17 Kasım 2026, Salı
Gece Modu Gece Modu Gündüz Modu Gündüz Modu
16.11.2026 14:26

Fransa’nın küçük treni, bizim bitmeyen matematiğimiz

Türkiye, Uluslar Ligi’ni Fransa karşısında iyi mücadele ettiği ama 2-1 kaybettiği bir maçla kapattı. Zidane’ın takımı kazandı, yine de Fransız basınını ikna edemedi. Peki biz beşli savunma, Arda ve play-out hesaplarının ötesinde oyuna ne zaman başka bir söz ekleyeceğiz?

Dün akşam, bütünlemeye kalacağı çoktan kesinleşmiş, karnesi sıfırlarla dolu bir öğrencinin, sınıfın en çalışkan öğrencisiyle aynı sınava girmesini izledik. Türkiye, kaybedecek pek bir şeyi olmayan herkes gibi, kendini kanıtlamak için, yarın öbür gün “Hoca bana taktı” diyebilmek için oynadı. Diğerinin ise İtalya karşısındaki tökezlemeyi bir yol kazası olarak göstermek için yüksek not alması gerekiyordu. İkisinin de istediği tam olmadı. Biz bu Uluslar Ligi faslını tıpkı açtığımız gibi, Fransa karşısında iyi oynayarak kapattık.

Evet, Türkiye’nin bu maçtan bir beklentisi yoktu. Fransa için ise hesap basitti: Kazanırsa çeyrek final biletini alacaktı. Farkı puan tablosunda ararsak durum bu. Öte yandan bir tarafta kadrosunu, oyununu ve geleceğini (bir kez daha) sorgulayan bir futbol ülkesi; diğer tarafta dünya futbolunun en büyük yetenek havuzlarından birine sahip olmasına rağmen hâlâ doğru formülü arayan yeni bir teknik direktör vardı.

Bizim saha içindeki formülümüz de az çok belliydi: Beşli savunmanın önüne defansif orta sahaları diz, onların önüne de Arda’yı koy. Fransa’ya karşı iyi oynadık oynamasına ama futbol adına söyleyecek başka bir sözümüz ne zaman olacak acaba?

Maç boyunca en çok “Berke” kelimesini duyduk. Evet, iyi oynadık ama öne çıkan oyuncumuz kaleciyse demek ki o kadar da iyi oynamamışız yani. Berke Özer’in adını her duyduğumuzda Fransa’nın hücumdaki üretkenliğini ve bitiricilikteki sıkıntısını izledik. Ve sayılan sayılmayan, atılan atılmayan goller derken Fransa 2-1 kazandı. Ama L’Équipe’in maçın ertesi günü kullandığı başlık, galibiyetin yarattığı duyguyu oldukça iyi özetliyordu: “Un petit train à l’heure.” Yani küçük tren zamanında vardı. Gösterişli değil, heyecan verici de değildi ama görevini yerine getirmişti.

Aslında Fransa’nın son yıllardaki hikâyesinin özeti bu. Evet, çoğu zaman kazanmayı biliyor, zor kaybediyor, her turnuvanın doğal favorilerinden biri. Ama… İşte her zaman bir ama var, o da izleyenleri her zaman ikna edemeyişi… Didier Deschamps varken de bu böyleydi, Zinédine Zidane, Fransızların deyişiyle Zizou varken de böyle…

İtalya yenilgisinin hemen ardından gelen ve Zidane’ın Fransa Milli Takımı’ndaki yeni döneminin ilk aşamasını kapatan bu maç, Fransızlar adına galibiyetten çok cevaplanmamış sorular bıraktı. L’Équipe koskoca bir sayfayı savunmaya ayırmış. “İlerisi idare eder ama gerideki sorunlar aynen duruyor” diye özetleyebileceğim bir çerçeveden görmüşler maçı.

Ana tema, Fransa’nın üç gün önce İtalya karşısında yaşadığı savunma sıkıntılarını Türkiye karşısında da tamamen giderememiş olmasıydı. L’Équipe’in saydığı başlıklar şunlardı: kompaktlık eksikliği, yeterince etkili olamayan bir orta saha, zaman zaman şüpheli bireysel savunma davranışları ve etkisiz bir pres. Bireysel kalite olarak üst düzeydesin ama bunu kolektif organizasyona çeviremeyince oynadığın şey takım oyunu olamıyor maalesef. Rakamlar Fransa’nın üstünlüğünü gösteriyor: 3,36'ya 1,62 beklenen gol, 23'e 13 şut (isabetli şutlarda 8'e 3), yüzde 60 topla oynama. Ama aynı rakamlar bir soruyu da gündemde tutuyor. Hiçbir iddiası olmayan bir rakip 13 şut çekebiliyorsa savunmada sorun var demektir.

