Avustralya'daki 35 yaş üstü erkekler arasında giderek büyüyen Masters Football'da çoğu maçın resmi skoru bile tutulmuyor. Kazanmak yerine bir takımın parçası olmanın öne çıktığı organizasyon, özellikle sosyal çevresi daralan erkekler için futbol sahasını bir buluşma noktasına dönüştürüyor.
Ülkenin Victoria eyaletinde South Coast Sharks ile Ballarat Diggers karşı karşıya geldiğinde kimin kazandığı tamamen önemini kaybediyor. Deplasman ekibi maça planlanandan az oyuncuyla geliyor. Bunun üzerine yaş grupları birleştiriliyor. South Coast farkı açtığında ev sahibi takımın bazı oyuncuları bu kez rakibin formasını terletiyor. Atılan golleri iki takımın oyuncuları birlikte kutluyor.
Kazananın önemsiz olduğu yer
Maç bittiğinde kimse skor tabelasına bakmıyor. Çünkü burası, Avustralya'da 35 yaş üzerindekilerin oynadığı AFL Masters. Söz konusu olan da herkesin bildiği futbol değil. Oval sahada, oval topla, elle ve ayakla oynanan Avustralya futbolu. Organizasyonun sloganı da "Eğlence için futbol" zaten. Karşılaşmaların odağında performanstan ziyade katılım bulunuyor. Sert müdahaleler yasak. Maçlar yaşlanan bedenlerin toparlanabilmesi için iki haftada bir oynanıyor.
Victoria kırsalındaki organizasyon son yıllarda ciddi biçimde büyüdü. Country AFL Masters'a kayıtlı oyuncu sayısı 2021'de 441'ken bu yıl neredeyse iki katına çıktı. Bölgede kayıtlı toplam 16 takım bulunuyor.
Futbol kariyerinin yankısı
55 yaşındaki çiftçi, avukat ve eski milletvekili David O'Brien hayatı boyunca yaklaşık 860 maç yaptığını söylüyor. Son yedi yıldır ise Masters'ta. Gençken oynadığı futbolu puan ve rekabet üzerine kurarken burada takım arkadaşlığına ve birlikte geçirilen zamana vurgu yapıyor.
Victoria'nın kırsalında sosyal izolasyon şehirlere göre daha yaygın, intihar riski en yüksek grup ise 35-54 yaş arası erkekler. O'Brien, Masters camiasının da intihar nedenli kayıplar yaşadığını ama ligle birlikte kaybedilenden çok daha fazla hayat kurtarıldığını anlatıyor. Lig başkanı Jason Aspland da Masters'ı, Avustralya'da erkeklerin birlikte bir şeyler yaparken dertleştiği "Men's Shed" atölyelerinin sahadaki karşılığı olarak görüyor.
Victoria’dan Didim’e
Bu yaklaşım Victoria’ya özgü değil. İngiltere'de koşmanın yasak olduğu yürüyerek oynanan futbol aynı ihtiyaca cevap veriyor. İngiltere Futbol Federasyonu'nun 2024 Yürüyerek Futbol Kupası'nda 352 oyuncuyla yapılan bir araştırmada katılımcıların yüzde 82,6'sı sosyal ilişkilerinin, yüzde 73,8'i ruh sağlığının iyileştiğini söylüyor.
Londra'nın Tower Hamlets bölgesinde 2012'de kurulan 35 yaş üstü Veterans League de orta yaştakilerin sağlığını ve sosyal hayatını desteklemek için başladı. İlgi o kadar büyüdü ki saha yetersizliği yüzünden katılım sınırlandırıldı.
İrlanda'da ise fikir, dönemin Cumhurbaşkanı Mary McAleese'nin yerel etkinliklerde yaşlı erkeklerin neredeyse hiç görünmediğini fark etmesiyle doğdu. McAleese'nin çağrısı üzerine ülkenin geleneksel sporlarını yöneten ve neredeyse her köyde kulübü bulunan GAA, 2010'da kulüp ağını yalnız yaşlı erkeklere ulaşmak için kullanmaya başladı.
Japonya'da ise çıta çok daha yukarıda. Tokyo'daki Soccer For Life organizasyonu 2002'de 60 yaş üstü ligiyle başladı. Organizatörlere göre oyuncular yaşlandıkça da oynamaya devam ettiği için 2023'te 80 yaş üstü ligi kurmak kaçınılmaz oldu.
Didim Yürüyerek Futbol Kulübü
Bu fikrin bir durağı da Türkiye. Didim'de 2022 baharında John Croft, Mark William ve James Ash'in beş kişilik bir buluşma olarak başlattığı Didim Yürüyerek Futbol Kulübü, Türkiye'deki ilk yürüyerek futbol topluluklarından biri. Kulüp ilk 25 haftasında toplam 117 insanı bir araya getirdi. Aralarında kanseri yeni atlatanlar ve protez ameliyatı olanlar da var.
Kurucular, kulübü yalnızca bedeni değil ruh sağlığını da iyileştirmek için kurduklarını söylüyor. Kulüpte top koşturanlar arasında sürpriz bir isim de yer aldı: Premier Lig'in ünlü hakemlerinden Mike Dean. Dean, hakemlik yıllarının ardından bu sefer oynamak için yeşil sahaya çıktı. Oyuncular bugün de her pazartesi sabahı Aytepe'deki suni çim sahada buluşuyor. Bu haftaki altı maçın ardından takımlar berabere kaldı; kulüp de haftanın oyuncusunu seçmek yerine sahanın en muzip oyuncusunu alkışlamayı tercih etti. Facebook sayfalarından her hafta pazartesi maçlarından fotoğrafları paylaşmayı sürdürüyorlar.
Belli bir yaştan sonra oyun anlamını değiştiriyor. Kazanmanın yerini katılmak, rekabetin yerini birlikte olmak alıyor. Skor ya hiç tutulmuyor ya da Didim'deki pazartesi sabahı gibi berabere bitiyor ve kimse bunu dert etmiyor. Ama ertesi gün markette selam verilecek mutlaka biri olacak. Çünkü günün sonunda insana, insan lazım.
