FIFA Başkanı Gianni Infantino, Dünya Kupası başta olmak üzere FIFA organizasyonlarının ticari gelirlerinin bir bölümünü özel yatırımcılara açmayı amaçlayan FIFA Forward Enterprise (FFE) projesinde yapılan hatalar nedeniyle özür diledi.
Fas’ın başkenti Rabat’ta düzenlenen kriz toplantısının ardından FIFA Genel Sekreteri Mattias Grafström ve toplantıya katılan yönetim kurulu üyeleri, Infantino’ya tam destek verdiklerini açıkladı.
Toplantı, UEFA ve çok sayıda ulusal federasyonun karşı çıktığı projenin geri çekilmesinden sonra Infantino’nun FIFA başkanlığı dönemindeki en ciddi yönetim krizlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
'Hatalarımız için içtenlikle özür diliyoruz'
Infantino ile Grafström imzasıyla FIFA başkan yardımcılarına, FIFA Konseyi üyelerine ve 211 üye federasyona gönderilen mektupta, FFE sürecinin farklı yürütülmesi gerektiği kabul edildi.
Mektupta, “Yaptığımız hatalar için içtenlikle özür diliyoruz ve bunların bir daha yaşanmaması için gerekli adımları atacağız” denildi.
FIFA, Konsey üyeleri ile ulusal federasyonların süreçten dışlanmış hissetmelerinin amaçlanmadığını ancak projenin hazırlanması ve kamuoyuna açıklanması sırasında yanlışlar yapıldığını bildirdi.
Planın basına sızmasının ardından yürütülen iletişimde de hatalar yapıldığı kabul edildi. FIFA, sürece ilişkin inceleme gerçekleştirileceğini ve hazırlanacak raporun Konseyin bir sonraki toplantısında sunulacağını açıkladı.
Kurum, FFE projesinin artık gündemde olmadığını da kesin bir dille duyurdu. Bununla birlikte FIFA, proje geri çekildikten sonra kurumun dürüstlüğüne, yönetişim anlayışına ve karar alma süreçlerine yönelik saldırılara tolerans gösterilmeyeceğini belirtti. FIFA, adını ve itibarını korumak için gerekli adımları atacağını bildirdi.
FFE projesi neyi öngörüyordu?
FFE planı, FIFA’nın yayın, sponsorluk, lisanslama ve bilet gelirleri ile turnuvalarının ticari ve operasyonel faaliyetlerini yeni bir bağlı ortaklıkta toplamayı öngörüyordu.
Yaklaşık 20 milyar dolar değer biçilen şirketin yüzde 20’ye varan bölümünün, yönetim hakkı bulunmayan özel yatırımcılara satılması planlanıyordu. FIFA, bu satıştan 4,2 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı hedefliyordu.
Plan erkekler, kadınlar ve gençler kategorilerindeki Dünya Kupaları dahil olmak üzere FIFA’nın turnuva portföyünü kapsıyordu. FIFA, sportif ve idari kararlar üzerindeki kontrolün tamamen kurumda kalacağını savunuyordu.
Projeye destek veren federasyonlara iki farklı kanaldan toplam 40 milyon dolara ulaşan finansman imkânı sunulacaktı. Bunun 20 milyon dolarlık bölümü özel projeler için tek seferlik ve isteğe bağlı ödeme, diğer 20 milyon dolarlık bölümü ise 2027-2030 döneminin FIFA Forward desteği olarak planlanmıştı.
FIFA Forward kapsamında federasyonlara 2027-2030 dönemi için ayrılması planlanan tutar başlangıçta 8 milyon dolardı. FFE hayata geçirilseydi bu desteğin 20 milyon dolara çıkarılması, sonraki dönemlerde ise kademeli olarak artırılması öngörülüyordu.
FIFA, sağlanacak kaynağın stadyumlar, ulusal antrenman merkezleri, teknik eğitim, milli takımlar, yerel organizasyonlar ile çocuk ve kadın futbolunun geliştirilmesinde kullanılacağını açıklamıştı.
