ABD, beşinci nesil F-35 savaş uçaklarını yeni nesil AN/APG-85 radar sistemi olmadan teslim etmeye başladı. Avionics International ve Al Mayadeen'in haberine göre, teknik sorunlar ve tedarik zinciri aksaklıkları radarın üretim ve entegrasyon sürecini geciktirdi.
2025 itibarıyla gelişmiş AN/APG-85 radarına sahip olarak teslim edilmesi planlanan yeni F-35’ler, radar sistemi olmaksızın üretim hattından çıkıyor.
Mevcut AN/APG-81 radar sistemi, yeni AN/APG-85’ten farklı bir montaj yapısına sahip. Haziran 2025’ten itibaren üretilen F-35’ler, yalnızca AN/APG-85’e uygun güncellenmiş montaj yapısıyla üretildiği için eski radar sisteminin takılması mümkün olmuyor.
Bu nedenle uçaklar radarsız teslim edilmeye başlandı. Radarın yokluğunda oluşan ağırlık dengesini sağlamak amacıyla burun bölümüne balast (denge ağırlığı) yerleştirildi.
Yetkililer, radar olmamasına rağmen F-35’in uçuş ve temel operasyon kabiliyetini sürdürebildiğini belirtiyor. Bu durumda radarsız uçakların, radar donanımlı diğer F-35’lerle birlikte görev yaparak veri paylaşımı ve hedefleme bilgilerini entegre ağ sistemi üzerinden alması öngörüldü.
Öte yandan bu çözümün yüksek yoğunluklu muharebe ortamlarında sürdürülebilir olmadığı, daha çok barış dönemi için geçici bir uygulama niteliği taşıdığı belirtildi.
Block 4 modernizasyonunun “kilit parçası” eksik
AN/APG-85 radarının, 2025’te başlayacak Lot 17 üretim partisiyle birlikte devreye girmesi planlanıyordu. Ancak entegrasyon süreci Lot 20’ye ertelendi.
Üretici Lockheed Martin’in, hem AN/APG-81 hem de AN/APG-85 radarlarını taşıyabilecek şekilde yeniden tasarlanmış bir gövde geliştirmeyi teklif ettiği bildiriliyor. Ancak bu çözüm, yeni sertifikasyon süreçleri ve üretim ayarlamaları gerektireceği için takvimi daha da uzatabilir.
Imagine unveiling a brand-new F-35,sold as the crown jewel of modern air power, only to pack the nose with barbell counterweights because the radar isn’t available.
— Richard (@ricwe123) February 11, 2026
Not experimental. Not theoretical. A frontline aircraft delivered with ballast standing in for one of its most… pic.twitter.com/RS1fgBRyA2
Lot 17 partisi, F-35 programında dönüm noktası olarak görülüyordu. Bu partiyle birlikte Block 4 modernizasyon paketinin devreye alınması planlanmıştı. Söz konusu paket, yaklaşık 70 yeni kabiliyet içeriyor. Bunlar arasında gelişmiş füze entegrasyonu, insansız hava araçlarını kontrol edebilme yeteneği ve artırılmış elektronik harp sistemleri bulunuyor.
Neden kritik?
AN/APG-85 radarı, Galyum Nitrür (GaN) teknolojisi sayesinde daha yüksek menzil, güç ve veri işleme kapasitesi sunacak şekilde tasarlandı. Block 4 görev konseptinin gerektirdiği gelişmiş silah sistemleri ve elektronik harp uygulamaları için bu kapasite kritik önem taşıyor.
Mevcut AN/APG-81 radarı, Block 4’ün tüm gereksinimlerini karşılayamıyor. AN/APG-85’in ise daha fazla güç ve soğutma ihtiyacı nedeniyle gövde ve motor yükseltmeleri gerektirdiği belirtiliyor.
Yeni radarın, özellikle Çin ve Rusya’nın gelişmiş hava ve hava savunma sistemlerine karşı daha etkin performans göstermesi hedefleniyor.
F-35 programı, son yıllarda bakım maliyetleri, yazılım gecikmeleri ve düşük görev hazırlık oranları nedeniyle eleştirilerin odağında bulunuyor. Raporlara göre filonun yalnızca yaklaşık yarısı herhangi bir zamanda göreve hazır durumda.
Oksijen'in notu: AN/APG-81, F-35 Lightning II savaş uçaklarında kullanılan aktif faz dizinli (AESA) radar sistemidir. Elektronik olarak yönlendirilen verici/alıcı modüller sayesinde radar huzmesi mekanik hareket olmadan yön değiştirir.Kaynak: Gazete Oksijen
X-Band frekansında çalışan sistem, aynı anda birden fazla hava hedefini tespit ve takip edebilir, görüş ötesi angajmanlarda uzun menzil sağlar. Sentetik açıklıklı radar (SAR) modu ile yüksek çözünürlüklü yer görüntüleri üretir ve hareketli kara hedeflerini tespit edebilir.
Radar sistemi elektronik harp kabiliyetine de sahiptir. Belirli görev profillerinde elektronik karıştırma desteği sunar ve F-35’in sensör füzyon altyapısına entegre çalışarak farklı sensörlerden gelen verileri tek bir taktik resim halinde pilota aktarır.
Sistem, uçağın düşük görünürlük tasarımına uyumlu şekilde gövde içine entegre edilmiştir.
