Fransa'da şarap üreticileri, iklim krizinin bağlar üzerindeki etkilerini hafifletmek amacıyla giderek daha fazla ağaca yöneliyor. Üzüm bağlarıyla ağaçların birlikte yetiştirilmesini ifade eden ve "vitiforestry" olarak adlandırılan yöntem, son yıllarda ülkenin farklı şarap bölgelerinde yaygınlaşmaya başladı.
France 24'ün AFP'den aktardığı habere göre, Fransa'nın güneydoğusundaki Rhône Vadisi'nde faaliyet gösteren şarap üreticisi Pierre-Jean Villa, geleneksel üzüm bağlarından farklı olarak bazı arazilerine akçaağaç ve çeşitli meyve ağaçları dikti. Amaç, üzüm bağlarını aşırı sıcaklar, kuraklık ve diğer iklim kaynaklı tehditlere karşı daha dayanıklı hale getirmek.
Villa'nın arazisinde üzüm sıralarının arasına elma, armut, şeftali, ayva ve fındık ağaçları yerleştirildi. Bölgedeki pek çok bağdan farklı görünse de uygulama aslında yeni değil. Uzmanlar, üzüm ve ağaçların birlikte yetiştirildiği sistemlerin tarih boyunca Akdeniz'in birçok bölgesinde kullanıldığını, özellikle İtalya ve Yunanistan'da bu geleneğin hiç tamamen ortadan kalkmadığını belirtiyor.
"Eskiden yapılanı yeniden canlandırıyoruz"
Rhône Nehri'ne bakan yamaçtaki bağında konuşan Villa, bölgenin geçmişte yalnızca üzüm üretimine ayrılmadığını hatırlatıyor.
"20. yüzyılın başlarında burada bağların yanında meyve bahçeleri ve sebze tarlaları da vardı" diyen Villa, bugün yaptıkları çalışmanın aslında geçmişteki üretim modelini yeniden canlandırmak olduğunu söylüyor.
Bağcı, arazisine yeniden koyunlar ve arılar da getirdiklerini belirterek, daha çeşitli ve dayanıklı bir tarımsal ekosistem oluşturmaya çalıştıklarını ifade ediyor.
İklim değişikliği hasat takvimini değiştirdi
Fransız şarap üreticileri son yıllarda iklim değişikliğinin etkilerini daha belirgin biçimde hissediyor. Hasat tarihleri giderek erkene çekilirken, sıcak hava dalgaları, kuraklık ve ani yağışlar üreticilerin karşı karşıya kaldığı başlıca sorunlar arasında yer alıyor.
Villa, geçmişte görülmeyen hız ve şiddette hava olaylarıyla karşılaştıklarını belirterek, bağcılığın artık farklı koşullara uyum sağlamak zorunda olduğunu söylüyor.
Ağaçlandırma fikrinin ise Montpellier'de tarım eğitimi alan oğlu Hugo Villa'dan geldiğini anlatıyor. Baba ve oğul, yaklaşık on yıl önce boş durumda olan arazide yeni bir proje başlatarak uzmanların desteğiyle bölgeye uygun ağaç türlerini seçti.
Ağaçlar sıcaklığı düşürüyor
Fransa Ulusal Tarım, Gıda ve Çevre Araştırma Enstitüsü'nün (INRAE) araştırma direktörlerinden Christian Dupraz, yöntemin bilimsel açıdan da umut verici sonuçlar verdiğini belirtiyor.
Dupraz'a göre ağaçlar ilkbahar donlarının bağlarda yarattığı zararı azaltıyor, gölge sağlayarak yaprak ve üzüm tanelerinin sıcaklığını düşürüyor ve bitkilerin su yönetimini iyileştiriyor.
Araştırmacı, geçen yıl sıcaklıkların 40 dereceyi aştığı dönemlerde agroormancılık yönteminin uygulandığı bağların bu koşullara sorunsuz şekilde uyum sağladığını söylüyor.
"Üzüm asmaları başlangıçta ağaçların üzerinde yetişen sarmaşık bitkilerdi" diyen Dupraz, ağaçların yeniden bağ ekosistemine dahil edilmesinin üzüm üretimini gelecekte ayakta tutabilecek çözümlerden biri olduğunu savunuyor.
Ona göre yaz aylarında sıcaklıkların düzenli olarak 40 derecenin üzerine çıkması halinde tam güneş altında üzüm yetiştirmek giderek zorlaşacak.
Bordeaux'dan Champagne'a yayılıyor
Yöntem bugün yalnızca Rhône Vadisi'nde değil, Fransa'nın önde gelen şarap bölgeleri olan Bordeaux, Languedoc ve Champagne'da da uygulanıyor.
Yerel yönetimler bağlarda ağaçlandırmayı teşvik etmek için mali destek sağlarken, Fransız gümrük ve tarım otoriteleri de 2024 yılında uygulamaya yönelik hukuki çerçeveyi belirledi.
Fransız Agroormancılık Derneği'ne göre ülke genelindeki bağ alanlarının yüzde 2 ila 5'i farklı ölçülerde bu sisteme geçmiş durumda. Kuruluş, uygulamayı iklim kaynaklı risklere karşı büyüyen bir eğilim olarak tanımlıyor.
Sektör temkinli yaklaşıyor
Bununla birlikte tüm üreticiler aynı ölçüde iyimser değil.
Fransa Ulusal Şarap Meslek Kuruluşları Komitesi (CNIV) Başkanı Bernard Farges, ağaçlandırmanın sağlayacağı faydaların uzun vadede ortaya çıkacağını ve ekonomik zorluklarla mücadele eden birçok üreticinin daha acil sorunlara odaklandığını belirtiyor.
Yine de uzmanlar, iklim değişikliği nedeniyle bazı bağların terk edilmeye başlamasının yeni uygulamalar için alan yarattığını düşünüyor.
Rhône Vadisi'ndeki bağında ziyaretçileri ağırlayan Pierre-Jean Villa ise projesinin yalnızca bir tarım denemesi olmadığını söylüyor. Bordeaux dahil Fransa'nın farklı bölgelerinden üreticilerin gelip bağını incelediğini belirten Villa, çalışmasını "hayatının en büyük başarısı" olarak tanımlıyor.
"Burada bölgemin tüm unsurları var; çevre, granit topraklar, asmalar ve çocukluğumun meyveleri" diyen Villa, iklim değişikliğine karşı mücadelenin aynı zamanda geçmişin tarımsal bilgisini yeniden keşfetmek anlamına geldiğini vurguluyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
