Alan Blinder / The New York Times
Oregon Üniversitesi yöneticileri, Nike'ın kurucu ortaklarından Phil Knight'tan gelen büyük bağışlara uzun süredir alışkın. Knight'ın soyadı, kütüphaneden hukuk merkezine kadar üniversitenin birçok binasında yer alıyor. Ancak Knight'ın bu yıl Oregon Üniversitesi Rektörü Karl Scholz'u araması farklı bir gelişmenin habercisi oldu. Phil Knight ve eşi Penny, üniversiteye 1 milyar dolarlık bağış yapmayı planladıklarını açıkladı.
Oregon Üniversitesi çarşamba günü yaptığı açıklamada, bağışın bir mühendislik fakültesi kurulması için kullanılacağını duyurdu. Bu bağışla birlikte Knight ailesinin Oregon Üniversitesi'ne yaptığı bilinen toplam bağış miktarı 2 milyar doların üzerine çıktı.
Bağış üniversitenin mali sorunlarını ortadan kaldırmıyor
Bağış, Oregon Üniversitesi için önemli bir kaynak sağlasa da üniversitenin mali sorunlarını tamamen ortadan kaldırmıyor. Üniversite, öğrenci sayısındaki düşüş nedeniyle milyonlarca dolarlık yeni bütçe kesintilerini değerlendiriyor. Düşen doğum oranları da çocuk nüfusunun azalması nedeniyle önümüzdeki yıllarda üniversitelerin karşı karşıya kalacağı mali tabloya ilişkin endişeleri artırıyor.
Trump yönetimi de federal araştırma fonlarını yeniden yapılandırmaya ve azaltmaya yönelik kapsamlı bir politika yürütüyor. Üniversite Rektörü Karl Scholz, bağışı yükseköğretimin önemine yönelik güçlü bir destek olduğunu söyledi. Scholz, "İnsanlık tarihinin en başarılı iş insanlarından biri ve insanlık tarihinin en cömert hayırseverlerinden biri, yükseköğretimin bu ölçekte bir yatırımı hak ettiğini söyledi" ifadelerini kullandı. Üniversitenin zor bir dönemden geçtiğini belirten Scholz, bağışın yürüttükleri çalışmalara yönelik güçlü bir destek olduğunu söyledi.
Knight ailesinin bağışları mühendislik programını büyütecek
Oregon Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve biyomühendislik profesörü Bob Guldberg, yeni bağışın Knight ailesinin daha önce yaptığı bağışların devamı niteliğinde olduğunu belirtti. Ailenin önceki bağışlarının bir bölümü, bilimsel çalışmaları hızlandırması için Knight Kampüsüne aktarılmıştı. Kampüs, sınıflar ve laboratuvarların bulunduğu kapsamlı bir araştırma merkezi olarak faaliyet gösteriyor.
Guldberg'e göre 1 milyar dolarlık yeni bağış, üniversitenin mühendislik alanında yalnızca yan dal ve lisansüstü programlar sunma aşamasından çıkarak tam kapsamlı bir lisans programı oluşturulmasına imkan sağlayarak eyaletteki mühendis açığının azaltılması hedefleniyor. Oregon Üniversitesi yetkilileri, bu sürecin yaklaşık 10 yıl sürmesini bekliyor.
En büyük üniversite bağışları çoğunlukla özel okullara yapılıyor
ABD'deki en büyük üniversite bağışlarının çoğu özel üniversitelere yapıldı. Johns Hopkins Üniversitesi, 2018 yılında Michael R. Bloomberg'in üniversiteye 1,8 milyar dolar bağışladığını açıklamıştı. Bu bağışla Bloomberg'in Johns Hopkins'e yaşamı boyunca yaptığı toplam katkı 3 milyar doların üzerine çıkmıştı.
California Teknoloji Enstitüsü, Harvard Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi de son 10 yılda bireysel bağışçılardan en az 500 milyon dolarlık bağış aldığını bildiren üniversiteler arasında yer alıyor. Bu ölçekte bağışlar kamu üniversitelerine daha nadir yapılıyor. Long Island'daki Stony Brook Üniversitesi, 2023 yılında 500 milyon dolarlık bağış aldığını açıklamıştı. Western Michigan Üniversitesi ise iki yıl önce 550 milyon dolarlık bir bağış duyurmuştu.
Knight ailesinin Oregon'daki kamu üniversitelerine desteği
Knight ailesinin bağışlarının önemli bir bölümü Oregon'daki kamu üniversitelerine gitti. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi, geçen yıl Knight ailesinin kanser enstitüsüne 2 milyar dolarlık bağış yaptığını duyurdu.
Bu bağışın herhangi bir ABD üniversitesine yapılan tek seferlik en büyük bağış olduğu açıklandı. Ancak Knight ailesi daha çok Eugene'deki Oregon Üniversitesiyle olan ilişkisiyle tanınıyor. Phil Knight, 1964 yılında üniversitedeki eski atletizm antrenörüyle birlikte daha sonra Nike'a dönüşecek şirketini kurdu.
'University of Nike' olarak anılıyor
Bugün 88 yaşında olan Phil Knight'ın şirketi Nike, Oregon Üniversitesi ile o kadar iç içe geçmiş durumda ki bazı kişiler üniversiteyi 'University of Nike' olarak adlandırıyor. Knight ailesi özellikle üniversitenin spor faaliyetlerine yaptığı bağışlarla da tanınıyor. Basketbol salonu, tüplü dalış kazasında hayatını kaybeden oğullarının adını taşıyor.
Üniversite bütçe kesintileriyle karşı karşıya
Oregon Üniversitesi, Knight ailesinden aldığı büyük bağışa rağmen mali sorunlarla karşı karşıya. Geçen sonbaharda üniversitenin yaklaşık 21 bin lisans öğrencisinin yüzde 43'ü eyalet dışından geldi. Eyalet dışından gelen öğrenciler genellikle Oregon'daki öğrencilerden daha yüksek öğrenim ücreti ödüyor. Bu durum üniversitenin bütçesine ek kaynak sağlıyor. Ancak üniversite, eyalet dışından gelen öğrenci sayısının bu yıl ve gelecek yıllarda azalmasını bekliyor.
Scholz, geçen ilkbaharda yaklaşık 65 milyon dolarlık yeni bütçe kesintisi planlarını açıklamıştı. Üniversite yönetimi, genişletilecek mühendislik programının başka üniversitelere gidebilecek öğrencileri Oregon'a çekmesini umuyor.
Büyük bağış ve bütçe kesintileri aynı dönemde yürütülecek
Scholz, üniversitenin bütçe kesintileriyle ilerlerken bir yandan da 1 milyar dolarlık bağışı kutlamasının zor bir denge olduğunu kabul etti. Rektör, bu süreçte tartışmaları üniversitenin gelecekte nasıl bir kurum olması gerektiği üzerine yoğunlaştırmayı umduğunu söyledi. Scholz, "Öğrencilerimiz ve eyalet için bundan sonra gerçekten önemli olacak şey ne?" ifadelerini kullandı.
© 2026 The New York Times Company
Kaynak: Gazete Oksijen
