İsrail, Suriye'nin İdlib ilindeki Ebu Zuhur Askeri Havaalanı'na saldırı düzenledi. Tel Aviv yönetimi Suriye'nin kuzeyindeki Ebu el-Duhur Hava Üssü'ne düzenlediği son saldırının Türkiye'nin bölgede askeri kapasitesini artırmasını önlemeyi amaçladığını ABD yönetimine bildirdi.
ABD ve İsrailli yetkililere göre saldırı, Türkiye'nin hava üssüne gelişmiş silah sistemleri göndermesini ve bölgede daha geniş kapsamlı bir askeri yığınak oluşturmasını engellemeyi hedefliyordu.
Axios'un haberine göre saldırı, Trump yönetiminin bölgede yeni bir gerilimin önüne geçmeye çalıştığı bir dönemde ABD'nin üç yakın ortağı arasındaki ilişkilerde tansiyonu yükseltti.
ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'deki Ahmed Şara yönetimine yönelik yaklaşımını dış politika alanındaki başarılarından biri olarak görüyor.
Trump'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de yakın ilişkileri bulunuyor. İsrail ise ABD'nin yakın müttefikleri arasında yer alıyor ancak Trump ile Başbakan Binyamin Netanyahu arasındaki ilişkiler son aylarda daha gergin bir hal aldı.
İsrail'in saldırısı Beyaz Saray ve üst düzey ABD'li yetkililerde rahatsızlık yarattı. Söz konusu gelişme, Trump yönetiminin Netanyahu'ya karşı net bir sınır çizme konusunda isteksiz olduğu yönündeki değerlendirmeleri de yeniden gündeme getirdi.
Hava üssüne en az sekiz bomba
Saldırı, salı günü yerel saatle sabahın erken saatlerinde gerçekleşti.
Suriye'nin kuzeyindeki Ebu el-Duhur Hava Üssü'nün pistleri ve hangarları en az sekiz bombanın hedefi oldu. Hava üssü, Türkiye sınırına yaklaşık 45 mil, yani yaklaşık 72 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
Saldırıda kısa süre önce yeniden inşa edilen pistler zarar gördü. Herhangi bir can kaybı yaşanmadı.
İsrail ilk aşamada saldırının sorumluluğunu üstlenmedi. İsrail ordusunun saldırıyı gerçekleştirdiğini doğrulayan haberlerin yayımlanmasını engellemek amacıyla İsrailli askeri sansür yetkilileri yayın yasağı getirdi.
ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve aynı zamanda Suriye Özel Temsilcisi olan Tom Barrack ise daha sonra X hesabından yaptığı açıklamayla saldırının İsrail tarafından gerçekleştirildiğini açıkladı.
Barrack, Trump yönetiminin saldırıdan "derin endişe" duyduğunu belirterek saldırıyı "gereksiz bir tırmanma" olarak nitelendirdi ve bunun bölgesel istikrara katkı sağlamadığını söyledi.
İsrail saldırı öncesinde Beyaz Saray'ı bilgilendirdi
ABD ve İsrailli yetkililere göre İsrail hükümeti saldırıdan önce Beyaz Saray yetkililerini operasyon hakkında bilgilendirdi.
Saldırıdan yaklaşık üç saat önce Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile telefonda görüştü. Görüşmede bu konunun gündeme gelip gelmediği bilinmiyor.
İsrailli yetkililer Beyaz Saray'a, saldırının Türkiye'nin hava üssüne gelişmiş silah sistemlerinden oluşan bir sevkiyat göndermesini caydırmayı ve bölgede daha kapsamlı bir askeri yığınak oluşmasını önlemeyi amaçladığını söyledi.
Axios'a konuşan bir Türk yetkili İsrail'in iddialarını reddetti.
Söz konusu yetkili "Hava üssünde hiçbir Türk varlığı bulunmuyordu. İsrail, komşu ülkeleri bombalamak ve bölgeyi istikrarsızlaştırmak için bahaneler üretiyor" dedi.
ABD'li yetkililerden seçim değerlendirmesi
Bazı üst düzey ABD'li yetkililer, saldırının nedenleri arasında İsrail'de ekim ayında yapılması planlanan seçimin de bulunduğunu düşünüyor.
ABD'li yetkililere göre Suriye hükümeti İsrail'e karşı herhangi bir düşmanca adım atmadı. Şam yönetimi ayrıca aylardır iki ülke arasındaki sınırda gerilimi azaltacak yeni bir güvenlik anlaşmasına ulaşmaya çalışıyor.
Bir ABD'li yetkili, Suriye hükümetinin haftalardır ABD ve İsrail ile, benzer olayların yönetilmesini ve gerilimin tırmanmasının önlenmesini amaçlayan ortak bir koordinasyon merkezinin Ürdün'de kurulmasına ilişkin anlaşmayı uygulamaya koymaya çalıştığını söyledi.
Yetkiliye göre bu düzenleme, iki ülkenin "askeri faaliyetleri dondurma" konusunda mutabık kaldığı aynı anlaşmanın bir parçasıydı.
Ancak İsrail'in koordinasyon merkezini faaliyete geçirmeyi reddettiği ve bunun yerine İsrail Savunma Kuvvetlerinin Suriye'nin güneyindeki operasyonlarını artırdığı belirtildi.
Washington'dan Şam'a çağrı
İkinci bir ABD'li yetkili, "Bir noktada Suriye hükümeti tutumunu değiştirmeye ve İsrail'in saldırganlığına karşı kendisini savunması gerektiğini düşünmeye başladı" değerlendirmesinde bulundu.
ABD'li yetkililere göre Trump yönetimi Suriye hükümetinden itidal göstermesini istedi.
ABD yönetimi ayrıca bu konunun İsrail'deki seçimlerin ardından ele alınmasının daha kolay olacağını Şam yönetimine iletti.
Böylece İsrail'in Suriye'deki hava üssüne yönelik saldırısı, bir yandan Türkiye'nin bölgedeki olası askeri varlığına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirirken diğer yandan ABD, İsrail ve Suriye arasındaki güvenlik görüşmelerinde yeni bir gerilim başlığı oluşturdu.
Kaynak: Gazete Oksijen
