Su, hava ve gıdalar yoluyla insan vücuduna giren mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkileri araştırılmaya devam ederken, Çinli bilim insanları beslenme alışkanlıklarının plastik parçacıklarına karşı koruyucu bir rol oynayabileceğini ortaya koydu.
Hakemli bilim dergisi Nature Communications'da yayımlanan araştırmaya göre lif açısından zengin beslenme, özellikle nanoplastik olarak adlandırılan çok küçük plastik parçacıklarının sindirim sisteminde birikmesini azaltarak vücuttan uzaklaştırılmalarını kolaylaştırabilir.
Lifli beslenen farelerde 24 saatte belirgin azalma
Çin'deki Güney Çin Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmacıların da yer aldığı ekip, fareleri farklı miktarlarda lif içeren diyetlerle besleyerek plastik parçacıklarının vücuttaki hareketini inceledi.
Düşük, orta ve yüksek lifli beslenen üç grubun karşılaştırıldığı deneylerde, plastik parçacıklarının alınmasından 24 saat sonra orta düzeyde lif tüketen farelerde parçacıklarla ilişkili sinyalin tutulma oranının iki kat, yüksek lif tüketenlerde ise yedi kat daha düşük olduğu belirlendi.
Araştırmacılar ayrıca yüksek lifli beslenmenin, plastik parçacıklarının bağırsak dokusunda oluşturduğu hasarı hafiflettiğini ve karaciğer gibi organlarda tespit edilen parçacıklarla ilişkili sinyali azalttığını gözlemledi.
Sindirim sisteminde doğal bir filtre gibi çalışıyor
Bilim insanlarına göre bu etkinin arkasında besin liflerinin fiziksel yapısı bulunuyor.
Laboratuvar deneyleri, liflerin sindirim sistemi boyunca ilerlerken ağ benzeri yapıları sayesinde plastik parçacıklarını çevreleyip kendilerine bağlayabildiğini gösterdi. Böylece parçacıkların bağırsaktan emiliminin azalabileceği ve dışkı yoluyla uzaklaştırılmasının kolaylaşabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmanın yazarlarından çevre bilimci Eddy Y. Zeng, bulguların besin liflerinin bilinen sağlık yararlarına yeni bir koruyucu etki ekleyebileceğine işaret ettiğini belirtti.
Hangi gıdalar lif bakımından zengin?
Araştırmanın dikkat çektiği besin lifleri, günlük beslenmede yaygın olarak tüketilen birçok gıdada bulunuyor.
Mercimek, nohut, kuru fasulye, yulaf ve tam tahıllı ürünler lif açısından zengin besinler arasında yer alıyor. Brokoli, bezelye ve yeşil yapraklı sebzeler de lif alımını artırmak için öne çıkan seçenekler arasında.
Bu gıdaların sindirim sağlığını desteklemenin yanı sıra kan şekeri ve kolesterol düzeylerinin düzenlenmesinde de yararlı olduğu biliniyor.
İnsanlar üzerindeki etkisi henüz kanıtlanmadı
Araştırmacılar, sonuçların insanlar için doğrudan geçerli kabul edilemeyeceğinin altını çiziyor.
Deneyler fareler üzerinde gerçekleştirilirken, yüksek lifli gruptaki hayvanların tükettiği lif miktarı, insanlar için önerilen günlük düzeylerin oldukça üzerindeydi.
Bu nedenle lifli besinlerin insan vücudundaki plastik parçacıklarını aynı şekilde uzaklaştırıp uzaklaştırmadığının belirlenmesi için daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç duyuluyor.
Bununla birlikte bilim insanları, yeni bulguların beslenme yoluyla plastik parçacıklarına maruziyeti azaltmaya yönelik yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
