Hackerlar, bu kez süpermarketlerin dondurucularını hedef aldı. Ekim ayında Fransa'da yüzlerce marketin soğutma sistemlerine yönelik siber saldırıların ardından 1 Kasım gecesi Belçika, İsveç, Hollanda, İrlanda, Estonya, Finlandiya, Lüksemburg, İtalya, Portekiz, Romanya ve Almanya'daki marketlerde benzer olaylar yaşandı. Bazı olaylarda dondurucuların sıcaklığı gece boyunca 50 dereceye kadar yükseldi.
Dondurucular uzaktan ısıtıldı
Scientific American'a göre saldırılar, yalnızca elektriğin kesilmesinden çok daha büyük kayıplara yol açtı. Sorun zamanında fark edilmediğinde yiyecekler, kurtarılabilecek fırsat kalmadan bozuldu. Cornell Üniversitesi'nde gıda bilimi araştırmacısı Jonathan Sogin, bu durumda gıdaları korumak için kalan sürenin, ürünlerin oda sıcaklığında çözülmeye bırakılmasına kıyasla çok daha kısa olduğunu belirtti. İşletmeciler, şimdiye kadar milyonlarca euro değerinde gıda ve dondurulmuş ürün kaybettiklerini bildiriyor.
Saldırılarda bazı şirketlerin açıklamalarına göre dondurucuların evaporatörleri hedef alındı. Soğutucu akışkanın sıvıdan gaza dönüştüğü bu bobinler, dondurucunun içindeki ısıyı emerek soğutma işlemini gerçekleştiriyor. Bobinlerde buz birikmesini önlemek için belirli aralıklarla ısıtıcılar devreye giriyor. Buz çözme döngüsü olarak adlandırılan bu işlem, saldırganlar tarafından uzaktan ele geçirilerek dondurucuların iç sıcaklığını yükseltti.
Carnegie Mellon Üniversitesi'nden elektrik mühendisliği profesörü Swarun Kumar, bu sistemlerin sıcaklığı ayarlamak için çalışan küçük bilgisayarlar içerdiğini belirtti. Akıllı cihazlar olarak tanımlanan bu sistemlerdeki bilgisayarların, kötüye kullanıldıklarını anlayacak yeterli kapasiteye sahip olmadığını söyledi.
Saldırıların arkasındaki grup bilinmiyor
Saldırganların amacı henüz bilinmiyor. Hiçbir grup saldırıların sorumluluğunu üstlenmedi. Farklı ülkelerdeki olayların aynı saldırganlar tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği de netlik kazanmadı. Şimdiye kadar herhangi bir fidye talebi de iletilmedi. Uzmanlara göre böyle bir talep gelse bile marketlerin ödeme yapmak yerine bir çalışan göndererek ısıtıcıları kapatması daha olası.
Siber güvenlik şirketi Claroty'nin teknoloji direktörü Amir Preminger, benzer saldırıların ABD'deki marketlerde de yaygınlaşabileceği uyarısında bulundu. Şirketin araştırmacıları, ağustos ayında bu tür soğutma sistemlerinde güvenlik açıkları tespit etmişti. Preminger, ABD'nin geniş coğrafyası nedeniyle saldırganların dağıtım merkezlerindeki soğutma sistemlerini hedef alabileceğine dikkat çekti. Böyle bir saldırının, aynı bölgedeki çok sayıda marketin gıda tedarikini etkileyebileceğini belirtti.
Güvenlik açıkları güncellemelerle kapatılabilir
Bununla birlikte uzmanlar, saldırıların ilk bakışta göründüğünden daha sınırlı kalabileceğini düşünüyor. Hedef alındığı bildirilen kontrol sistemlerinden biri için bu tür güvenlik açıklarına ilişkin uyarı Mayıs 2025'te yayımlanmıştı. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'nden siber güvenlik uzmanı Keith Stouffer'a göre eskiyen ekipmanların güncellenmesi ve daha güçlü güvenlik duvarlarının arkasına alınması, bu tür saldırıları önleyebilir.
Dondurucuların internet bağlantısını tamamen kesmek bir çözüm gibi görünse de uzaktan yönetim sistemlerinin önemli avantajları bulunuyor. Preminger, merkezi yönetim sayesinde cihazların daha kolay kontrol edilebildiğini ve eskiden bağımsız çalışan makinelerin Wi-Fi bağlantısıyla uzaktan yönetilebilir hale geldiğini belirtti. Sogin ise evindeki dondurucuda yaşadığı bir arızanın ardından sıcaklığı takip etmek için Wi-Fi bağlantılı bir termometre kullandığını anlattı. Benzer bir sistemin marketlerde de uygulanabileceğini söyleyen araştırmacı, yalnızca izleme sisteminin internete bağlanmasını ve sorun tespit edildiğinde bir çalışanın müdahale etmesini önerdi.
Marketler için maliyet baskısı
Ancak bu önlemlerin de bir maliyeti var. Üstelik milyonlarca euro değerindeki gıdanın çöpe atılması da marketler için önemli bir kayıp anlamına geliyor. Gıda, kar marjlarının oldukça düşük olduğu sektörlerden biri. Tahminlere göre marketlerin kar marjı genellikle yüzde 1 ila 3 arasında değişiyor. Bu nedenle sektörün, benzer dondurucu arızalarının yol açtığı kayıpları uzun süre karşılaması kolay görünmüyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
