ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran’a karşı yürütülen askeri operasyonların olası sonraki aşamalarına hazırlık kapsamında Orta Doğu’daki varlığını güçlendirmek için binlerce ek asker konuşlandırmayı değerlendirdiği bildirildi. Konuya ilişkin Reuters'a bilgi veren bir ABD’li yetkili ve üç kaynak, ABD ordusunun İran’a yönelik kampanyasında atılabilecek yeni adımlar için hazırlık yaptığını belirtti. Söz konusu olası konuşlandırmanın, Trump’a ABD operasyonlarını genişletme konusunda daha fazla seçenek sunabileceği ifade ediliyor.
Reuters'a konuşan kaynaklara göre bu seçenekler arasında, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerleri için güvenli geçişin sağlanması da bulunuyor. Bu görevin ağırlıklı olarak hava ve deniz unsurlarıyla yürütülmesi planlansa da, bazı kaynaklar boğazın güvenliğinin sağlanmasının İran kıyılarına ABD askerlerinin konuşlandırılmasını da içerebileceğini belirtiyor.
Harg Adası'na birlik gönderilmesi planlanıyor
Öte yandan Trump yönetiminin, İran petrol ihracatının yaklaşık %90’ının gerçekleştiği Harg Adası’na kara birlikleri gönderilmesini de değerlendirdiği aktarıldı. Ancak ABD’li bir yetkili, böyle bir operasyonun son derece riskli olacağını, İran’ın adayı füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alma kapasitesine sahip olduğunu vurguladı.
ABD, 13 Mart’ta adadaki askeri hedeflere saldırılar düzenlemişti. Trump ayrıca İran’ın kritik petrol altyapısını da hedef alabileceklerini dile getirmişti. Ancak askeri uzmanlar, İran ekonomisi açısından hayati önemdeki bu adanın yok edilmesindense kontrol altına alınmasının daha olası bir seçenek olarak değerlendirildiğini belirtiyor.
Bununla birlikte, sınırlı bir görev kapsamında dahi olsa ABD kara birliklerinin İran’da kullanılması, Amerikan kamuoyunda İran savaşına yönelik düşük destek ve Trump’ın yeni Orta Doğu savaşlarına girmeme yönündeki seçim vaatleri nedeniyle ciddi siyasi riskler barındırıyor.
Kara operasyonu yakın zamanda beklenmiyor
Kaynaklara göre Trump yönetimi ayrıca İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stoklarının güvence altına alınması ihtimalini de tartışıyor. Ancak kaynaklar, İran içinde herhangi bir kara gücü konuşlandırmasının yakın zamanda gerçekleşmesinin beklenmediğini, operasyon planlarının detaylarına ilişkin ise bilgi vermekten kaçındı. Uzmanlar, İran’ın nükleer materyallerinin güvence altına alınmasının ABD özel kuvvetleri için dahi son derece karmaşık ve riskli bir görev olacağını belirtiyor.
Beyaz Saray’dan isminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir yetkili, “Şu anda kara birlikleri gönderilmesine ilişkin alınmış bir karar yok. Ancak Başkan Trump tüm seçenekleri masada tutuyor” dedi. Yetkili, Trump’ın “Epic Fury Operasyonu” kapsamında İran’ın balistik füze kapasitesinin yok edilmesi, donanmasının etkisiz hale getirilmesi, bölgedeki vekil unsurlarının istikrarsızlaştırma kapasitesinin ortadan kaldırılması ve İran’ın nükleer silah elde etmesinin engellenmesi hedeflerine odaklandığını söyledi. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) konuya ilişkin yorum yapmadı.
CENTCOM: 7 bin 800’den fazla saldırı düzenlendi
Bu değerlendirmeler, ABD ordusunun İran donanması, füze ve insansız hava aracı stokları ile savunma sanayisine yönelik saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde yapılıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) yayımladığı bilgilere göre, 28 Şubat’tan bu yana 7 bin 800’den fazla saldırı düzenlendi ve 120’den fazla İran gemisi hasar gördü veya imha edildi.
ABD ordusuna göre savaşta şu ana kadar 13 Amerikan askeri hayatını kaybetti, yaklaşık 200 asker ise yaralandı. Yaralanmaların büyük bölümünün hafif olduğu belirtildi.
Trump, İran’a yönelik hedeflerinin yalnızca askeri kapasitenin zayıflatılmasıyla sınırlı olmadığını, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanması ve İran’ın nükleer silah geliştirmesinin engellenmesini de kapsadığını ifade etmişti. Kara birliklerinin kullanımı bu hedeflere ulaşma seçeneklerini genişletebilirken, önemli riskler de içeriyor.
Öte yandan ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard, Kongre’ye sunduğu yazılı ifadede, İran’ın nükleer zenginleştirme programının Haziran ayında düzenlenen saldırılarla “yok edildiğini” ve yer altı tesislerinin girişlerinin “betonla kapatıldığını” belirtti.
Plan 2 binden fazla deniz piyadesi içeriyor
ABD’nin bölgeye askeri takviye planlarının, önümüzdeki hafta Orta Doğu’ya ulaşması beklenen ve 2 binden fazla deniz piyadesi içeren Amfibi Hazır Görev Grubu’nun ötesine geçtiği ifade ediliyor. Ancak kaynaklardan biri, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin gemide çıkan yangın nedeniyle bakım için Yunanistan’a gönderilmesinin ABD’nin bölgedeki askeri kapasitesini azaltacağını belirtti.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanması konusunda da zaman zaman farklı açıklamalar yaptı. İlk etapta ABD donanmasının tankerleri koruyabileceğini söyleyen Trump, daha sonra diğer ülkeleri bu göreve katılmaya çağırdı. Ancak müttefiklerden yeterli destek gelmemesi üzerine Çarşamba günü yaptığı bir paylaşımda, ABD’nin bölgeden çekilmesini de gündeme getirdi.
Kaynak: Reuters
