Mutlak butlan kararının ardından CHP Genel Başkanlığı'ndan alınan Özgür Özel, bugün 90 milletvekiliyle birlikte CHP'den istifa ederek Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesini imzaladı. Bu adımla birlikte Türkiye'nin yeni ana muhalefet partisi Yeni Parti oldu.
Peki Yeni Parti hangi çizgide siyaset yapacak, kaç milletvekiline sahip olacak, CHP'li belediye başkanlarının durumu ne olacak?
Yeni Parti'yle ilgili merak edilenleri ve bilinmesi gerekenleri 6 soruda derledik;
1. Özgür Özel neden yeni parti kurdu?
14-28 Mayıs 2023'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri Cumhuriyet Halk Partisi ciddi bir kırılma yaratmıştı. Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu'nun başını çektiği değişim grubu, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde Ankara Spor Salonu'nda gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultay'da Kemal Kılıçdaroğlu'nun 13 yıllık genel başkanlık dönemine son vermeyi başardı.
Ancak kurultaydan iki buçuk yıl sonra, 21 Mayıs 2026'da Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kurultayla ilgili 'mutlak butlan' kararı verdi ve eski genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nu göreve iade etti.
Kılıçdaroğlu ve ekibinin görevi kabul etmesi ve olası bir yeni kurultayla ilgili yaşanan belirsizlik Özgür Özel ve ekibini de CHP'den kopuşa itti.
2. Kaç milletvekili yeni partiye katılacak?
Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesi verilmeden hemen önce Özgür Özel'le birlikte 91 milletvekili CHP'den istifa etti. Böylece Yeni Parti, TBMM'deki siyasi hayatına 91 vekille başlamış oldu.
Ancak şu anda CHP grubu içinde ayrılanlar dışında iki ayrı yönelim daha bulunuyor. Bunlardan biri yaklaşık 20 milletvekilinin yer aldığı Kemal Kılıçdaroğlu grubu. İki grubun dışında kalan yaklaşık 25 vekil ise Özel'le birlikte CHP'den ayrılmasalar da Kılıçdaroğlu yönetimine de mesafeli yaklaşıyor. Gelecek günlerde bu isimlerden de Yeni Parti'ye katılım olması muhtemel.
3. Hazine yardımı alabilecekler mi?
Yeni Parti'nin mali kaynağı aslında düne kadar hep arka planda kalan bir soruydu. Ancak MHP lideri Devlet Bahçeli'nin dün CHP'nin aldığı hazine yardımından Yeni Parti'nin vekil oranına göre pay alması önerisiyle bu soru da gündemin üst sıralarına taşıdnı.
Ne var ki, Bahçeli'nin önerisinin hayata geçmesi hukuken mümkün değil.
Zira 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın ek 1’inci maddesi, siyasi partilere yapılacak devlet yardımının, son milletvekili genel seçiminde aldıkları oy oranına göre belirlenmesini düzenliyor. Yasaya göre devlet yardımından yararlanabilmek için partinin son milletvekili genel seçimine katılmış ve geçerli oyların en az yüzde 3’ünü almış olması gerekiyor.
Dolayısıyla Yeni Parti'nin mali kaynağının büyük oranda gelecek bağışlar ve üye aidatlarından oluşması bekleniyor.
4. Belediye başkanlarının durumu ne olacak?
Yeni Parti'yle ilgili en önemli soru işaretlerinden biri CHP'li belediye başkanları ve belediye meclis üyelerinin durumu. Şu ana kadar İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay ve Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar kurulan Yeni Parti'ye geçmeyeceğini açıklayan isimler arasında.
Yeni Parti yönetimi de belediye başkanlarına toplu bir geçiş çağrısı yapmayacak. Bu kararın arkasında yeni partiye katılan belediye başkanlarının yeni adli ve idari süreçlerle karşı karşıya kalabileceği endişesi yer alıyor.
Ayrıca belediye meclislerinde yaşanacak bölünmelerin yerel yönetimleri sekteye uğratacağı kaygısı da bu kararda etkili.
5. Yeni Parti seçime girebilecek mi?
Siyasi Partiler Kanunu'nda, seçime girme yeterliliği için bazı kriterler aranıyor.
Geçmişte bir siyasi partinin genel seçime katılabilmesi için TBMM'de grup kurması yeterli olurken, 2022 yılında yapılan yasa değişikliğiyle siyasi partilerin seçime katılabilmesi için en az 41 ilde teşkilatlanması ve seçimden en az altı ay önce büyük kongresini yapmış olması şartı getirildi.
Kuruluş sürecini hızla tamamlamayı hedefleyen Yeni Parti, kulislere göre hem teşkilatlanma çalışmalarını hem de Meclis'teki grup yapılanmasını eş zamanlı yürütmesi planlanıyor.
Özel ekibi, olası bir baskın seçime katılımın hukuki yollarla engellenmesi ihtimaline karşı, seçime girme yeterliliğine sahip bir siyasi partiyi de yedekte tutmayı planlıyor.
6. Yeni Parti'nin siyasi çizgisi ne olacak?
Özgür Özel, CHP çatısı altında yaptığı son grup toplantısında, 2024 yerel seçimleri öncesinde çizdiği 'Türkiye İttifakı' tablosunu yinelemişti.
Özel, 'Türkiye İttifakı'nı oluşturduğunu belirttiği "sosyal demokratlar, muhafazakâr demokratlar, milliyetçi demokratlar, Kürt demokratlar, sosyalist demokratlar ve liberal demokratları" partiye davet ederek, geniş tabanlı bir yeni oluşum arayışında olduklarının sinyalini vermişti.
Bunu yanı sıra Özel aynı konuşmada '6 ok' vurgusu da yapmıştı. Bu da Yeni Parti'nin CHP'nin temel ilkelerini merkez koyan yeni bir siyasi anlayışla siyaset sahnesinde yer alacağını işaret ediyor.
Ayrıca parti programında Atatürk ilke ve devrimleri, laiklik, hukuk devleti, parlamenter demokrasi ve sosyal demokrat değerlerin korunacağı ifade ediliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
