Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani, İsrail’le güvenlik anlaşmasına yönelik müzakerelerin yakında yeniden başlamasını beklediklerini söyledi.
İsrail savaş uçakları, 18 Ağustos’ta Suriye’nin kuzeyindeki İdlib’in doğusunda yer alan ve kullanılmadığı belirtilen Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’nı hedef almıştı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırıdan önce Suriye yönetimini üste Türk varlığına izin vermemesi konusunda uyardıklarını belirterek, “Mesajımız çok netti: Yapmayın. Sanırım mesajı tam olarak anlamadılar” demişti.
Ancak hem Suriye hem de Türkiye, bölgede Türk unsurlarının bulunmadığını açıklamıştı. ABD de saldırının dayandırıldığı istihbaratın doğru olmadığını duyurmuştu.
Reuters’ın aktardığına göre Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Şam yönetiminin önceliğinin İsrail saldırılarının durdurulması olduğunu söyledi. Havaalanına yönelik saldırının ardından İsrail’le temasların kesildiğini belirten Şeybani, şöyle konuştu:
“Özellikle Suriye’nin güvenliğini sürekli tehdit eden bir tarafla temas kurulması gerektiğine inanıyoruz. Fakat bu temas sonuç getirmiyorsa buna ihtiyacımız yok. Şu anda İsrail’e güvenmiyoruz.”
Reuters haber ajansına Şam’da konuşan Eş-Şeybani, ‘Ebu Zuhur’ saldırısının ardından İsrail’le temasların kesildiğini belirtti. “Özellikle Suriye’nin güvenliğini sürekli tehdit eden bir tarafla temas kurulması gerektiğine inanıyoruz” diyen Eş-Şeybani, sözlerini şöyle sürdürdü:
Diplomasi kapısının hâlâ açık olduğunu söyleyen Eş-Şeybani, İsrail’e “tarihî bir fırsatı” değerlendirme çağrısında bulundu.
“Henüz net bir tarih yok”
Eş-Şeybani, İsrail’in güvenliğini “kaba kuvvet” yoluyla sağlamaya çalıştığını ancak bunda başarılı olamadığını savunarak, “Müzakerelerin yakında yeniden başlayacağına inanıyorum” dedi.
Görüşmelerin yeniden başlaması için henüz bir tarih belirlenmediğini belirten Eş-Şeybani, ABD’nin İsrail’i müzakere masasına dönmeye ikna etmek amacıyla baskı uyguladığını söyledi.
“Anlaşmanın neredeyse tüm maddelerinde uzlaşılmıştı”
Eş-Şeybani, tarafların yılın başlarında güvenlik anlaşmasının “neredeyse tüm maddeleri üzerinde kâğıt üzerinde uzlaştığını” söyledi.
İsrail’in anlaşmanın uygulanmasından kaçınmaya çalıştığını belirten Eş-Şeybani, “Anlaşmaya varmak konusunda gerçek bir iradeleri olduğunu görmedik” dedi.
Reuters’ın aktardığına göre söz konusu anlaşma, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını durdurmasını ve Beşar Esad yönetiminin 2024’te devrilmesinin ardından ele geçirdiği Suriye topraklarından çekilmesini öngörüyordu. Anlaşma kapsamında İsrail sınırı yakınındaki Suriye topraklarında farklı güvenlik bölgeleri oluşturulması da gündemdeydi. Bunlardan birinde yalnızca Birleşmiş Milletler güçlerinin bulunacağı bir tampon bölge kurulması, diğer bölgelerde ise Suriye güçlerinin farklı seviyelerde konuşlandırılması planlanıyordu.
“Öncelik İsrail saldırılarının durması”
Eş-Şeybani, Suriye’nin İsrail’in güvenlik kaygılarına saygı gösterdiğini ancak İsrail’in de Suriye’nin güvenlik kaygılarını dikkate alması gerektiğini söyledi. İsrail’in Suriye hava sahasını kullanmasını, ülkenin güneyinde düzenlediği baskınları ve gerçekleştirdiği gözaltıları bu kapsamda sıraladı.
“Ebu Zuhur’un bir Türk üssüne dönüştürülmeyeceği” yönünde İsrail’e mesaj ilettiğini belirten Eş-Şeybani, buna rağmen hava üssünün bombalandığını söyledi.
Eş-Şeybani’ye göre Şam’ın mevcut önceliği, bir güvenlik anlaşmasına varılmasından önce dahi İsrail saldırılarının durdurulması.
“Bundan sonra belki barış ve Golan meselelerini gündeme getirebiliriz” diyen Eş-Şeybani, İsrail’in 1967 savaşında Suriye’den ele geçirdiği Golan Tepeleri meselesinin daha sonraki bir aşamada ele alınabileceğini belirtti.
“Türkiye’nin askerî desteği sürecek”
ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Washington’ın İsrail, Türkiye ve Suriye arasında çatışmayı önlemeye yönelik bir mekanizma kurulması için çalıştığını açıklamıştı.
Eş-Şeybani, bu mekanizma konusunda henüz bir anlaşmaya varılmadığını belirterek, kurulacak yapının saldırıları durdurması ve “İsrail işgalini kalıcılaştırmak” yerine güvenlik anlaşmasının önünü açması gerektiğini söyledi.
Suriye’nin askerî eğitim ve işbirliği alanında Türkiye’nin desteğinden yararlandığını kaydeden Eş-Şeybani, Ürdün, Suudi Arabistan ve başka ülkelerle de benzer işbirlikleri yürütüldüğünü ifade etti.
Şam’ın Suriye ordusunun yeniden inşasına verdiği destek nedeniyle Türkiye’ye minnettar olduğunu belirten Eş-Şeybani, “Bu destekten vazgeçmeyeceğiz” dedi.
