Japonya, uzun süredir büyüyen şoför açığına karşı otonom araç teknolojisini devreye almaya hazırlanıyor. Waymo, taksi uygulaması GO ve Tokyo’nun en büyük taksi şirketlerinden Nihon Kotsu, 2027’de tamamen sürücüsüz ticari taksi hizmeti başlatmak için anlaşmaya vardı.
Plan hayata geçerse proje, Japonya’da Level 4 seviyesinde tamamen otonom araçlarla yürütülen ilk ticari taksi hizmeti olacak. Şirketler hizmete küçük bir filoyla başlamayı, daha sonra araç sayısını yaklaşık 100’e çıkarmayı hedefliyor.
Projenin en dikkat çekici yönü, ticari hizmet başladığında araçlarda güvenlik sürücüsü bulunmamasının planlanması. Waymo’nun Level 4 otonom sürüş teknolojisine sahip araçları, belirlenen koşullar altında insan müdahalesine ihtiyaç duymadan yolculuk yapabilecek.
Yolcular araçları hem GO hem de Waymo uygulaması üzerinden çağırabilecek. Hizmetin 2027 içinde kademeli olarak devreye alınması planlanırken, kesin başlangıç tarihi ve faaliyet gösterilecek bölgeler güvenlik testleri ile düzenleyici kurumlardan alınacak izinlere bağlı olacak.
Tokyo sokaklarında testler sürüyor
Projenin hazırlıkları 2025’te başladı. Waymo, GO ve Nihon Kotsu, Tokyo’nun Minato, Shinjuku, Shibuya, Chiyoda, Chuo, Shinagawa ve Koto bölgelerinde gerçek trafik koşullarında test sürüşleri gerçekleştiriyor.
Bu süreçte araçlarda eğitimli Nihon Kotsu personeli bulunuyor. Waymo’nun teknolojisi Japonya’daki soldan trafik düzenine, dar yollarına, yoğun yaya trafiğine ve Tokyo’ya özgü sürüş koşullarına uyarlanıyor.
Nihon Kotsu da araçlar için özel operasyon altyapısı kurarken, Japon ekipler otonom filo yönetimi konusunda eğitim aldı. Şirketler şimdi test sürecinden tamamen sürücüsüz yolcu taşımacılığı aşamasına geçmeye hazırlanıyor.
Şoför açığı büyüyor
Sürücüsüz taksi projesinin arkasında yalnızca teknolojik rekabet bulunmuyor. Japonya uzun süredir taksi ve toplu ulaşım sektöründe ciddi bir personel sıkıntısıyla karşı karşıya.
Japonya Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre ülkedeki taksi şoförü sayısı 2019 ile 2022 arasında yaklaşık 50 bin azaldı. Son yıllarda kısmi toparlanma yaşansa da sürücü bulmak ulaşım sektörünün temel sorunlarından biri olmaya devam ediyor.
Japon hükümeti, soruna karşı özel araçların belirli koşullarda taksi hizmetine destek vermesine olanak sağlayan bir araç paylaşım sistemi de devreye aldı.
Otonom araçlar ise özellikle gece saatlerinde, taksi arzının düşük olduğu bölgelerde ve yaşlanan nüfusun ulaşım ihtiyacının karşılanmasında daha kalıcı bir çözüm olarak görülüyor.
GO ve Nihon Kotsu da sürücüsüz araçların mevcut taksilerin yerini tamamen almasını değil, büyümesi beklenen sürücü açığını tamamlamasını hedefliyor.
Taksi sektöründe maliyet dengesi değişebilir
Tokyo’daki uygulamanın başarılı olması, yalnız Japonya için değil küresel taksi sektörü açısından da önemli bir dönüm noktası olabilir.
Tamamen otonom araçların yaygınlaşması halinde taksi şirketlerinin maliyet yapısında da değişiklik bekleniyor. Sürücü giderlerinin yerini araç teknolojisi, bakım, yazılım, sigorta ve uzaktan operasyon maliyetleri alabilir.
Buna karşılık araçların daha uzun süre hizmet verebilmesi ve sürücü bulunamadığı için kullanılamayan taksi sayısının azalması mümkün olabilir.
Projenin asıl sınavı ise otonom sistemlerin yalnızca araç kullanabilmesi değil, Tokyo gibi yoğun trafiğe ve karmaşık şehir yapısına sahip bir kentte günlük ticari operasyonu güvenilir şekilde sürdürebilmesi olacak.
Waymo, GO ve Nihon Kotsu’nun 2027’de yaklaşık 100 araca ulaşma hedefi bu nedenle sürücüsüz taksilerin dünyanın en yoğun şehirlerinden birinde ticari olarak uygulanabilir olup olmadığını da gösterecek.
