Doğum izni süresinin uzatılması ve 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeleri içeren kanun, 1 Mayıs tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kanuna göre kadın memurlara verilen doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Sosyal medya kullanımına ilişkin hükümler kapsamında ise sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Platformların ayrıca ebeveyn kontrol araçlarını da kullanıma sunması gerekecek. Düzenleme, 23 Nisan’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek yasalaşmıştı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, doğum izinleri ile sosyal medya ve oyun platformlarına yönelik düzenlemeleri içeren teklifin yasalaşmasının ardından, başta AKP Meclis Grubu ve Cumhur İttifakı olmak üzere sürece katkı sunan milletvekillerine teşekkür etti. Göktaş, “Aile ve Nüfus On Yılı’nda büyük ve güçlü Türkiye idealimizi yeni bir seviyeye taşıyacak düzenlemelerimizin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum” dedi.
İşte 7 başlıkta Resmi Gazete'de yayımlanan yeni kanun:
Doğum izni 24 haftaya çıktı
Yeni düzenlemeyle kadın memurlara doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilecek. Sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memurlar, talep etmeleri halinde doğum öncesi izinlerinin bir bölümünü doğum sonrasına aktarabilecek. Bu kapsamda doğum öncesi çalışılabilecek süre 2 haftaya kadar indirilebilecek.
Koruyucu ailelere yeni haklar
Devlet memurlarının koruyucu aile olmaya teşvik edilmesi amacıyla, bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olan memurlara, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün izin verilecek.
Ayrıca sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta prim ödemelerinin karşılanmasına yönelik düzenleme yapıldı. Buna göre, koruyucu aile sözleşmesi devam eden ailelerde eşlerden birinin ay içinde 30 günden az çalışması halinde, isteğe bağlı sigorta primlerinin belirli bir kısmı devlet tarafından karşılanacak. Eşin vefatı durumunda da bu destek sürecek.
Sosyal ve ekonomik destekler
Sosyal Hizmetler Kanunu’na eklenen hükümle, çocukların ailesi veya yakınları yanında desteklenmesine yönelik sosyal ve ekonomik yardımların üst sınırı, en yüksek devlet memuru aylığı ile sınırlandırıldı.
Destekler geçici veya süreli olarak sağlanabilecek; süreli destek en fazla 2 yıl, geçici destek ise yılda en fazla iki kez verilebilecek. Destek tutarı çocuğun yaşı ve eğitim durumuna göre belirlenecek.
Destekten yararlanan çocuklar 18 yaşına kadar destek alabilecek. Koruma kararı reşit olma nedeniyle sona eren ya da destekten yararlanırken reşit olup kesintisiz şekilde örgün yükseköğretime devam eden gençler ise 25 yaşına kadar destekten faydalanmaya devam edebilecek.
15 yaş altına sosyal medya yasağı
Kanunla, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da “oyun”, “oyun geliştirici”, “oyun dağıtıcı” ve “oyun platformu” gibi kavramlar da tanımlandı.
Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulama dahil gerekli önlemleri almakla yükümlü olacak. 15 yaşını doldurmuş çocuklara ise ayrıştırılmış hizmet sunulması gerekecek. Alınan tedbirler platformların internet sitelerinde yayımlanacak.
YouTube Türkiye, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada 15 yaş altı hesapların kapatılmasının gündeme gelebileceğini belirtti.
Ebeveyn kontrol araçları zorunlu
Sosyal ağ sağlayıcıları; hesap ayarlarının kontrolü, ücretli işlemlerin ebeveyn onayına bağlanması ve kullanım süresinin sınırlandırılması gibi imkanlar sunan ebeveyn kontrol araçlarını sağlamak zorunda olacak. Ayrıca aldatıcı reklamların engellenmesine yönelik tedbirler de alınacak.
Ağ sağlayıcılarına yaptırımlar
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda verilen kararları en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda olacak.
İçeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesine konu içeriklerin yeniden yayımlanmaması için gerekli önlemler alınacak. Yükümlülüklerin 30 gün içinde yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı, ilgili platforma Türkiye’de yeni reklam verilmesini yasaklayabilecek.
Üç ay içinde yükümlülüklerin hâlâ yerine getirilmemesi durumunda bant genişliği yüzde 50 oranında daraltılabilecek; bu kararın uygulanmasından sonra 30 gün içinde yükümlülükler yine yerine getirilmezse daraltma oranı yüzde 90’a kadar çıkarılabilecek.
Oyun platformlarına yeni yükümlülükler
Oyun platformları, derecelendirilmemiş oyunları en yüksek yaş kriterine göre sınıflandırarak sunabilecek ve bu içerikleri kaldırmakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformları, BTK ve diğer resmi kurumların bildirimlerini yerine getirmek üzere Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak. Platformlar ayrıca ebeveyn kontrol araçlarını da sunacak.
