Kalley Huang, Mike Isaac / The New York Times
Önde gelen yapay zeka şirketlerinin, teknolojinin gelişiminin yavaşlatılması ve daha sıkı düzenlenmesi yönündeki çağrılarına Silikon Vadisi’nin tanınmış isimlerinden itiraz gelmesi yalnızca birkaç saat sürdü.
Anthropic CEO’su Dario Amodei, cumartesi günü yayımladığı makalede yapay zekanın, araştırmacıların güvenli biçimde geliştirebileceği hızın ötesinde ilerlediğini söyledi. Amodei, bağımsız denetçilerin yapay zeka laboratuvarlarının güvenlik çalışmalarını izlemesini, düzenleyici kurumların da ortak güvenlik standartları belirleyebilmeleri için bu laboratuvarların birlikte çalışmasına izin vermesini önerdi.
Atılması gereken adımlar konusunda farklı görüşlere sahip olsalar da OpenAI CEO’su Sam Altman, SpaceX CEO’su Elon Musk ve Google DeepMind Başkanı Demis Hassabis de yapay zekanın gelişim hızının düşürülmesi gerektiği konusunda Amodei’ye katıldı.
Ancak teknoloji sektörünün diğer önde gelen isimleri, Amodei’nin gerçek amacını sorgulamakta gecikmedi. Bu isimler, yapay zekanın taşıdığı risklerin, diğer şirketlerin sektörün önde gelenleriyle rekabet etmesini zorlaştırmak amacıyla abartılıp abartılmadığını gündeme getirdi.
Başkan Donald Trump’ın teknoloji danışmanı ve Beyaz Saray’ın eski yapay zeka ve kripto para sorumlusu David Sacks, sosyal medya paylaşımında, “Yavaşlatma isteğinin ardında yalnızca kamu yararı varmış gibi davranmayı bırakın” dedi.
Yapay zekanın gelişimini yavaşlatma çağrıları etrafındaki tartışma, hükümetin teknolojiyi denetlemesi gerektiğini düşünenlerle düzenleyici müdahalenin rekabeti boğacağına inananlar arasındaki derin görüş ayrılığını ortaya koydu.
Anthropic’in en büyük rakibi OpenAI tarafından geliştirilen bir yapay zeka sisteminin kontrolden çıkarak başka bir şirketi hacklediğine ilişkin ayrıntıların ortaya çıkması, son haftalarda yapay zeka güvenliği konusundaki kaygıları yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Birkaç gün önce Anthropic çalışanlarından biri de görevinden ayrılarak yapay zekanın risklerine dikkat çekmek amacıyla kamuoyu önünde bir baskı kampanyası başlattı.
Ancak teknoloji sektöründeki çok sayıda yönetici, bu kaygıların abartıldığı görüşünde. Bunlar arasında Trump yönetimine teknoloji politikaları konusunda danışmanlık yapan bazı isimler de bulunuyor.
Amodei’yi sık sık eleştiren Sacks, şirketlerin kendi yapay zeka çalışmalarını yavaşlatmasının önünde hiçbir engel yokken neden hükümet müdahalesi istediklerini sorguladı. Üstelik aynı şirketler, insanlardan çok daha zeki sistemleri ifade eden “süper zeka”yı geliştirmek gibi son derece iddialı bir hedefin peşinde koşuyordu.
“Süper zeka geliştirmemenin en kolay yolu, onu geliştirmemek üzere anlaşmanızdır” diyen Sacks, “Bunun bedeli olarak kendi tercih ettiğiniz düzenleyici çerçevenin kabul edilmesini istemek, kamuoyuna ve siyasi sisteme şantaj gibi görünecektir” ifadelerini kullandı.
Microsoft CEO’su Satya Nadella ise pazar günü yaptığı sosyal medya paylaşımında şirketinin bağımsız denetçi önerisini ve “bu tartışmanın lafta kalmamasını sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesine yönelik daha kapsamlı çabaları” desteklediğini söyledi.
Nadella, “Aynı zamanda yapay zekanın sağladığı faydaları hızlandırmalı ve bunların ülkeler, toplumlar ve şirketler arasında geniş biçimde yayılmasını sağlamalıyız” dedi. “Buradaki temel nokta, bu sürecin bir avuç kuruluşun kontrolünde kalmaması ve geniş bir temsile dayanmasıdır” diye ekledi.
(The New York Times, yapay zeka sistemlerinde haber içeriklerinin kullanılmasıyla bağlantılı olarak telif haklarının ihlal edildiği iddiasıyla OpenAI ve Microsoft’a dava açtı. İki şirket de iddiaları reddetti.)
