Maggie Haberman, Eric Lipton / The New York Times
Katar, geçici olarak Air Force One görevinde kullanılması için bir Boeing jet bağışlamıştı. ABD Başkanı Donald Trump ise görevden ayrıldıktan sonra lüks uçağın başkanlık kütüphanesinde sergileneceğini söylemişti.
Bu planlar değişmiş gibi görünüyor.
Konunun hassasiyeti nedeniyle adının açıklanmasını istemeyen bir Beyaz Saray yetkilisi, başkanlık kütüphanesinde hangi uçağın sergileneceğine henüz karar verilmediğini söyledi.
Kütüphane projesinde önemli rol üstlenen Trump’ın oğlu Eric Trump ise bu hafta NBC News’e gönderdiği mesajda, Katar jetinin Miami şehir merkezinde kurulması planlanan kütüphanede sergilenmesinin “şu an için düşünülmediğini” belirtti.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynak, Trump’ın halen kullanılan iki eski Air Force One uçağından birini emekliye ayırarak kütüphanede sergilemeyi düşündüğünü aktardı. Kaynağa göre Trump, Katar jetini de kütüphaneye dahil etmeyi planlıyordu. Ancak bu seçeneğin hâlâ masada olup olmadığı bilinmiyor.
Dönüştürülmesi milyonlarca dolara mal olmuştu
Trump’ın 400 milyon dolar değerindeki jeti kabul etmesi hem güvenlik hem de etik açıdan tartışma yarattı. Güvenlik kaygıları, uçağın kısa sürede başkanlık uçağına dönüştürülmeye çalışılmasından kaynaklanıyor. Yabancı bir devletten bu değerde bir hediye alınması ise etik açıdan eleştiriliyor.
Trump, jetin kendisine değil ABD Savunma Bakanlığına bağışlandığını vurguluyor. Görevden ayrıldıktan sonra uçağı kullanmayacağını da söylüyor.
Şubat 2025’te jeti ilk kez inceleyen Trump, o tarihten bu yana uçağı Amerikan gücünün ve görkeminin yeni bir simgesi olarak nitelendiriyor. Katar’ın bağışladığı jet, Trump’ın “Trump Force One” olarak anılan Boeing 757 model özel uçağından da çok daha yeni.
Katar jetinin başkanlık uçağına dönüştürülmesi için yüz milyonlarca dolar harcandı ancak toplam maliyet açıklanmadı. Uçağın Air Force One olarak kullanılabilmesi için gerekli savunma sistemlerine sahip olup olmadığı da tartışma konusu oldu. Beyaz Saray, ek donanım ve iyileştirme çalışmaları nedeniyle jetin sonbaharda yaklaşık bir ay hizmet dışı kalacağını açıkladı. Yapılacak çalışmaların ayrıntıları paylaşılmadı.
Uçak artık ABD hükümetine ait
Trump’a Mayıs 2025’te, görevden ayrıldıktan sonra Katar jetini uçuşa hazır halde kişisel kullanımına alıp almayacağı sorulmuştu. Trump bu soruya, “Görevden ayrılmamın ardından uçak doğrudan kütüphaneye gidecek. Ben kullanmayacağım” yanıtını vermişti.
Beyaz Saray ile Adalet Bakanlığı geçen yıl konuya ilişkin ortak bir hukuki değerlendirme hazırladı. Kamuoyuna açıklanmayan belgede, federal hükümetin jeti kabul etmesinin ve daha sonra Trump’ın başkanlık kütüphanesine devretmesinin yasal olduğu savunuldu.
Katar’ın bağışladığı jet, yeni Air Force One uçakları teslim edilene kadar kullanılacak geçici bir çözüm olarak görülüyor. Boeing’in mevcut başkanlık uçaklarının yerini alması için ürettiği iki yeni uçağın teslimatı uzun süredir gecikiyor.
Bir Hava Kuvvetleri yetkilisi, Katar jetinin geleceği hakkında henüz karar verilmediğini söyledi. Boeing’in yeni uçakları 2028’den itibaren teslim etmesinin ardından Katar jeti üçüncü bir Air Force One olarak hizmet vermeyi sürdürebilir. Bir diğer seçenek ise uçağın üst düzey federal yetkililerin resmî seyahatlerinde kullanılması.
Beyaz Saray ve Hava Kuvvetleri yetkililerine göre başkanlık uçağına dönüştürülen Katar jeti artık ABD hükümetine ait.
Uçağın kütüphaneye devri nasıl gerçekleşebilir?
Bir Pentagon yetkilisine göre Katar jetinin veya 1990’ların başından beri Air Force One olarak kullanılan ve yakında emekliye ayrılacak Boeing 747’lerin başka bir kuruma devredilebilmesi için önce “ihtiyaç fazlası kamu malı” ilan edilmesi gerekiyor.
Uçakların geleceğine, Savunma Bakanlığıyla yapılacak görüşmelerin ardından Hava Kuvvetleri Bakanı karar verecek.
Bu tür uçaklar öncelikle diğer federal kurumlara veya Ulusal Muhafızlara öneriliyor. Ancak tamamen hizmetten çıkarılmaları halinde başka bir kuruluşa bağışlanabiliyor.
Bu yöntemin bir örneği Ronald Reagan Başkanlık Kütüphanesi’nde bulunuyor. Reagan Başkanlık Vakfı, emekliye ayrılan Boeing 707 tipi eski başkanlık uçağının California’daki kütüphaneye bağışlanmasını istemişti. Talep, dönemin Hava Kuvvetleri Bakanı James G. Roche tarafından Ağustos 2001’de kabul edilmişti.
Trump’ın ekibi de Katar jetinin başkanlık kütüphanesine devredilmesi konusunda Reagan Kütüphanesi örneğine işaret etti.
Trump, Mayıs 2025’te olası devir hakkında konuşurken süreci tam olarak doğru aktarmamıştı. “Ronald Reagan da bunu yaptı. Uçağı hizmetten çıkardılar ve kütüphanesine koydular” diyen Trump, uçağın sergilenmesinin Reagan Kütüphanesi’ne ilgiyi artırdığını savunmuştu.
© 2026 The New York Times Company
