İngiltere, Chagos Adaları'nın Mauritius'a devredilmesini öngören anlaşmayı yeniden incelemeye aldı.
Hint Okyanusu’nun tam merkezinde yer alan Chagos Takımadaları, coğrafi konumu ve barındırdığı devasa askeri altyapı nedeniyle küresel siyasette 'Batırılamayan uçak gemisi'olarak adlandırılıyor.
Takımadanın en büyük parçası olan Diego Garcia, ABD ve İngiltere tarafından ortaklaşa kullanılan ve ağır bombardıman uçakları ile nükleer denizaltılara ev sahipliği yapan dünyanın en stratejik askeri üslerinden birine ev sahipliği yapıyor.
BBC'nin haberine göre İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, ABD Başkanı Donald Trump'ın salı günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda anlaşmayı "korkunç" olarak nitelendirmesinin ardından anlaşmanın yeniden değerlendirildiğini doğruladı.
Mevcut anlaşmaya göre İngiltere, bölge üzerindeki egemenliği Mauritius'a devredecek ve Hint Okyanusu'ndaki stratejik konumu nedeniyle büyük önem taşıyan ortak İngiltere-ABD askeri üssünü kullanmaya devam etmek için Mauritius'a yıllık ortalama 101 milyon sterlin (136 milyon dolar) kira ödeyecek.
Anlaşma, Trump'ın desteğini çekmesinin ardından Nisan ayında süresiz olarak askıya alınmıştı.
Streeting, "ABD bunu desteklemediği için" anlaşmanın yeniden incelenmesi gerektiğini söyledi. Streeting, BBC Breakfast programına yaptığı açıklamada, "Başkan Trump'ın dün söyledikleri yeni değil ancak mevcut haliyle Chagos anlaşmasına ilişkin tutumunun değişmediğini kesin biçimde ortaya koyuyor" sözlerini kullandı.
Streeting, bundan sonraki sürecin Diego Garcia'daki üssün uzun vadeli geleceğine ilişkin güvence sağlamaya odaklanacağını söyledi. Diego Garcia, Chagos takımadalarının en büyük adası.
İngiltere üssün geleceğinden endişeli
Streeting, Boris Johnson'dan bu yana görev yapan tüm İngiltere başbakanlarının, Mauritius'un 1965'te bağımsızlığını kazanabilmek için adaları yasa dışı biçimde vermeye zorlandığını savunması nedeniyle devam eden hukuki sürecin üssün güvenliği açısından risk oluşturduğu görüşünde olduğunu söyledi.
Trump, BM Genel Kurulu kapsamında New York'ta İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile yaptığı ilk yüz yüze görüşmede "korkunç anlaşmayı" eleştirdi ve İngiltere'nin anlaşmayı "yeniden değerlendireceğini" söyledi.
İngiltere Başbakanı daha sonra yayın kuruluşlarına yaptığı açıklamada, "Bu durumu devraldım ve bir çözüm bulmamız gerekiyor" sözlerini kullandı.
Burnham, "Üssün geleceğini güvence altına almak kritik önem taşıyor. Bu konu güvenlik nedenleriyle bizim için önemli, ancak açıkça ABD için de önemli" ifadelerini kullandı. Başbakan, "Görüşmede söylediğim şey, taraflar arasında bu çözümü bulmak için çalışacağımız ve bunu gerçekleştirmek için yoğun çaba göstereceğimizdi" dedi.
Burnham, New York ziyaretinden önce Mauritius Başbakanı Navin Ramgoolam ile görüşmüştü.
Görüşmenin ardından yayımlanan resmi açıklamada Burnham'ın, anlaşmanın onaylanması için ABD ile birlikte "mümkün olan her şeyi yapmaya devam etme konusundaki kararlılığını yinelediği" belirtildi.
Anlaşmanın maliyeti 3,4 milyar sterlin olarak hesaplanmıştı
2025'te üzerinde anlaşmaya varılan şartlara göre İngiltere, Chagos takımadalarının egemenliğini Mauritius'a devredecek ve Diego Garcia'daki üssü 99 yıllığına yeniden kiralayacaktı.
İngiliz hükümeti, anlaşmanın toplam net maliyetinin 3,4 milyar sterlin olacağını açıklamıştı.
Dönemin başbakanı Keir Starmer, anlaşmaya karşı çıkanların yoğun eleştirileriyle karşılaştı. Muhalifler, enflasyonun etkisi hesaba katıldığında anlaşmanın gerçek maliyetinin 35 milyar sterline ulaşabileceğini ve Çin'in takımadalarda bir varlık oluşturmasına imkan sağlayabileceğini savundu.
Trump ise başlangıçta desteklediği anlaşmayı daha sonra sık sık eleştirdi. ABD Başkanı daha önce anlaşmayı "büyük müttefikimizin üzerinde bir leke" ve "tam bir zayıflık eylemi" olarak nitelendirmişti.
Kaynak: Gazete Oksijen
