ABD’nin New York kentindeki LaGuardia Havalimanı’nda bir Air Canada Express uçağı ile itfaiye aracının çarpışmasına ilişkin soruşturmada, kazadan önce başka bir acil durumla ilgilenen hava trafik kontrolörünün ifadesine başvurulmak isteniyor.
Reuters'ta yer alan habere göre, Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) Başkanı Jennifer Homendy, pazartesi günü yaptığı açıklamada, söz konusu kontrolörün yürütülen kapsamlı soruşturmanın önemli bir parçası olacağını belirterek, “Hiçbir ihtimali dışlamıyoruz” dedi.
Pazar günü gece yarısına kısa süre kala iniş sırasında meydana gelen kazada iki pilot hayatını kaybetti, dokuz kişi ise ağır yaralandı. Olay, ABD’de büyük havalimanlarında hava trafik kontrolü personel yetersizliği ve güvenlik sistemlerinin modernizasyonu için daha fazla kaynak ihtiyacı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Homendy, kazanın gece vardiyasında görev yapan kontrolörün yönetimi sırasında gerçekleştiğini ve böyle bir olayın kontrolörler açısından da travmatik olduğunu vurguladı. Soruşturma kapsamında kulede görev yapan diğer personelin de dinleneceği ifade edildi.
ABD’li havacılık güvenliği uzmanları, soruşturmada uçak, kontrolör ve pistteki araçlar arasındaki iletişimin kritik rol oynayacağını belirtiyor. Federal Havacılık İdaresi (FAA) verilerine göre, 31 Aralık’ta sona eren üç aylık dönemde araç veya yayaların piste izinsiz girmesiyle ilgili 80 olay kaydedildi; bu sayı bir önceki yılın aynı döneminde 54’tü.
NTSB daha önce de benzer risklere dikkat çekmiş ve Ocak 2025’te bir American Airlines bölgesel uçağı ile bir askeri helikopterin çarpışmasının, kontrolörün yüksek iş yükü nedeniyle performans ve durumsal farkındalık kaybı yaşamasıyla bağlantılı olduğunu açıklamıştı.
Kazaya karışan Air Canada Express uçağının kokpit ses kayıt cihazı ile uçuş veri kayıt cihazı incelemeye alındı.
Kazadan önce başka bir acil durum vardı
Hava trafik kontrolörleri, uçakların iniş-kalkış zamanlarını ve yer araçlarının piste girişini koordine ediyor. Söz konusu kazada iniş izni veren kontrolörün, aynı anda kötü koku şikâyeti nedeniyle acil durum bildiren bir United Airlines uçağına park yeri bulmaya çalıştığı ortaya çıktı.
Bu uçuşun pilotları, kabin ekibini etkileyen koku nedeniyle uçuşu iptal ederek acil durum ilan etti.
Aynı kontrolörün, bu sırada piste geçiş izni verdiği itfaiye araçlarının United uçağına yöneldiği, bu esnada 72 yolcu ve 4 mürettebat taşıyan Air Canada Express’e ait CRJ-900 tipi uçağın iniş yaptığı ve çarpışmanın gerçekleştiği bildirildi.
"Hata yaptım"
Kayıtlara yansıyan telsiz konuşmalarında kontrolörün “Durun, araç bir, durun” uyarısını yaptığı ancak uçağın kısa süre sonra itfaiye aracına çarptığı duyuldu.
Kazanın ardından kontrolörün başka bir pilota “Hata yaptım” dediği, pilotun ise “Elinden geleni yaptın” şeklinde karşılık verdiği belirtildi.
Personel ve iş yükü tartışması
Uzmanlar, hava trafik kontrolörlerinin aynı anda birden fazla uçuşu yönettiğini ve bazı durumlarda yer ve kule görevlerinin tek bir kontrolör tarafından yürütülebildiğini ifade ediyor.
Havacılık güvenliği uzmanı John Cox, soruşturmanın odak noktalarından birinin kontrolörün çalışma ve dinlenme düzeni ile olası yorgunluk faktörü olacağını söyledi.
Flightradar24 verilerine göre, kazadan önceki bir saat içinde LaGuardia’da 51 uçuş gerçekleşti. Bu sayı, kazanın yaşandığı saat dilimindeki 23 uçuşun iki katından fazla.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ise havalimanında 37 hedef kadroya karşılık 33 hava trafik kontrolörünün görev yaptığını belirterek, personel seviyesinin yeterli olduğunu savundu. Duffy ayrıca, kazanın tek bir kontrolörün yalnız çalıştığı iddialarının doğru olmadığını söyledi.
Duffy, Kongre’ye hava trafik kontrol sistemlerinin modernizasyonu için talep edilen 19 milyar dolarlık ek finansman çağrısını yineledi. Halihazırda programa 12,5 milyar dolar ayrılmış durumda.
Kaynak: Reuters