Bu kadar kaliteli savunmacıya sahip bir takımın, rakip hücumlarında neden bu kadar kolay dengesini kaybettiği sorusunu açık bir soru olarak bırakıp devam edelim. Umut veren kategoride Zidane’ın bazı tercihleri vardı: Lucas Da Cunha, ilk on birde oynayarak orta sahada kendine bir yer açmaya başladı. Topla ilişkisi, oyun görüşü ve farklı pozisyonlara uyum sağlayabilmesi, onu Zidane’ın yeni Fransa’sında önemli bir seçenek hâline getiriyor. Da Cunha takıma yerleşiyor.

Maçın asıl hikâyelerinden biri, bu defa da her defa olduğu gibi, kuşkusuz Kylian Mbappé. Fransa kaptanı oyunun içindeydi, sorumluluk aldı, pozisyonlara girdi, denedi… Fakat gol atamadı. Bu onun hanesine her zaman bir eksi puan olarak yazılıyor… Kendisi de bunu biliyor. Mbappé’nin gol atamadığı bir maçın Fransa’da bu kadar konuşulması, onun kendi yarattığı çıtanın bir sonucu. Bir oyuncu olağanüstü şeyleri yeterince uzun süre yaptığında, olağan artık yetersiz görülmeye başlıyor. Mbappé’nin problemi oyundan kopması değil. Genelde hiçbir maçta oyundan kopmuyor; tam tersine, sürekli oyunun içinde. Ama son dokunuşlarda alışıldık keskinliği olmayınca, Zidane’ın onu yeniden konumlandırması, takımın hücum organizasyonunda ona merkezî bir rol vermesi ve çevresindeki oyuncularla ilişkisini yeniden tarif etmesi de belli ki zaman alacak.

Fransa’nın bir başka hikâyesi de Kroupi’ydi. İkinci millî maçında milli formayla ilk golünü atan genç oyuncu, yalnızca skora katkı yapmadı; oyuna hareket, enerji ve farklı bir hücum seçeneği getirdi. Taze kan oldu.

Bizim aksimize, Fransa’nın oyuncu sıkıntısı yok. Bizim derdimizi tersten yaşıyor Zidane. Hatta belki de fazlasıyla iyi oyuncusu var. Sorun, bu yetenekleri bir araya getirerek birbirini tamamlayan, birbirinin alanını daraltmayan, birbirini daha iyi hâle getiren bir takım oluşturabilmek. Takımda eksik olan şey… Saha içinde bir Zidane!

Gerçi saha kenarındaki Zidane’a olan sevgi seli de değişmiyor. Bordeaux’da tribünlerin ona gösterdiği sevgi, maçtan bağımsız bambaşka bir hikâye. Bordeaux artık çooook çok alt liglerde olabilir ama bu şehir, Zidane’ın kendi futbol geçmişinin önemli duraklarından biri. Tribünlerdeki pankartlar, tezahüratlar, eski günlere yapılan göndermeler bu yüzden.

Oyunuyla, karakteriyle futbol dünyasında apayrı bir yerde duran Zidane, büyük futbolcu olmakla büyük teknik direktör olmak arasındaki mesafeyi Real Madrid’de çoktan aşmış olsa da millî takım bambaşka bir sayfa. Oyuncularla her gün çalışamadığınız, oyun alışkanlıklarını geliştirmek için haftalarınızın değil birkaç antrenmanınızın olduğu, üstelik her tercihin, her kadro kararının ve her sonucun ülke çapında tartışıldığı bir yerde Zidane bunu nasıl başaracak?

Maçtan sonra bunun farkında olduğunu gösterdi: Takımının henüz istediği seviyede olmadığını, geliştirilecek çok şey bulunduğunu kabul etti. İlk yarıda rakibe fazla boşluk verdiklerini, bunu ikinci yarıda düzelttiklerini söyledi.

En başa dönecek olursak, Türkiye açısından bu karşılaşma bir prestij sınavıydı, Fransa için bir durum değerlendirmesi. Dün Fransa sınavdan geçti ama öğretmen kâğıdın üzerine “Daha iyi olabilir” yazdı.

Fransa grubunu 13 puanla lider tamamladı. Çeyrek final biletini aldı. Görevini yerine getirdi. Fakat Fransız basınında galibiyetin ardından bile bu kadar çok soru sorulması, o ülkenin futbol kültürü hakkında da bir şey anlatıyor.

Bizde 2-1 kazanmak zaferdir. Fransa için mesele yalnızca kazanmak değil. Nasıl kazandığın, kimlerle kazandığın ve bu oyunun seni nereye kadar götürebileceği de önemli... Biz de yine “o onu yenerse, bu buna şu kadar atarsa play-out oynayacakmışız” hesaplarına girmişiz, ne güzel. Futbolumuz olmasa da matematiğimiz epey gelişiyor futbol sayesinde.

* Bu haber/yazı ve resimlerin eser sahipliğinden doğan tüm hakları Haftalık Yayıncılık Anonim Şirketi’ne ait olup işbu yazı/haber ve resimlerin, kaynak gösterilmeksizin kısmen/tamamen izin alınmaksızın yeniden yayımlanması yasaktır. Haftalık Yayıncılık Anonim Şirketi’nin, 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 24. maddesinden doğan her türlü hakkı saklıdır.

Banu Yelkovan
Banu Yelkovan