Günümüzde telefon, kulaklık ve bilgisayar gibi cihazları kablosuz olarak birbirine bağlayan Bluetooth teknolojisinin adı, 1000 yıldan daha eski bir tarihe dayanıyor. Teknolojiye adını veren kişi, 10. yüzyılda Danimarka'yı yöneten Harald Gormsson'du. “Bluetooth” lakabıyla tanınan kralın Eski Norsça adı Blátǫnn olarak biliniyor. Lakabın, kralın mavi ya da çürümüş bir dişine gönderme yaptığı düşünülüyor. Harald'ın en önemli adımlarından biri, Danimarka'nın Hristiyanlaşmasını sağlamasıydı. Bu dönüşümün yaklaşık MS 965 yılında gerçekleştiği düşünülüyor.
Jelling taşları Harald'ın hikayesini anlatıyor
Harald Bluetooth'un hikayesi, Danimarka'nın Jelling kentindeki iki tarihi runik taşta izlenebiliyor. Harald'ın babası Gorm tarafından yaptırılan daha küçük taşın, eşi Thyra'nın anısına dikildiği düşünülüyor. Taşın, Danimarka adının ülke sınırları içinde yazılı olarak kullanıldığı en eski örneklerden birini olduğu belirtiliyor.
Harald'ın yaptırdığı daha büyük runik taşta ise kralın Danimarka ve Norveç'i ele geçirdiği ve Danimarkalıları Hristiyan yaptığı ifade ediliyor. Taşta ayrıca İskandinavya'daki en eski İsa tasvirlerinden biri bulunuyor. Jelling, Harald döneminde önemli bir güç merkeziydi. Bölge daha önce pagan bir mezarlık alanıyken Harald döneminde pagan ve Hristiyan geleneklerinin bir arada bulunduğu bir alana dönüştü. Jelling'deki mezar tepeleri, kilise ve runik taşlar 1994 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Bölgedeki Kongernes Jelling müzesinde ise Viking inançlarından Hristiyanlığa geçiş anlatılıyor.
Bluetooth adı teknoloji dünyasına nasıl geldi?
Harald Bluetooth'un adı, yaklaşık 1000 yıl sonra teknoloji dünyasında yeniden ortaya çıktı. 1990'ların sonlarında Toshiba, IBM, Nokia, Intel ve Ericsson gibi şirketlerin mühendisleri farklı markalara ait cihazların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlayacak yeni bir teknoloji üzerinde çalışıyordu. Yeni teknoloji için geçici bir kod adına ihtiyaç vardı.
Intel mühendisi Jim Kardach, İsveçli mühendislerle birlikte çalışırken Viking tarihine ilgi duymaya başladı. Kardach, Danimarka ve Norveç'i birleştiren Harald Bluetooth ile farklı cihazları birbirine bağlamayı amaçlayan yeni teknoloji arasında bir benzerlik kurdu. Böylece “Bluetooth” adı ortaya çıktı.
Halkla ilişkiler ekibi ismi beğenmedi
Bluetooth adı başlangıçta teknoloji için yalnızca geçici bir kod adı olarak düşünülüyordu. Ancak isim resmi tanıtımdan önce kamuoyuna sızdı. BBC'ye konuşan Kongernes Jelling müzesi küratörü Adam Bak'a göre, şirketlerin halkla ilişkiler ekipleri “Bluetooth” isminden memnun değildi. İsmin kötü diş sağlığıyla ilişkilendirilebileceğinden endişe edildi. Teknolojiyi daha doğrudan anlatan farklı isimler de değerlendirildi. Ancak Bluetooth adı diğer seçeneklerden daha akılda kalıcı olduğu için kullanılmaya devam etti.
Kralın adı 1000 yıl daha yaşayacak
Bluetooth'un tarihi yalnızca ismiyle sınırlı değil. Teknolojinin logosu da Harald Bluetooth'a gönderme yapıyor. Logo, Harald Bluetooth'un baş harflerini temsil eden iki İskandinav runesinin birleştirilmesiyle oluşturuldu. Böylece Viking kralının adı ve tarihi, bugün milyarlarca cihazda kullanılan sembole de taşındı.
Bluetooth teknolojisinin 25. yıl dönümü 2023'te kutlandı. Jim Kardach ve teknolojinin diğer kurucuları, bu vesileyle Kongernes Jelling müzesini ziyaret etti. Kurucular, Harald Bluetooth'un adını izinsiz kullandıkları için esprili bir şekilde “özür diledi”. Müze de bu özrü kabul ederek Bluetooth adının önümüzdeki 1000 yıl boyunca kullanılmasına izin verdi. Müze küratörü Adam Bak'a göre Harald Bluetooth, bugün milyarlarca insanın her gün kendi adını kullanmasından memnuniyet duyardı.
