Beklenen atılım gerçekleşmezse tarihi kriz kapıda: Veri merkezleri 6 trilyon dolarlık bir saatli bombaya dönüştü

Yapay zeka sektöründe veri merkezlerine yönelik dev yatırım dalgasının finansal sürdürülebilirliği yeniden tartışma konusu oldu. Bain & Company’nin analizine göre, küresel yapay zeka sektörünün 2031’e kadar yıllık 6 trilyon dolar gelir üretmesi, veri merkezlerine yönlendirilen sermayeyi gerekçelendirebilmek için kritik bir eşik olacak.

Bloomberg’in aktardığı analize göre bu gelirin 1,8 trilyon dolarlık bölümünün ticari yapay zeka araçlarından gelmesi bekleniyor. Ancak sektör bu hedefe ulaşsa bile veri merkezi yatırımlarının finansmanını karşılamak için yaklaşık 4,2 trilyon dolarlık ek gelir yaratılması gerekecek.

Futurism tarafından haberleştirilen Bain’in değerlendirmesi, yapay zeka altyapısının talebin önünde gittiğine dikkat çekiyor. Analize göre bu altyapının sürdürülebilir biçimde finanse edilebilmesi için yapay zeka uygulamalarının küresel ekonomik büyümeye her yıl yaklaşık 1 puan ek katkı sağlaması gerekecek.

Bain’in Küresel Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon Başkanı David Crawford, sektörün ihtiyacını daha önceki teknolojik dönüşümlerle karşılaştırarak, mobil iletişim ve bulut bilişimin yarattığından çok daha büyük bir inovasyon dalgası gerektiğini söyledi.

Yatırımların ölçeği de büyüklüğün göstergesi. Bain’e göre Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle gibi büyük teknoloji şirketlerinin yalnızca 2026’da veri merkezlerine 780 milyar dolara kadar harcama yapması mümkün. Veri merkezleri aynı zamanda ABD ekonomisindeki sınırlı sayıdaki büyüme alanlarından biri haline gelmiş durumda.

“Ekonomik sorun ulusal krize dönüşebilir”

Veri merkezi yatırımlarının finansal risklerine daha önce dikkat çeken Praetorian Capital kurucusu Harris Kupperman ise 2025’te yayımladığı analizinde, altyapının maliyetlerini karşılayabilmek için 2025 ve 2026 boyunca toplam yaklaşık 1 trilyon dolarlık yapay zeka geliri gerektiğini savunmuştu. Kupperman’a göre mevcut yapay zeka gelirleri bu seviyenin oldukça gerisinde.

Kupperman, ekonomik modelin çalışmaması halinde yatırımları daha büyük ölçekte sürdürmenin sorunu çözmeyeceğini, bunun yalnızca sektörel bir krizi ulusal ekonomik krize dönüştürebileceğini belirtmişti.

Pennsylvania Üniversitesi Wharton School’dan finans profesörü Jessica Wachter da yapay zekadan beklenen ekonomik sıçramanın gerçekleşmemesi halinde bugünkü altyapı yatırımlarının gelecekte “tarihteki en büyük sermaye tahsisi hatası” olarak değerlendirilebileceği uyarısında bulundu.

Bain analizinin temel sorusu ise yapay zeka uygulamalarının, bu devasa altyapı yatırımlarını finanse edecek ölçekte ve yeterince hızlı gelir üretip üretemeyeceği. Sektörün 2031’e kadar 6 trilyon dolarlık yıllık gelire ulaşabilmesi, mevcut büyüme eğiliminin yanı sıra yeni ve büyük ölçekli kullanım alanlarının ortaya çıkmasını gerektiriyor.