19 Haziran 2024, Çarşamba Gazete Oksijen
Haber Giriş: 26.10.2023 00:37 | Son Güncelleme: 26.10.2023 00:48

BMGK'de ABD ve Rusya'nın karar tasarılarına karşılıklı veto

BM Güvenlik Konseyi'nde ABD ve Rusya'nın İsrail-Filistin karar tasarıları karşılıklı reddedildi. 10 gün içinde veto edilen karar tasarısı sayısı 4'e çıktı
BMGK'de ABD ve Rusya'nın karar tasarılarına karşılıklı veto

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK), ABD ve Rusya'nın İsrail-Hamas çatışmasına ilişkin sundukları iki ayrı karar tasarısı karşılıklı olarak veto edildi. 15 üyeli BMGK'de önce ABD'nin sunduğu karar tasarısı oylandı. Karar için 10 ülke evet oyu kullanırken 2 ülke çekimser, 3 ülke ise hayır oyu verdi. Hayır oyu kullanan Rusya ve Çin'in BMGK daimi üyesi olduğu için karar tasarısı veto edilmiş oldu. Birleşik Arap Emirlikleri de hayır oyu kullandı.

Oylamadan sonra açıklamada bulunan ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, "ABD, Rusya ve Çin'in vetosundan derin hayal kırıklığı duyuyor." dedi. Thomas-Greenfield, ABD'nin tasarısının yoğun müzakereler sonucu ortaya koyulduğunu, güçlü ve dengeli bir karar tasarısı olduğunu savundu. Çin'in BM Daimi Temsilcisi Zhang Jung ise karar tasarısını veto etme nedenlerinin, tasarının fark gözetmeyen ve asimetrik güç kullanımını sonlandırma çağrısı yapmaması olduğunu söyledi. Jung, aynı zamanda tasarının Gazze Şeridi'nde el-Ehli Baptist Hastanesi'ne yönelik saldırının soruşturulmasını talep etmediğine dikkati çekti.

ABD'nin karar tasarısında insani duraklama talebi

ABD'nin veto edilen karar tasarısında "Hamas'ın 7 Ekim'de gerçekleştirdiği terör saldırıları şiddetle kınanırken" ülkelerin meşru müdafaa hakkı bulunduğuna işaret ediliyor. Tasarıda insani duraklamanın gerekliliğine işaret edilirken Gazze'ye sürdürülebilir yardım sağlanması gerektiği kaydediliyor. Reddedilen tasarıda, tüm taraflara uluslararası hukuk uyarınca yükümlülüklerini yerine getirme çağrısı ile "Gazze'de Hamas dahil tüm terör örgütlerine silah tedarikinin" engellenmesi için adım atılması talebi bulunuyor.

Rusya'nın tasarısı da veto yedi

ABD oylamasının ardından Rusya'nın Gazze'de insani ateşkes çağrısı ihtiva eden karar tasarısı oylamaya sunuldu. Tasarıya 4 evet, 9 çekimser ve 2 hayır oyu verildi. Daimi üyeler ABD ve İngiltere'den hayır oyu alan Rusya tasarısı da böylelikle reddedildi. Oylamanın ardından açıklama yapan Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, ülkelerin ulusal çıkarlarını düşünerek hareket ettiğini belirterek veto eden ülkeleri cesur olmamakla suçladı. ABD'nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Robert Wood ise Rusya tasarısı hakkında konuşarak vaktini harcamayacağını dile getirerek Rusya'nın tasarısının sahadaki gerçekleri yansıtmadığını savundu. İngiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Barbara Woodward ise "İngiltere Rusya'nın tasarısını destekleyemezdi çünkü İsrail'in meşru müdafaa hakkında değinmeyi yine ihmal ediyordu." diye konuştu.

Rusya'nın karar tasarısı

Rusya'nın reddedilen karar tasarısında Gazze'de kötüleşen insani duruma işaret edilerek durumun tüm bölgede güvenlik ve barışı tehdit ettiğinin altı çiziliyor. Acilen kalıcı ve tüm tarafların saygı duyacağı bir insani ateşkes sağlanması çağrısı yapılan tasarıda, bunun insani yardımların ulaşımına katkı sunacağı ve sivilleri koruyacağı kaydediliyor. Karar tasarısında, "Hamas'ın korkunç saldırıları da" kınanırken rehinelerin serbest bırakılması çağrısı yapılıyor. Gazze'ye yönelik tam ablukanın reddedildiği karar tasarısında, İsrail ordusunun bölgeleri boşaltma emrini geri çekmesi gerektiği ifade ediliyor. Reddedilen tasarıda tüm taraflara uluslararası hukuk uyarınca yükümlülüklerini yerine getirme çağrısı da yer alıyor.

10 günde 4 veto

BMGK 10 gün içinde İsrail-Filistin'deki duruma ilişkin 4 karar tasarısı veto etmiş oldu. Geçen hafta Brezilya ve Rusya'nın iki farklı karar tasarısı reddedilmişti.

Kaynak: AA