Dünya genelinde çocukların fiziksel aktivite düzeyi giderek azalıyor. BBC'ye konuşan uzmanlar, bu durumun yalnızca çocukluk dönemini değil yetişkinlikteki sağlık durumunu da etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Araştırmalara göre çocukluk dönemindeki hareketsizlik, ilerleyen yaşlarda daha düşük fiziksel aktiviteyle bağlantılı. Uzmanlar, çocukların her gün en az 60 dakika fiziksel aktivite yapması gerektiğini belirtse de birçok çocuk bu hedefin altında kalıyor.
Artan ekran süresi, stres, sağlıksız beslenme ve spor faaliyetlerine katılımın azalması, çocukların daha az hareket etmesine yol açan başlıca nedenler arasında gösteriliyor. Dünya genelinde her 10 çocuk ve ergenden birinin obeziteyle yaşadığı belirtiliyor.
Bilim insanları ise çocukların daha fazla hareket etmesini sağlamanın mümkün olduğunu ve bunun hem fiziksel hem bilişsel sağlık üzerinde olumlu etkiler yarattığını söylüyor.
Hareket zihinsel aktivitelere de iyi geliyor
ABD’deki Rhode Island Üniversitesi’nden kinesiyoloji profesörü Nicole Logan, fiziksel aktivitenin çocukların yalnızca beden sağlığını değil zihinsel gelişimini de desteklediğini belirtti. Logan’a göre düzenli hareket, kardiyovasküler sağlığı güçlendirirken dikkat, tepki süresi ve odaklanma gibi bilişsel becerileri de geliştiriyor.
Logan ve ekibinin yürüttüğü dokuz aylık okul sonrası egzersiz programında, obezite yaşayan çocukların bilişsel testlerde daha iyi sonuçlar aldığı görüldü. Haftada beş gün uygulanan orta ve yüksek yoğunluklu fiziksel aktivitelerin aynı zamanda vücut yağ oranını azalttığı kaydedildi.
Araştırmacılar, özellikle karın çevresindeki yağlanmanın iltihaplanmaya yol açabileceğini ve bunun bilişsel performansı olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Organize sporlar şart değil
Uzmanlara göre fiziksel aktivitenin mutlaka organize sporlarla sınırlı olması gerekmiyor. ABD’nin Massachusetts eyaletinde yapılan bir araştırmada, çocukların okul öncesi ve sonrası hareket imkanlarının artırılması ile sağlıklı gıdaya erişimin iyileştirilmesinin çocukların beden kitle indeksini düşürdüğü görüldü.
Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi’nden klinik profesör Ulla Toft ise çocukluk çağı obezitesini önlemek için yalnızca egzersizin değil ekran süresi, uyku düzeni ve beslenmenin de birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
İngiltere’de 30 okulda yürütülen başka bir araştırmada ise öğretmenlerin öğrencileri ders sırasında daha fazla ayağa kaldırması ve sınıf içinde hareket etmeye teşvik etmesi sonucunda çocukların bel-kalça oranında yüzde 8 düşüş ve spor katılımında yüzde 10 artış görüldü.
Araştırmanın başyazarı Flaminia Ronca, “Bu çalışma egzersiz yapmakla değil, daha az oturmakla ilgiliydi” dedi.
Çocuklar harekete nasıl teşvik edilebilir?
Uzmanlar, ebeveyn desteğinin de çocukların fiziksel aktivite alışkanlıklarında belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. Araştırmalar, ebeveynleri aktif olan çocukların da daha hareketli olduğunu ortaya koyuyor. Birlikte bisiklete binmek ya da kısa yürüyüşler yapmak gibi basit aktivitelerin bile etkili olabileceği belirtiliyor.
İngiltere’de Swansea Üniversitesi’nden Michaela James ise çocukların hareket ederken kendilerini özgüvenli hissetmelerinin psikolojik iyi oluşlarını artırdığını söyledi. James’e göre bazı okullarda yalnızca yapılandırılmış spor etkinliklerine odaklanılması, kimi çocukların kendisini dışlanmış hissetmesine neden olabiliyor.
Uzmanlar, çocukların oyun alanlarında özgürce koşmasının, ağaca tırmanmasının ya da basit hareket oyunları oynamasının da değerli olduğunu vurguluyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
