Almanya’da aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD), Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde tarihi bir başarı elde ederek birinci parti oldu. Ancak 83 sandalyeli eyalet parlamentosunda 39 sandalye kazanarak mutlak çoğunluğun altında kaldı. Bu sonuç, AfD’nin hükümet kurabilmesi için başka bir partinin desteğine ihtiyaç duyması anlamına geliyor.
Reuters'ın aktardığına göre AfD’nin önündeki en dikkat çekici seçenek ise, siyasi olarak sol çizgide bulunan ancak göç ve Ukrayna savaşı gibi konularda aşırı sağla ortak tutumlar sergileyen Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) oldu.
BSW’nin Saksonya-Anhalt’taki başbakan adayı Thomas Schulze, seçim sonrasında Reuters’a yaptığı açıklamada partisinin tüm siyasi partilerle görüşmeye hazır olduğunu söyledi.
Schulze, “Başından beri herkesle konuşacağımızı gizlemedik. AfD de bunun içinde” dedi.
AfD ile ana akım partiler arasındaki "güvenlik duvarı"
AfD, Almanya'nın siyasi sisteminde uzun süredir ana akım partiler tarafından dışlanıyor. Başta Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) olmak üzere merkez partileri, AfD ile koalisyon veya siyasi işbirliği yapmayı reddediyor.
Almanya'da bu yaklaşım siyasi literatürde “Brandmauer” (güvenlik duvarı) olarak adlandırılıyor.
Ancak BSW'nin AfD ile görüşmeye açık olması, bu siyasi dengede önemli bir değişim yaratabilir.
Schulze, ana akım partilerin AfD ile işbirliğini reddetmesini de eleştirerek bu tutumun “demokratik olmadığını”savundu. Almanya'nın iç istihbarat kurumu ise AfD'yi “aşırılıkçı” olarak nitelendiriyor.
İki parti birçok konuda aynı çizgide
BSW ile AfD arasında ideolojik açıdan önemli farklar bulunmasına rağmen, iki parti özellikle göç, Ukrayna savaşı ve Rusya politikası konusunda birbirine yaklaşan görüşlere sahip.
Her iki parti de Almanya'ya yönelik kitlesel göçe karşı çıkıyor. BSW, göçün yerel işçilerin çalışma koşullarına ve haklarına zarar verdiğini savunuyor.
İki parti ayrıca ana akım medyaya yönelik eleştirileriyle öne çıkarken, Almanya'nın Ukrayna'ya yönelik mali ve askeri desteğinin sona erdirilmesini ve Rusya ile ilişkilerin yeniden kurulmasını savunuyor.
BSW'nin kurucusu Sahra Wagenknecht de seçim sonrasında yaptığı açıklamada Saksonya-Anhalt parlamentosunda Rusya'ya yönelik yaptırımların sona erdirilmesi, enerji politikasının değiştirilmesi, eğitim sisteminin iyileştirilmesi ve kamu yayıncılığında kapsamlı reform yönünde çoğunluk oluşmasını umduğunu söyledi.
Wagenknecht, partisinin bu çoğunlukları insanların yaşam koşullarını iyileştirmek için kullanacağını belirtti.
BSW 2024'te kuruldu
BSW, 2024 yılında Sahra Wagenknecht ve dokuz siyasetçinin ana sol parti Die Linke'den ayrılmasıyla kuruldu.
Parti, kendisini ekonomik olarak sol, sosyal ve kültürel konularda ise daha muhafazakar bir çizgide konumlandırıyor. Özellikle göç politikası, Rusya-Ukrayna savaşı ve Almanya'nın dış politikası konusunda geleneksel sol partilerden ayrışıyor.
BSW, 2024'ün sonlarında ise doğu Almanya'daki Thüringen eyaletinde CDU ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile koalisyona girmişti. Ancak CDU ile işbirliği konusundaki anlaşmazlıklar daha sonra parti içinde bölünmeye yol açtı.
Wagenknecht ise BSW'nin AfD ile işbirliği yapmasına daha sıcak bakıyor.
AfD Thüringen'de de birinci olmuştu
AfD, Thüringen'deki eyalet seçimlerinde de birinci parti olmuş ancak hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamamıştı. Diğer partiler AfD ile koalisyona katılmayı reddedince parti hükümet kuramamıştı.
Saksonya-Anhalt'ta ise BSW'nin parlamentoya girmesi, AfD'nin önündeki tabloyu farklılaştırıyor.
Bununla birlikte AfD'nin eyalet başbakan adayı Siegmund, BSW'yi hükümet için bir ortak olarak görmediğini söyledi. Siegmund seçim gecesi yaptığı açıklamada BSW'nin “çözümün değil, sorunun parçası” olduğunu savundu.
Ancak BSW'nin lider adayı Schulze, AfD'nin seçimi kazandığını ve hükümeti kurma sorumluluğunun AfD'de olduğunu belirterek partisinin görüşmelere açık olduğunu yineledi.
Böylece Saksonya-Anhalt'taki seçim, yalnızca AfD'nin tarihi yükselişini değil, Almanya'da yıllardır uygulanan AfD'yi siyasi sistemin dışında tutma stratejisinin de ciddi bir sınamayla karşı karşıya olduğunu gösterdi.
