BBC'nin haberine göre ABD, Danimarka’ya bağlı yarı özerk bölge Grönland’da askeri varlığını genişletmek için Kopenhag yönetimiyle görüşmeler yürütüyor. Görüşmelere yakın kaynaklara göre Washington, Grönland’ın güneyinde üç yeni askeri üs açmayı hedefliyor. Söz konusu üslerin, özellikle Rusya ve Çin’in Kuzey Atlantik’teki deniz faaliyetlerini izleme amacı taşıdığı belirtiliyor.
GIUK Gap bölgesi mercek altında
Planlanan üslerin, Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasında kalan ve stratejik öneme sahip GIUK Gap bölgesindeki deniz hareketliliğini takip etmek için kullanılabileceği ifade ediliyor.
ABD’nin halihazırda Grönland’da tek askeri üssü bulunuyor. Kuzeybatı Grönland’daki Pituffik Uzay Üssü, füze izleme faaliyetlerinde kullanılıyor ancak deniz gözetimi için yapılandırılmış değil.
Eski ABD üssü yeniden gündemde
Yeni üslerden birinin, Grönland’ın güneyindeki Narsarsuaq bölgesinde kurulabileceği belirtiliyor. Bu bölge, geçmişte ABD askeri üssüne ev sahipliği yapmış ve küçük bir havalimanı bulunan stratejik noktalardan biri olarak öne çıkıyor.
Uzmanlara göre Washington, tamamen yeni tesisler inşa etmek yerine mevcut havaalanı ve liman altyapısına sahip bölgeleri geliştirmeyi tercih edebilir.
Trump’ın açıklamaları diplomatik gerilim yaratmıştı
ABD Başkanı Donald Trump, ocak ayında Grönland’ın ABD tarafından “sahiplenilmesi” gerektiğini savunmuş ve bunun “kolay yoldan” ya da “zor yoldan” gerçekleşebileceğini söylemişti.
Bu açıklamalar, NATO müttefiki Danimarka ile ABD arasında diplomatik gerilime yol açmıştı. Ancak habere göre, gerilime rağmen taraflar son aylarda perde arkasında bir anlaşma zemini aramaya devam ediyor.
Beyaz Saray görüşmeleri doğruladı
Beyaz Saray, ABD’nin Grönland ve Danimarka ile üst düzey görüşmeler yürüttüğünü doğruladı ancak müzakerelerin ayrıntılarına ilişkin bilgi vermedi.
Danimarka Dışişleri Bakanlığı da ABD ile diplomatik temasların sürdüğünü açıkladı. Bakanlık, görüşmelerin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Egemenlik tartışması hassasiyet yaratıyor
Kaynaklara göre ABD’li yetkililer, yeni üslerin Amerikan egemen toprağı olarak tanımlanabileceği bir düzenlemeyi de gündeme getirdi. Ancak taraflar arasında henüz resmi bir anlaşmaya varılmış değil.
Danimarka ve NATO, daha önce Grönland’ın zorla kontrol altına alınması fikrine açık şekilde karşı çıkmıştı. Görüşmelerde ise böyle bir seçeneğin gündeme getirilmediği belirtiliyor.
1951 güvenlik anlaşması temel alınabilir
Müzakerelerin, ABD ile Danimarka arasında 1951’de imzalanan güvenlik anlaşması çerçevesinde yürütüldüğü ifade ediliyor. Söz konusu anlaşma, ABD’ye Grönland’daki askeri faaliyetlerini genişletme konusunda geniş bir hareket alanı tanıyor.
Ancak Grönland’daki Amerikan askeri genişlemesi için Danimarka hükümetinin onayı gerekiyor.
Arktik rekabeti büyüyor
Grönland, Arktik bölgesindeki askeri ve ticari rekabet nedeniyle son yıllarda daha fazla stratejik önem kazandı. ABD, Rusya ve Çin’in bölgede artan faaliyetlerini güvenlik riski olarak görüyor.
Washington’ın Grönland’daki askeri varlığını genişletme arayışı, Arktik’te nüfuz mücadelesinin yeni bir aşamaya taşındığı şeklinde yorumlanıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
