Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın (WWF) "2026 Yaşayan Gezegen Raporu"nda 1970-2022 döneminde izlenen yaban hayatı popülasyonlarının ortalama büyüklüğünün yüzde 73 azaldığı, bununla birlikte enerji, gıda ve finans sistemlerinde olumlu eşik noktalarını tetikleyecek adımlar atılması halinde doğanın toparlanabileceği belirtildi.
WWF'ten yapılan açıklamaya göre Londra Zooloji Derneği işbirliğinde hazırlanan Yaşayan Gezegen Raporu, 1970-2022 döneminde dünya genelinde 5 bin 790 omurgalı türüne ait 35 bin 803 popülasyondaki değişimi ortaya koydu.
Tatlı su ekosistemlerinde kayıp yüzde 85'e ulaştı
Rapora göre en büyük düşüş yüzde 85 ile tatlı su ekosistemlerinde görülürken kara ekosistemlerinde yüzde 69, deniz ekosistemlerinde ise yüzde 59 düşüş kaydedildi.
Ortalama büyüklüğü yüzde 73 azalan yaban hayatı popülasyonlarının karşı karşıya olduğu tehditlerin başında habitat kaybı ve bozulması geldi. Bunu doğal kaynakların aşırı kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar izledi. Raporda, gıda, enerji ve finans sistemlerindeki sorunların doğa kaybını derinleştirdiğine işaret edildi.
Bazı türlerde toparlanma belirtileri görüldü
Uzun vadeli koruma çalışmalarının olumlu sonuçlar verebildiğine dikkat çekilen raporda, yeşil deniz kaplumbağasının 2025'te Uluslararası Doğa Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" kategorisinden "Düşük Riskli" kategorisine geçtiği hatırlatıldı. Raporda popülasyonunda artış saptanan türlere ilişkin bilgiler de yer aldı. Kaplan popülasyonu 2010-2025 döneminde yüzde 70'in üzerinde artarak 3 bin 200'den 5 bin 700'e çıkarken Afrika'nın güneyindeki bazı savan fili popülasyonlarında da artış tespit edildi.
Enerji, gıda ve finans sistemlerinde dönüşüm ihtiyacı
Doğa kaybının arkasındaki temel etkenler arasında gıda, enerji ve finans sistemleri gösterilirken fosil yakıtların kullanımının iklim değişikliğini körüklediği belirtildi. Bununla birlikte bu sistemlerde olumlu eşik noktalarının aşılmasıyla dönüşümün hızlanabileceğine ilişkin bulgulara da yer verilen raporda enerji sektöründe güneş enerjisinin birçok ülkede yeni elektrik üretim kapasitesi için en düşük maliyetli seçenek haline gelmesi, dönüşümü destekleyen gelişmeler arasında gösterildi.
WWF'den ortak hareket çağrısı
WWF Genel Müdürü Dr. Kirsten Schuijt, biyolojik çeşitlilikteki kayıpların endişe verici boyutlara ulaştığını ancak bazı türlerin toparlanmasının değişimin mümkün olduğunu gösterdiğini dile getirdi.
Schuijt, kaplan, mavi yüzgeçli orkinos ve yeşil deniz kaplumbağası örneklerinin uzun vadeli ve eş güdümlü çalışmaların sonuç verebildiğini ortaya koyduğunu ve bu kazanımların kalıcı olması için doğa kaybına yol açan sektörlerin ve sistemlerin de dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
WWF Doğa Koruma Direktörü Daudi Sumba, doğa ve iklim alanında farklı bir geleceğe ulaşmak için halen fırsat bulunduğunu ifade etti. Sumba, doğa ve iklimin 2030'a kadar iyileşme yoluna girmesi için ülkelerin ve farklı sektörlerin birlikte harekete geçmesinin önemine dikkati çekti.
Kaynak: AA
