Kumarın tarihi, bilinenden çok daha eskiye dayanıyor. Zar oyunlarından at yarışı bahislerine kadar tüm şans oyunları, nispeten sezgisel olmayan bir kavram olan olasılığa dayanıyor. Scientific American'da yayınlanan bir makale arkeologların 2000 yıl öncesine kadar oynanan oyunlarda kullanılan zarlar da dahil olmak üzere Buz Devri'nden bu yana şans oyunlarına ilgi duyulduğunu keşfetmesine odaklanıyor.
Arkeologlar, önce zarlar çok küçük ve belirsiz olduğu için bu nesneleri kesin olarak tanımlayamıyor. Ancak arkeolog Robert J. Madden tarafından American Antiquity dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma bu durumu değiştiriyor. Madden, bilinen en eski zarları doğruluyor. Ayrıca şansa dayalı oyunların en az 12 bin yıl öncesine uzanan bir geçmişi olduğunu ortaya koyuyor.
En eski zarlar Colorado, Wyoming ve New Mexico'da
Dartmouth Koleji'nde arkeolog olan Robert Weiner, "Bu son beş yıldır Kuzey Amerika arkeolojisinde gördüğüm en heyecan verici makale. Amerika Yerlilerinin küresel entelektüel tarihe yaptığı bu katkıyı göstermek harika" diyor. Madden, antropolog Warren DeBoer'in 2001 tarihli bir makalesinde Kuzey Amerika'daki arkeolojik alanlarda bulunan ve olası oyun parçaları olduğu düşünülen bir dizi küçük nesneden söz eden bir satır görünce şans oyunlarının kökenleriyle ilgilenmeye başlıyor.
Arkeologlar, Amerika Yerlilerinin oyun oynadığını gözlemleyen ilk yerleşimcilerin etnografik anlatımları sayesinde iki taraflı "zarlar" tespit ediyor.
Madden, oyunların "etrafta büyük insan gruplarının olduğu gürültülü olaylar olduğunu" söylüyor. Kurallar genellikle deneyimsiz seyircilerin takip edemeyeceği kadar karmaşık olarak tanımlanıyor ancak bu zarlardan bir demetinin atılmasını ve kaçının "tura" geldiğini görmeyi içeriyor. Madden, bu zarların neye benzediğine ilişkin bir dizi kriter oluşturuyor. Bazılarının dış kenarlarına karakteristik işaretler kazındığını görüyor, diğerleri ise uzunlamasına kesilmiş, düz ve kavisli yanları olan küçük çubuklara benziyor. Bu formlar, yapımcılarının rastgele sonuçlar üretmek için bilinçli olarak oluşturduğu formlar olarak nitelendiriliyor. Madden'in doğruladığı en eski zar örnekleri Colorado, Wyoming ve New Mexico'daki bölgelerden geliyor.
Carleton Üniversitesi'nden Gabriel Yanicki, Madden'in bulgusunun "Roma askerlerinin oynadığı zar oyunlarına veya Tutankhamun'un mezarında bulunanlara kıyasla genç gösterdiğini" söylüyor. Fakat Yanicki, bu keşfin bir zaman meselesi olmadığını vurguluyor. Yanicki'ye göre keşif Amerika kıtasına özgü bir şeyi doğruluyor ve genişletiyor: Buradaki insanlar uzun süredir şans oyunlarını grupların bir araya gelip, aynı dili paylaşmasalar bile ticaret yapmaları için sosyal bir araç olarak kullanıyor.
Scientific American kumarın, olasılık kavramının temel bir anlayışını veya en azından bu kavramın farkına varılmasını gerektirdiğinin altını çizerek sözü Madden'a bırakıyor. Madden, en eski uygarlıkların her olayı tahmin edilebilir bir güçten kaynaklanan bir sonuç olarak göreceğini tahmin ediyor. "Nedeni olmayan şeyler olduğu fikrine ulaşmak için bir sıçrama yapmanız gerekiyor" diyor ve ekliyor: "Yazı tura atmaya ve sonuçları yazmaya başladığınızda, bir nevi rastlantısallığı çağırıyorsunuz".
Kaynak: Gazete Oksijen