Özel yatırımcılar arasında Kushner bağlantısı
Planın en fazla tartışılan bölümlerinden biri potansiyel yatırımcıların kimliğiydi. Yatırımcı grubuna, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner tarafından kurulan Thrive Capital’in öncülük etmesi bekleniyordu.
Eleştiriler yalnızca şirketin ticari gelirlerinin bir bölümünün özel yatırımcılara açılmasıyla sınırlı kalmadı. Projenin FIFA Konseyi, üye federasyonlar ve kurumun bazı üst düzey yöneticileri yeterince bilgilendirilmeden hazırlanması da tepki çekti.
Grafström önce süreci eleştirdi, sonra destek verdi
FIFA Genel Sekreteri Mattias Grafström’ün toplantının ardından Infantino’ya destek vermesi dikkati çekti.
Grafström, Rabat toplantısından bir gün önce FIFA çalışanlarına gönderdiği iç yazışmada yaşananları “üzücü ve kınanması gereken bir olaylar zinciri” olarak tanımlamıştı.
Buna rağmen Grafström ve FIFA Yönetim Kurulu, toplantı sonrasında Infantino’ya tam destek verdiklerini açıkladı. Infantino da genel sekretere ve FIFA yönetimine desteğini yineledi.
İkili, toplantının ardından Rabat’ta oynanan Kadınlar Afrika Uluslar Kupası karşılaşmasını birlikte izledi.
UEFA güvenini kaybettiğini açıkladı
Projeye en sert tepki UEFA’dan geldi. Avrupa futbolunun yönetim organı, FFE’yi “şeffaf olmayan, kapalı kapılar ardında hazırlanan ve güven vermeyen bir anlaşma” olarak nitelendirdi.
UEFA’ya bağlı 55 federasyon, projenin devam etmesi halinde Dünya Kupası ve diğer FIFA organizasyonlarını boykot etme seçeneğini değerlendirdi. UEFA, Infantino planı geri çektikten sonra da FIFA liderliğine olan güvenini kaybettiğini açıkladı.
Avrupa’nın önde gelen liglerini temsil eden European Leagues de planı “tehlikeli” olarak tanımladı. Kuruluş, FFE tartışmasının FIFA’nın yönetim kültürü ve karar alma süreçleri hakkında ciddi sorular doğurduğunu belirterek kapsamlı yönetişim reformu istedi.
Carney ve Figo’dan Infantino’ya tepki
Kanada Başbakanı Mark Carney, üst düzey yöneticilere danışılmadan hazırlanan planın ciddi bir yönetim hatası olduğunu belirterek Infantino’ya artık güvenmediğini söyledi.
Kanada, ABD ve Meksika ile birlikte 2026 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapmış; Carney de turnuva sırasında Infantino ile çeşitli etkinliklere katılmıştı.
FIFA başkanlığına 2015 yılında aday olan ancak daha sonra yarıştan çekilen eski Portekizli futbolcu Luis Figo ise Infantino’ya istifa çağrısında bulundu.
Figo, “Infantino, yükselteceğine söz verdiği makamın itibarını zedeledi. Kendi saygınlığını kurtarmak için artık çok geç olabilir ama futbolu kurtarmak için hâlâ geç değil” dedi.
Galler’in de aralarında bulunduğu bazı Avrupa federasyonları, Infantino’nun yeniden adaylığına verdikleri desteği geri çekti. İngiltere’nin de benzer bir tutum alabileceği belirtiliyor.
Avrupa dışında desteğini koruyor
UEFA’nın sert tutumuna rağmen Infantino, Avrupa dışındaki birçok federasyonun desteğini koruyor.
Mısır, Fas, Nijer, Moritanya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Filipinler son günlerde Infantino’nun arkasında olduklarını açıkladı. Asya ve Afrika’daki çok sayıda ülke de FIFA başkanına desteğini sürdürüyor.
