BBC News Çin muhabiri Laura Bicker’ın Pekin ve Guiyang’dan hazırladığı haberde, evlilik aracılık şirketlerinin mağdur ettiğini söyleyen erkeklerin yaşadıkları aktarıldı. Bu kişilerden 37 yaşındaki Vang Zhuang, birkaç gün içinde görüştüğü bir kadınla evlenmek için aracılık ücreti, “gelin bedeli” ve düğün masraflarıyla birlikte 400 bin ila 500 bin yuan harcadığını söyledi. Vang, evlilikten sonra eşinin yaşı, önceki evlilikleri, çocukları, sağlık durumu ve borçları hakkında kendisine doğru bilgi verilmediğini öğrendiğini anlattı. Aracılık şirketinin ise daha sonra faaliyet gösterdiği ofisten ayrılarak ortadan kaybolduğunu belirtti.
BBC’nin görüştüğü diğer mağdurlar da benzer yöntemlerle kısa sürede evlenmeye yönlendirildiklerini, nikâhtan birkaç gün veya hafta sonra eşlerinin evi terk ettiğini ve ödedikleri parayı geri alamadıklarını söyledi.
Birkaç günde nikâh, yüz binlerce yuan zarar
Dolandırıcılık iddialarının yoğunlaştığı yerlerden biri, Çin’in güneybatısındaki Guizhou eyaletinin merkezi Guiyang.
Guangdong merkezli Nanfang News Network’ün haber platformu Nanfang Net’in 31 Mayıs 2026 tarihli araştırmasına göre Guiyang’ın Nanming bölgesindeki Huaguoyuan’da, “hızlı evlilik” üzerinden çalışan bir dolandırıcılık zinciri oluştu.
Haberde bazı evlilik aracılık şirketlerinin internet üzerinden “hızlı eşleşme”, “önce evlilik, sonra aşk” ve “dolandırıcılık durumunda para iadesi” gibi vaatlerle müşteri topladığı belirtildi.
Nanfang Net’in aktardığına göre şirketler, başka kentlerden gelen ve kısa sürede evlenmek isteyen erkekleri belirli kadınlarla görüştürdü. Bazı durumlarda kadınların borçları, önceki evlilikleri, hastalıkları veya gerçekten evlenmek istemedikleri müşterilerden gizlendi.
Erkeklerden aracılık hizmeti, gelin bedeli, mücevher ve düğün giderleri adı altında yüksek miktarda para alındı. Nikâhın ardından bazı kadınların birkaç gün içerisinde evi terk ettiği öne sürüldü.
Bir şirket hakkındaki suçlama 5 milyon yuanı aştı
Nanfang Net’in, Guizhou Televizyonu ile Nanming Bölge Savcılığının verdiği bilgilere dayandırdığı haberine göre Guiyang’daki Nanming Bölge Halk Mahkemesi, Nisan 2026’da Ximeipo adlı evlilik aracılık şirketi hakkındaki dolandırıcılık davasını görüşmeye başladı.
Savcılığın iddiasına göre şirket, 2023’ten itibaren “hızlı evlilik” ve “hızlı eşleşme” hizmetlerinin reklamını yaptı. Şirket çalışanlarının, borçlarını ödemek için paraya ihtiyaç duyan veya gerçek anlamda evlilik kurmayı düşünmeyen kadınları aday olarak bulduğu öne sürüldü.
Kadınların şirket tarafından müşterilere sunulacak biçimde hazırlandığı, erkeklere ise adaylar hakkında eksik veya yanıltıcı bilgiler verildiği iddia edildi. Nikâhın güven oluşturmak amacıyla kullanıldığı, ardından erkeklerden aracılık ücreti ve gelin bedeli alındığı belirtildi.
Nanfang Net’e göre bu dosyadaki mağdurların her biri 100 bin ila 400 bin yuan arasında zarara uğradı. Toplam suçlama tutarı 5 milyon yuanı geçti.
Savcılık 1.546 kişinin yer aldığı dosyaları inceledi
Çin Yüksek Halk Savcılığı tarafından 17 Nisan 2025’te yayımlanan verilere göre ülke genelindeki savcılık birimleri, Ocak 2024 ile Mart 2025 arasında evlilik aracılık sektörüyle bağlantılı suçlardan 1.546 kişinin yer aldığı dosyaları ele aldı.
Savcılık, bazı suç örgütlerinin evlilik aracılık şirketlerini paravan olarak kullandığını, bazı şirketlerin yasa dışı biçimde yabancı eş bulma hizmeti verdiğini ve kimi evlilik platformlarının farklı dolandırıcılık türleri için kullanıldığını açıkladı.
