ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı ciddi şekilde aksarken, iki aydan uzun süredir Basra Körfezi’nde bekleyen ve toplam 6 milyon varil Orta Doğu petrolü taşıyan üç süpertanker Hürmüz Boğazı'ndan geçti.
Aynı saatlerde bir başka süpertankerin de boğaza giriş yaptığı bildirildi. Söz konusu gemiler, İran’ın kullanımını zorunlu tuttuğu transit güzergâh üzerinden Körfez’den ayrılan sınırlı sayıdaki süpertanker arasında yer alıyor.
28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail’in İran’a yönelik savaşı, normalde küresel petrol ve enerji arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığını ciddi şekilde sekteye uğrattı. Verilere göre, 4 Mart’ta Kuveyt’ten yüklediği 2 milyon varil ham petrolü taşıyan Güney Kore bayraklı Universal Winner adlı çok büyük ham petrol tankeri (VLCC), çarşamba günü iki Çin tankerinin ardından boğazdan çıkış yaptı. Geminin, 9 Haziran’da Güney Kore’nin en büyük rafinerisi SK Energy’nin bulunduğu Ulsan’a ulaşması bekleniyor.
Hürmüz ablukası sürüyor
Savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 125 ila 140 gemi geçiş yaparken, son günlerde bu sayı yaklaşık 10’a geriledi. Reuters’ın gemi takip verilerine dayanan analizine göre, geçiş yapan gemiler arasında küçük yük gemileri, kimyasal tankerler ve sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyan gemiler bulunurken, ham petrol tankerleri toplam trafiğin küçük bir bölümünü oluşturuyor. Basra Körfezi’nde yüzlerce gemide yaklaşık 20 bin denizcinin mahsur kaldığı belirtiliyor.
ABD Donanması öncülüğündeki Joint Maritime Information Center, bölgedeki son saldırılar nedeniyle operasyon ortamının yüksek risk taşımayı sürdürdüğünü açıkladı. Merkez, son 48 saatte İran unsurlarının gemilere yönelik agresif telsiz çağrıları ve müdahalelerinin kaydedildiğini bildirdi. Denizcilik sektörü kuruluşları da Hürmüz’den geçiş yapacak gemiler için yeni uyarılar yayımlayarak saldırı, insansız hava aracı, mayın tehdidi, öngörülemeyen trafik yoğunluğu ve azalan askeri gözetim risklerine dikkat çekti.
Çin tankerleri Boğaz'dan geçmeye devam ediyor
Çin’e petrol taşıyan tankerler de boğazdan çıkış yapan gemiler arasında yer aldı. Çin bayraklı Yuan Gui Yang adlı tanker, savaşın başlamasından bir gün önce Irak’ın Basra sahasından 2 milyon varil petrol yükledi ve çarşamba günü boğazdan ayrıldı. Geminin 4 Haziran’da Çin’in Guangdong eyaletindeki Shuidong Limanı’na ulaşması bekleniyor. Hong Kong bayraklı Ocean Lily ise Şubat sonu ile Mart başında Katar ve Irak’tan toplam 2 milyon varil petrol yükledi; 5 Haziran’da Çin’in Fujian eyaletindeki Quanzhou Limanı’na varması öngörülüyor. Geçen hafta da Yuan Hua Hu adlı başka bir tanker 2 milyon varil Irak petrolüyle boğazdan ayrılarak Çin’e yönelmişti.
Öte yandan Kıbrıs bayraklı Grand Lady adlı boş bir süpertankerin transponderi kapalı şekilde Hürmüz Boğazı’na giriş yaptığı ve Dubai açıklarında demirlediği kaydedildi.
