İspanya’daki Granada Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve European Journal of Nutrition dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, akşam yemeğinde tüketilen besinlerin uyku kalitesini ve ertesi sabah yapılan kahvaltı tercihlerini doğrudan etkileyebileceğini ortaya koydu.
Araştırmaya göre yemek ve uyku arasındaki ilişki tek yönlü değil. Bilim insanları, “Akşam yemeği uykuyu etkiliyor, uyku da ertesi günkü kahvaltı alışkanlıklarını şekillendiriyor” diyerek beslenme ve uyku arasında sürekli tekrar eden bir döngü bulunduğunu belirtiyor.
14 gün boyunca takip edildiler
Araştırmada obezite tanısı bulunan kadın ve erkek katılımcılar, gerçek yaşam koşullarında 14 gün boyunca takip edildi. Katılımcılar özellikle akşam yemekleri ve kahvaltılarıyla ilgili kayıt tutarken, uyku düzenleri de uyku takip cihazları ve hareket sensörleriyle ölçüldü.
Araştırmacılar, laboratuvar ortamı yerine günlük yaşam alışkanlıklarını inceleyerek yemek ve uykunun gerçek hayatta nasıl etkileşime girdiğini anlamayı amaçladı.
Hangi yemekler uykuyu bozuyor?
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, akşam yemeğinin içeriği ile aynı geceki uyku kalitesi arasında güçlü bir ilişki bulunması oldu.
Buna göre;
- Kalorisi yüksek yemekler
- Yağ oranı fazla öğünler
- Kolesterol açısından zengin besinler
- Kırmızı et
- Kızartmalar
- Alkol tüketimi daha düşük uyku kalitesiyle ilişkilendirildi.
Buna karşılık karbonhidrat ağırlıklı öğünler, zeytinyağı ve yağlı balık tüketiminin daha iyi uyku kalitesiyle bağlantılı olduğu görüldü.
Araştırmacılar yine de çalışmanın gözlemsel olduğunu, yani doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadığını özellikle vurguluyor.
Kötü uyku kahvaltıyı da etkiliyor
Çalışma, ilişkinin ters yönde de işlediğini ortaya koydu. Araştırmaya göre kötü uyku, ertesi sabah daha sağlıksız kahvaltı seçimleriyle bağlantılı.
Verilere göre:
- Geç uyanan kişiler kahvaltıda daha fazla kalori tüketiyor
- Bölünmüş ve kalitesiz uyku daha fazla şeker tüketimiyle ilişkilendiriliyor
- Daha uzun uyuyan kişiler ise daha sağlıklı kahvaltılar yapıyor
Bilim insanlarına göre bu bulgular, uykunun yalnızca beslenmenin sonucu olmadığını, aynı zamanda sonraki yemek tercihlerini de şekillendirdiğini gösteriyor.
'Yemek-uyku döngüsü' oluşuyor
Araştırmacılar, akşam yemeği, uyku ve kahvaltının birbirine bağlı bir döngünün parçaları olduğunu düşünüyor. Günlük rutindeki küçük değişikliklerin bile hem uyku düzenini hem de beslenme alışkanlıklarını etkileyebileceği belirtiliyor.
Bilim insanları, bu ilişkinin ileride obeziteyle mücadele ve sağlıklı yaşam stratejilerinde yalnızca “ne yediğimizin” değil, “ne zaman yediğimizin” ve “nasıl uyuduğumuzun” da dikkate alınmasına yardımcı olabileceğini söylüyor.