Çin’in resmî haber ajansı Xinhua’nın, Yüksek Halk Savcılığı verilerine dayanarak aktardığı bir olayda beş şüphelinin, evli kadınları bekâr olarak tanıttığı belirtildi. Kadınların farklı müşterilerle tekrar tekrar görüştürüldüğü olayda altı kişiden toplam 890 bin yuan aracılık ücreti ve gelin bedeli alındığı bildirildi.
Xinhua’nın yayımladığı başka bir vakada ise bir şüphelinin 46 yabancı kadını Çin’e getirdiği belirtildi. Şüphelinin, aralarında başka ülkelerde fiilî evlilikleri bulunan kadınları farklı bölgelerde yaşayan bekâr erkeklere tekrar tekrar sattığı ve bu yöntemle 1,33 milyon yuan kazandığı aktarıldı.
Bu dosya, evlilik aracılık sistemindeki suçlardan yalnız erkeklerin değil, insan ticareti yoluyla getirilen kadınların da zarar görebildiğini gösteriyor.
Çin’de yaklaşık 29 milyon daha fazla erkek var
Evlilik aracılık sektörüne yönelik yoğun talebin arkasında Çin’in uzun süredir yaşadığı cinsiyet dengesizliği de bulunuyor.
Çin Ulusal İstatistik Bürosunun Mayıs 2026’da açıkladığı 2025 nüfus araştırmasına göre ülkede yaklaşık 717,2 milyon erkek ve 688,2 milyon kadın yaşıyor. Böylece erkeklerin sayısı kadınların sayısından yaklaşık 29 milyon daha fazla.
Cinsiyet farkının oluşmasında, 2016’da kaldırılan tek çocuk politikasıyla erkek çocuk tercihinin birlikte etkili olduğu değerlendiriliyor.
Dengesizlik, özellikle kırsal kesimlerde ve küçük şehirlerde yaşayan, düşük gelirli erkeklerin eş bulmasını zorlaştırıyor. Bazı ailelerin damat adayından ev, otomobil ve yüksek miktarda “gelin bedeli” istemesi de evliliğin ekonomik yükünü artırıyor.
Damat veya ailesi tarafından gelinin ailesine yapılan geleneksel ödeme, kimi bölgelerde yüz binlerce yuana ulaşabiliyor. Hızlı sonuç vadeden evlilik şirketleri de bu baskı altında kalan erkeklere kolay bir çözüm sunduklarını öne sürüyor.
Singapur merkezli yayın kuruluşu Channel NewsAsia, Çin Sivil İşler Bakanlığının verilerine dayandırdığı haberinde, 2024’te ülkede 6,1 milyon çiftin evlilik kaydı yaptırdığını bildirdi. Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 20,5 azaldı ve resmî kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana görülen en sert yıllık düşüş oldu.
Şirketler için zorunlu ön inceleme yok
Çin Yüksek Halk Savcılığına göre evlilik aracılık şirketleri kayıt esasına göre çalışıyor. Şirketlerin faaliyete başlamadan önce kapsamlı bir denetimden geçirilmesini öngören zorunlu bir sistem bulunmuyor.
Sektördeki hizmet sağlayıcılar için tavsiye niteliğinde ulusal standartlar mevcut olsa da bunlar bağlayıcı değil. Bu nedenle bazı şirketler müşterilerin ve evlilik adaylarının kimlik, medeni durum, borç ve sağlık bilgilerini yeterince araştırmadan faaliyet gösterebiliyor.
Bu dosyalardaki bir başka güçlük ise başarısız bir evlilikle baştan planlanmış dolandırıcılık arasındaki hukuki sınırın belirlenmesi.
BBC News’e konuşan Pekin Jingshi Hukuk Bürosunun Nankin ofisinden avukat Fan Binghe, ceza soruşturması yürütülebilmesi için kişinin evliliğin başından itibaren para elde etme niyeti taşıdığının kanıtlanması gerektiğini söyledi.
Şüphelilerin evliliğe iyi niyetle başladıklarını ancak daha sonra eşleriyle anlaşamadıklarını savunabilmesi, dolandırıcılık iddiasının kanıtlanmasını zorlaştırıyor. Aracılık şirketlerinin para topladıktan sonra kapanması veya başka bir adla faaliyet göstermeye başlaması da mağdurların zararlarını geri alma ihtimalini azaltıyor.
Çin Yüksek Halk Savcılığı, evlenmek isteyen kişilere aracılık şirketlerinin kayıtlarını incelemeleri, adayların kimlik ve medeni durum bilgilerini doğrulamaları, kısa sürede nikâh kıyılması yönündeki baskılara karşı dikkatli olmaları ve belgesiz ödeme yapmamaları çağrısında bulunuyor.