Bu ülkelerin önemli bir bölümü, FFE’nin öncülü olan FIFA Forward Programı kapsamında üç yıllık dönemlerde yaklaşık 8 milyon dolar kalkınma desteği aldı.
Avrupa dışında Ürdün, Infantino’nun görevinden ayrılmasını açık biçimde isteyen az sayıdaki ülkeden biri oldu. Bu tablo, UEFA’nın Infantino’yu görevden uzaklaştıracak veya seçimde yenilgiye uğratacak desteği tek başına oluşturmasının zor olduğunu gösteriyor.
2030 Dünya Kupası finali iddiasına yalanlama
FIFA, Infantino’nun desteği karşılığında Fas’a 2030 Dünya Kupası finalinin ev sahipliğini vadettiği yönündeki haberi de yalanladı.
Kurum, söz konusu iddiayı “yanlış ve yanıltıcı” olarak nitelendirdi. Fas’ın yanı sıra İspanya ve Portekiz’in de turnuvaya ev sahipliği yapacağını hatırlatan FIFA, finalin oynanacağı stadyuma ilişkin kararın daha sonra verileceğini açıkladı.
Fas, Kazablanka yakınlarında yapılması planlanan 115 bin kişilik Kral II. Hasan Stadyumu ile finale aday. İspanya’da ise Real Madrid ve Barcelona’nın stadyumları olası final adresleri arasında gösteriliyor.
FIFA yönetiminde çatlak oluştu
FFE planı, Infantino’nun yakın çalışma ekibinde de görüş ayrılıklarına yol açtı. Küresel strateji ve yönetişim danışmanı Carlos Cordeiro proje nedeniyle görevinden ayrıldı. FIFA Genel Sekreteri Mattias Grafström, Küresel Futbol Gelişim Direktörü Arsène Wenger ve Operasyon Direktörü Kevin Lamour ise plana eleştirel yaklaşmalarına rağmen görevlerini sürdürdü.
FIFA yönetimi içindeki başka isimlerin de süreç boyunca sessiz kalmayı tercih ettiği belirtiliyor. Bu nedenle Infantino’nun yalnızca üye federasyonlarla değil, kurum içindeki üst düzey çalışma arkadaşlarıyla da ilişkilerini onarması gerekiyor.
Gözler 2027 seçiminde
FIFA’yı 2016’dan bu yana yöneten 56 yaşındaki Infantino’nun, Mart 2027’de Rabat’ta düzenlenecek FIFA Kongresi’nde yeniden aday olması bekleniyor.
Aday olmak isteyenlerin 18 Kasım’a kadar başvurması gerekiyor. Başkan seçilebilmek için FIFA’nın 211 üyesinden en az 106’sının desteğinin alınması gerekiyor.
Infantino daha önce 2034 Dünya Kupası’nın Suudi Arabistan’a verilmesi, Donald Trump’a FIFA Barış Ödülü sunulması ve Folarin Balogun hakkındaki disiplin tartışmaları gibi krizlere rağmen koltuğunu korudu.
Ancak FFE projesi, FIFA organizasyonlarının ticari ve bilet gelirlerinin özel yatırımcılara açılmasını öngörmesi ve kararın kurumun üst düzey yöneticilerinden gizli hazırlandığı iddiaları nedeniyle önceki tartışmalardan daha ciddi bir yönetişim krizine dönüştü.
Infantino’nun güveni yeniden kazanmak için yeni denetim ve şeffaflık adımları açıklaması bekleniyor. Benzer projelerin tek taraflı hazırlanmasını önleyecek mekanizmalar oluşturulması, FIFA’nın mali rezervlerinin daha açık hale getirilmesi ve 64 takımlı Dünya Kupası önerisinin gündemden çıkarılması muhtemel adımlar arasında gösteriliyor.
FIFA ise hatalara rağmen sürecin kurumun kurallarına uygun yürütüldüğünü savunuyor. Yönetim, Rabat toplantısının FIFA’nın yönetişim yapısını güçlendireceğini ve kuruma duyulan güvenin yeniden kurulmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
