“Bir labirentler labirentiydi düşündüğüm; geçmişle geleceği kuşatacak ve bir yolunu bulup yıldızları da içine alarak yılan gibi kıvrıla kıvrıla dünya yüzüne yayılacak bir labirent. Yolları Çatallanan Bahçe’mi çeşitli geleceklere (hepsine değil) bırakıyorum”
Jorge Luis Borges – Yolları Çatallanan Bahçe
SANATORIUM, Sergen Şehitoğlu’nun “Çatallanan Yollar” başlıklı kişisel sergisine 4 Haziran - 18 Temmuz 2026 tarihleri arasında ev sahipliği yapıyor. Adını Jorge Luis Borges’in Yolları Çatallanan Bahçe adlı hikayesinden alan sergi, sürekli seçimler, çıkışsız yollar ve sonsuz tekrarlar üzerinden kurgulanan bir labirent modeli aracılığıyla, içinde yaşadığımız dünyanın yapısal dinamiklerine odaklanıyor.
Serginin merkezinde yer alan labirent, gözetim, yönlendirilmiş seçimler ve kaçışsızlık gibi güncel varoluş koşullarına dair bir alegori sunarken, izleyiciyi bu sistemin işleyişiyle doğrudan yüzleşmeye davet ediyor. Mekânsal düzen; çıkış noktaları, çıkmaz sokaklar (dead-end) ve sonsuz döngüler aracılığıyla, belirli bir algoritmik zorunluluğun sonucu olarak şekilleniyor. Bu yapı içerisinde her yol, önceden tanımlanmış değişkenlerin bir çıktısı olarak ortaya çıkıyor.
René Descartes’ın analitik geometri yaklaşımından ilhamla geliştirilen bu yapı, matematiği estetik bir formdan ziyade bir sistem ve süreç olarak ele alır. Satranç tahtasını andıran ızgara düzeni üzerinden koordinat sisteminin mekânsal bir karşılığı kurulurken, fonksiyonlar bu zemin üzerinde işleyerek açık bir yapı oluşturur.
Sanatçı, matematiksel bir formu fiziksel bir mekâna dönüştürerek, soyut bir sistemin somut karşılığını üretir. Koşulları önceden belirlenmiş 64x64 boyutlu bir komşuluk matrisine dayanan bu yapı, katı bir düzenin ifadesi olmanın ötesinde, kendi kurallarına göre işleyen kapalı bir sistem olarak var olur. Bu bağlamda matematik, temsiliyetten sıyrılmış, kendi kendine yeterli bir ifade biçimi olarak konumlanır. Sergide yer alan 17 dakikalık video ise bu kapalı sistemin dışına, dış dünyanın akışına yönelir. Labirentin soyut ve matematiksel yapısıyla karşıtlık kuran video, bireyin dış dünyayla kurduğu ilişkiyi; düşünceler, duygular ve içsel yönelimler üzerinden ele alır.
Tarihsel olarak karmaşıklık, kaos ya da çıkış arayışı gibi anlamlarla ilişkilendirilen labirent, bu sergide hem matematiksel bir sistem; hem de bireyin dış dünyayla kurduğu duygusal ve zihinsel ilişkinin açık bir modeli olarak ele alınır. Çıkmaz sokaklar, sonsuz döngüler ve çatallanan yollar, yapının doğrusal olmayan doğasını görünür kılarken, bireyin düşünce akışını, kararsızlıklarını, tekrar eden zihinsel süreçlerini ve yön arayışlarını da çağrıştırır. Bu sergi, matematiği sanatsal bir estetikten bağımsız bir özne olarak konumlandırır ve bu formel yapının fiziki ve mekânsal tezahürlerinin günümüz dünyasıyla kurduğu beklenmedik yankıları açığa çıkarır.
Sergen Şehitoğlu
Çatallanan Yollar
Açılış: 4 Haziran 2026, 18:00 - 20:00
Adres: SANATORIUM | Emekyemez mah. Abdussalah Sk. No: 3, 34421 Beyoğlu/İstanbul
Sanatçı hakkında:
Sergen Şehitoğlu, Yıldız Teknik Üniversitesi’nde aldığı Makine Mühendisliği eğitiminin ardından, eğitimini Marmara Üniversitesi Fotoğraf Bölümü yüksek lisansı ile sürdürdü. 2010 yılında İFM Leica Galeri'de açtığı ilk kişisel sergisinden sonra eserleri İstanbul, Berlin, Brüksel, Amsterdam, Londra, İzmir, Ankara, Bursa, Basel, Paris, Eskişehir, Viyana ve Dubai’de çeşitli müze, galeri ve fuarlarda sergilendi. 2013 yılında "0 dB", 2016 yılında "Kill Memories", 2021 yılında “Seascapes (at lockdown)” adlı kitaplarını yayınlayan Şehitoğlu, bir fotoğraf inisiyatifi olan GFİ'nin kurucu üyelerinden olmakla birlikte "xx-yy-dergi" nin kurucusu ve faaliyetlerinin yürütücüsüdür.
2020 yılından itibaren, yaratıcı çalışmalarına vitrin tasarımı üzerinde de devam etmekte ve çeşitli markalara bu alanda tasarımlar yapmaktadır.
Son dönem üretimlerinde algoritmalar, matematiksel sistemler, internet veri tabanları ve Google araçları üzerinden elde edilen ‘ucuz’ görselleri kullanmaktadır. Hem fotoğrafın sınırlarını yeniden belirleyen hem de kontrol sistemlerinin hakim olduğu bir dünyada mahremiyet kavramının sınırlarını sorgulayan bu çalışmalar, birer güncel araç ve konulara bakma alıştırması olarak düşünülebilir.
