Gökbilimciler, insan gözüyle bakıldığında yeşil renkte görünecek bir yıldız belirlediklerini açıkladı. Warwick Üniversitesi’nden astrofizikçi Mark Hollands’ın yürüttüğü araştırmada, Güneş benzeri yıldızların yaşamlarının son evresinde geride bıraktığı yoğun ve sıcak kalıntılar olan beyaz cüceler incelendi.
CNN’in haberine göre Hollands, normal yıldızların renklerinin çoğunlukla turuncu, beyaz veya mavi tonlarla sınırlı olduğunu, ancak bazı beyaz cücelerin atmosferlerindeki fiziksel koşullar nedeniyle bu renklerden belirgin biçimde ayrılabildiğini söyledi.
Renkleri atmosferlerindeki elementler belirliyor
Araştırmacılar, Dünya’ya yaklaşık 65 ışık yılı mesafedeki 151 bilinen beyaz cüce yıldızın verilerini inceledi. Yeşil görünen yıldızın atmosferinde ağırlıklı olarak kalsiyum, sodyum ve lityum bulunduğu belirlendi. Yıldızın rengini hesaplamak için doğrudan gözlem yerine, yıldız ışığının dalga boylarına ayrılmasıyla elde edilen spektrum verileri kullanıldı.
Beyaz cücelerin atmosferlerinde helyumun yanı sıra farklı elementlerin izleri de bulunabiliyor. Demir, magnezyum ve sodyum gibi kayalık maddelerde yaygın olan elementler, yıldızın geçmişinde bir gezegen sisteminin bulunmuş olabileceğine ilişkin ipuçları taşıyor. Bir asteroit veya gezegen kalıntısı beyaz cüceye fazla yaklaştığında parçalanabiliyor; ortaya çıkan toz ve enkaz yıldızın dış katmanlarına karışabiliyor.
Bu süreç, araştırmacıların söz konusu gök cisimlerinin kimyasal bileşimini incelemesine olanak sağlıyor. Kaliforniya Üniversitesi San Diego’dan, araştırmaya katılmayan astronomi ve astrofizik profesörü Adam Burgasser, beyaz cüceleri gezegenlerin geçmişini araştırmak için bir tür “suç mahalli” olarak tanımladı. Yıldızın atmosferinde kalan elementler, parçalanan gezegenlerin hangi maddelerden oluştuğunu ve nasıl meydana geldiklerini anlamaya yardımcı olabiliyor.
Pembe görünen beyaz cüce yıldızlar de var
Araştırmada yalnızca yeşil görünen yıldız değil, insan gözüne somon pembesi tonlarında görünebilecek bir beyaz cüce de dikkat çekti. Hollands, bu rengin yıldızdaki yüksek yoğunluktaki karbon molekülleriyle ilişkili olduğunu belirtti.
Penn State Scranton’dan astrofizikçi Agnès Kim ise çalışmanın beyaz cüceler hakkındaki mevcut bilgileri kökten değiştirmese de fizik ile biyolojiyi bir araya getiren ilginç bir yaklaşım sunduğunu söyledi. Kim, yıldızların spektrumlarından hareketle insan gözünün algılayacağı renklerin hesaplanmasını araştırmanın dikkat çekici yönlerinden biri olarak değerlendirdi.
Araştırmacılar, yıldızların sıcaklıklarını ve atmosfer özelliklerini renklerle birlikte sınıflandırmanın, farklı beyaz cüce gruplarının kimyasal bileşimleri arasındaki ilişkileri incelemeyi kolaylaştırabileceğini belirtiyor.
Daha fazla yeşil yıldız bulunabilir
Araştırmanın sonuçları, RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlandı. Çalışma mevcut gözlem verilerine dayanıyor; dolayısıyla beyaz cücelerin fiziksel özelliklerine ilişkin tamamen yeni bir keşiften çok, bilinen verileri insan gözünün algıladığı renklerle ilişkilendiren bir yöntem sunuyor.
Hollands, yeni spektroskopik gözlem programlarının daha fazla beyaz cüce yıldızın verilerini sağlayacağını söyledi. Araştırmacılar, spektrum verisi bulunan beyaz cüce sayısının yaklaşık 10 kat artmasını bekliyor. Bu artış, yeşil görünen yıldızların sayısının da bir ya da ikiden 10 veya 20’ye çıkmasını sağlayabilir.
