Ellerini kullanamadığı için ağızıyla personel için bardak altlığı ördüğünü hatırlatan Usui, “Keşke onu daha önce ziyaret etseydim, onunla daha fazla konuşabilseydim” dedi.
“Bu bana her günü dolu dolu yaşamam gerektiğini öğretti” diye ekledi.
MMA dövüşçüleri
Kochi Prefecture’ndeki bir huzurevinde bazı genç erkekler çift hayat yaşıyor: Gündüz bakıcı, gece ise MMA dövüşçüsü olarak çalışıyorlar.
2022 yılında bu programı başlatan 36 yaşındaki Mamiya Matsuura, elit sporcuların bakım merkezine yeni bir enerji ve canlılık getirdiğini söylüyor. Kimilerinin dövmeleri, kimilerinin ise boyalı saçları olan bu dövüşçüler, huzurevindeki günlük yaşamı değiştirmiş durumda.
Ailesinin yıllardır işlettiği bakım merkezinde şu anda yaklaşık 50 sakin bulunuyor. Merkezde çalışan 10 MMA dövüşçüsü ise aynı tesiste yaşıyor ve antrenman yapıyor.
Japonya’nın hızla yaşlanan nüfusu, Kochi’deki bu merkez gibi huzurevleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Son yıllarda yaşlı hasta sayısında keskin bir artış yaşanırken, bugün ülkede her altı kişiden biri 75 yaş ve üzerinde.
Aynı zamanda ciddi bir personel açığı da bulunuyor. Göç konusunda katı sınırlamalara sahip olan Japonya, uzun yıllardır yurt dışından büyük sayıda bakım personeli alımına da mesafeli yaklaşıyor.
Devlet verilerine göre bakım çalışanlarının yüzde 70’ten fazlası kadınlardan oluşuyor. Erkeklerin geleneksel olarak bu alanda çalışmaktan kaçındığı ülkede, Kochi’deki dövüşçüler bu algıyı kırıyor.
Matsuura, “Odada çok fazla testosteron var” diyerek gülüyor. Ancak ekliyor:
“Yaşlıların bakımı söz konusu olduğunda dövüşçüler son derece nazik ve ilgili davranıyor.”
Bakım merkezindeki yaşlıların zamanla dövüşçülere torunları gibi yaklaşmaya başladığını belirten Matsuura, “Gözlerinde bir parıltı var” diyor.
Emekli sumocular
Tokyo’daki ulusal sumo arenasına yakın bir noktada bulunan Day Service Hanasaki adlı bakım merkezinde ise emekli sumo güreşçileri hastalarla ilgileniyor.
Bu sporcular, hastaları tekerlekli sandalyeden yatağa hızlıca kaldırabiliyor ve onları kolaylıkla hareket ettirebiliyor.
Tesiste çalışan 44 yaşındaki Shuji Nakaita, sumo ringinde öğrendikleri en önemli şeylerden birinin “bir sonraki adımı hızlıca öngörmek” olduğunu söylüyor.
Nakaita’ya göre aynı beceri bakım merkezlerinde de büyük önem taşıyor. Gelişmiş farkındalık sayesinde güreşçiler hastaların ihtiyaçlarını önceden sezip hızlı şekilde karşılık verebiliyor.
Japonya’da bakım hizmetleri çoğu zaman yorucu ve ağır bir iş olarak görülse de Nakaita, bu işi son derece anlamlı bulduğunu ifade ediyor.
“Burada bir aile gibiyiz.”
© 2026 The New York Times Company
Kaynak: Gazete Oksijen
