ABD ile Çin arasında, ülkede yasa dışı bulunan Çin vatandaşlarının geri gönderilmesi konusunda gerilim artıyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada, Çin’in ABD’de yasa dışı bulunan vatandaşlarını geri kabul etme çabalarını yavaşlattığını söyledi. Yetkili, Pekin yönetiminin bu tutumunu değiştirmemesi halinde Washington’un Çin’e yönelik seyahat kısıtlamalarını artırmaya hazır olduğu uyarısında bulundu.
Söz konusu uyarı, Trump’ın 14-15 Mayıs tarihlerinde Pekin’e yapmayı planladığı ziyaretten yalnızca günler önce geldi. Trump’ın bu ziyarette Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapacağı görüşmelerde sınır dışı edilen kişilerin iadesi konusunu gündeme getirmesi bekleniyor.
Ziyaret, Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde seçmenlere sunabileceği ticari tavizler elde etmeyi hedefleyen Trump açısından kritik önem taşıyor. Anketler, seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’nin kayıp yaşayabileceğine işaret ediyor.
Trump, geçen yılın başında yeniden Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana, sınır dışı edilen göçmenleri kabul etmeyen ülkelere karşı gümrük vergileri ve yaptırımlar uygulama tehdidinde bulunuyor. Bu yaklaşım, Trump’ın seçim kampanyasının ve sert göç politikalarının temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Çin ise uzun yıllardır ABD’nin, ülkede yasa dışı bulunan on binlerce Çin vatandaşının geri kabul edilmesi yönündeki taleplerine direnç gösteriyor.
Trump’ın göreve başlamasının ardından Pekin yönetimi, kimlik doğrulamasının tamamlanmasının ardından “kesin olarak Çin vatandaşı olduğu belirlenen” kişileri geri almaya hazır olduğunu ifade etmişti. Ancak Çin, bu sürecin zaman aldığını vurguluyor.
ABD’li yetkiliye göre Çin, 2025 yılının başlarında charter ve ticari uçuşlarla yaklaşık 3 bin sınır dışı edilen kişiyi kabul ettikten sonra son altı ayda iş birliğini azalttı. İsminin açıklanmasını istemeyen yetkili, Çin’in bu tutumunu “uluslararası yükümlülüklerin ihlali” olarak nitelendirdi.
Yetkili, Çin’in iş birliğini artırmaması halinde ABD’nin vize başvurularında daha yüksek teminatlar talep etmeyi, daha fazla vizeyi reddetmeyi ve sınırda girişleri engellemeyi değerlendireceğini söyledi.
“Çin hükümetinin hareketsizliği, kurallara uyan Çin vatandaşlarının gelecekteki seyahatlerini riske atacaktır” diyen yetkili, Pekin’e çağrıda bulundu.
Washington’daki Çin Büyükelçiliği ise konuya ilişkin yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Çin daha önce yaptığı açıklamalarda yasa dışı göçe karşı olduğunu belirtmiş ve bu sorunun “ülkeler arası iş birliği gerektiren uluslararası bir mesele” olduğunu vurgulamıştı.
On binlerce kişi sınır dışı edilmeyi bekliyor
ABD Başkanı Donald Trump, sert göç politikası kapsamında agresif sınır dışı uygulamaları, vize ve yeşil kart iptalleri ile göçmenlerin sosyal medya paylaşımları ve geçmiş konuşmalarının incelenmesini içeren bir yaklaşım izliyor.
Joe Biden yönetimi döneminde ise ABD’nin güney sınırını yasa dışı yollardan geçen Çin vatandaşlarının sayısı, Çin ekonomisindeki yavaşlama ve COVID-19 dönemine bağlı vize kısıtlamaları nedeniyle yok denecek seviyelerden on binler seviyesine yükseldi.
ABD’li yetkililere göre ülkede şu anda 100 binden fazla belgesiz Çin vatandaşı bulunuyor. Bunların 30 binden fazlası hakkında kesinleşmiş sınır dışı kararı var. Bu kişilerden 1500’den fazlası ise sınır dışı edilmek üzere gözaltında tutuluyor. Yetkili, bu grubun büyük bölümünün başka suçlara da karıştığını belirtti.
Bağımsız tahminler ise farklılık gösteriyor. Migration Policy Institute (MPI), 2022 yılı ortasında ABD’de izinsiz bulunan Çinli göçmen sayısının 239 bine kadar çıkmış olabileceğini açıkladı.
ABD’li yetkili, Hindistan başta olmak üzere ABD’de çok sayıda belgesiz göçmeni bulunan diğer ülkelerin Washington ile tam iş birliği içinde olduğunu ifade etti.
Washington yönetimi, Pekin’den sınır dışı edilecek kişiler için seyahat belgeleri sağlamasını ve masrafları ABD tarafından karşılanan Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) charter uçuşlarının Çin’e inişine onay vermesini talep ediyor.
ABD, Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası’nın 243(d) maddesi kapsamında, geri kabul taleplerine uymayan ülkelere vize yaptırımı uygulayabiliyor. Department of Homeland Security, Çin’i bu kapsamda “iş birliğine yanaşmayan” ülkeler arasında sınıflandırıyor.
ABD’li yetkililer, Barack Obama döneminden bu yana Çin’in, sınır dışı edilecek kişiler için gerekli seyahat belgelerini kasıtlı olarak yavaş çıkardığını düşündüklerini belirtiyor. Washington’a göre Pekin bu kişileri geri almak istemiyor ya da konuyu ABD ile ilişkilerde bir koz olarak kullanıyor.
ABD’li güvenlik yetkilileri ayrıca Çin’in zaman zaman Washington’un sınır dışı taleplerini, ABD’ye kaçan ekonomik ya da siyasi suçluların iadesine ilişkin kendi talepleriyle ilişkilendirmeye çalıştığını da ifade ediyor.
Kaynak: Reuters