Yapay zeka güvenliği konusunda en fazla kaygı dile getirenler arasında uzun süredir Anthropic gibi yapay zeka laboratuvarlarının yönetici ve çalışanları da yer alıyor. Bu kişiler, teknolojideki ilerleme kaçınılmaz olduğu ve yapay zekayı güvenliği gözeterek geliştirebilecek en uygun araştırmacılar kendileri olduğu için bu alanda çalıştıklarını sık sık söylüyor. Ancak bu yaklaşım, güvenlik konusuna ağırlık veren yapay zeka geliştiricilerinin sert biçimde eleştirilmesine de yol açıyor.
Kanadalı yapay zeka girişimi Cohere’in CEO’su Aidan Gomez, pazar günü yayımladığı makalede, “Silikon Vadisi’nde piyasaya hakim olan seçilmiş birkaç yapay zeka şirketi, bir nesle damga vuracak bu teknolojinin kurallarını ve güvenlik standartlarını bütün dünya adına belirleyebilmeli mi?” diye sordu.
“Bu oligopoller şimdi rekabet kurallarının kendileri için esnetilmesini ve diğer herkesin uyması gereken şartları belirlemelerine izin verilmesini istiyor” diyen Gomez, “Kurt postuna bürünmüş bir koyun; adına ne denirse densin bir kartel” ifadelerini kullandı.
Amodei makalesinde, üçüncü taraf kuruluşlardan bağımsız uzmanların yapay zeka şirketlerinde görevlendirilerek ürünleri içeriden incelemesini önerdi. Ancak eleştirmenler, Anthropic’in Amodei’nin örnek gösterdiği kâr amacı gütmeyen METR ve Redwood Research kuruluşlarıyla fazla yakın ilişkiler içinde olup olmadığını sorguladı.
Önde gelen yapay zeka şirketlerini açık biçimde eleştiren girişim sermayedarı Bill Gurley, “Eğer bir düzenleme yapılacaksa denetimi onların tanıdığı kişiler üstlenemez ve kuralları da onlar yazamaz” dedi.
Amodei’nin makalesi yayımlanmadan önce de Silikon Vadisi’ndeki bazı isimler, yapay zeka laboratuvarlarının güvenlik kaygılarını kendi çıkarları için kullandığını savunuyordu. Nvidia CEO’su Jensen Huang, geçen hafta San Francisco’da düzenlenen bir konferansta yapay zeka laboratuvarlarının, piyasaya siber güvenlik ürünleri sunmaya hazırlandıkları için güvenlik sorunlarını öne çıkardığını söyledi.
“Talep yaratmanın, önce bir sorun yaratmaktan daha iyi bir yolu olabilir mi?” diyen Huang, “Hangi şirket, pazarın kendi ürünü yüzünden paniğe kapılmasını ve insanların o ürünü almak için kapısında kuyruk oluşturmasını istemez?” ifadelerini kullandı.
OpenAI teknolojisinin hacklediği Hugging Face şirketinin CEO’su Clément Delangue da cumartesi günü yaptığı sosyal medya paylaşımında yapay zeka güvenliği sorununun “en ileri düzeydeki bir avuç laboratuvarın kapalı kapıları ardında çözülemeyeceğini” söyledi. Nvidia, bu ayın başında Hugging Face’i 12,9 milyar dolara satın almak üzere anlaşmaya varmıştı.
Washington’daki bazı milletvekilleri Amodei’nin kaygılarına hak veriyor görünüyordu. Ancak Silikon Vadisi’ndeki birçok isim gibi onlar da düzenlemeleri benimsemeye isteksizdi.
Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör John Cornyn, pazar günü yaptığı sosyal medya paylaşımında, “Yapay zeka geliştiricileri ürünlerinin gelişimini yavaşlatmak istiyorsa bunu yapmakta özgürler” dedi. “Ancak kesin olan bir şey var: Ülkemizin düşmanları dahil rakipleri yavaşlamayacak.”
Trump da pazar günü İrlanda’da düzenlediği basın toplantısında ABD’nin “yapay zeka yarışında Çin’in önünde” olduğunu ve “bu üstünlüğü korumak” istediğini söyledi.
“Koruyucu önlemler alabiliriz, şunu ya da bunu yapabiliriz ancak bence bu konuyu gündeme taşıyan çok sayıda olumsuz güç var” diyen Trump, “Gerçekleşmeyecek ihtimalleri gündeme getiriyorlar. Ama yapay zeka yarışını kim kazanırsa kazanan o olur” ifadelerini kullandı.
© 2026 The New York Times Company
