Hindistan Başbakanı Narendra Modi, perşembe günü sınav sorularının sızdırılmasıyla ilgili suçların hızlandırılmış mahkemelerde yargılanacağını açıkladı.
Açıklama, günlerdir süren ve eğitim bakanının istifasını talep eden gençlik protestolarına Modi'nin ilk kamuoyu yanıtı oldu. Ancak protestocular ve muhalefet partileri teklifi hemen reddederek Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifa etmesi konusunda ısrar etti.
Meclis baskılardan dolayı bu hafta dördüncü kez sekteye uğradı.
Gösteriler, internet üzerinden örgütlenen gençlik hareketi Hamamböceği Halk Partisi tarafından örgütlenmiş ve merkezi sınav sistemi sorularının sızdırıldığının anlaşılmasının ardından alevlenmişti. Geleceksizlik ve işsizliğe karşı sokağa çıkan Hint gençleri daha önce üst düzey bir yetkilinin kendilerini 'hamam böceği' diyerek aşağılamaya çalışmasının ardından bu ismi sahiplenerek siyasi harekete dönüştürmüştü.
Gençler sokakta, metrolar kapalı
Çarşamba akşamı Yeni Delhi sokaklarında protestocularla polis arasında kısa süreli çatışmalar yaşandı, polis göstericileri geri püskürtmek için göz yaşartıcı gaz ve copa başvurdu.
Yerel medyaya göre çarşamba akşamı merkezi Yeni Delhi'deki Jantar Mantar protesto alanında 10 binden fazla kişi toplandı, bazı göstericilerin taş ve plastik şişelerle polise saldırması sonucu birkaç polis memuru yaralanarak hastaneye kaldırıldı. Perşembe günü ise binlerce protestocu hükümet karşıtı pankartlarla alana geri döndü. Delhi Metro Rail Corp., güvenlik endişeleri nedeniyle bu hafta ikinci kez merkezi Yeni Delhi çevresindeki 16 istasyonu bir süreliğine kapattı.
Protestolar, Modi'nin 2014'te iktidara gelmesinden bu yana karşılaştığı en büyük gençlik hareketine dönüşmüş durumda ve 2024'te başlayan üçüncü döneminin en büyük siyasi krizi olarak nitelendiriliyor.
"Gençlerimizin geleceğinden daha önemli hiçbir şey yok"
Modi, X hesabından yaptığı paylaşımda "Gençlerimizin refahından ve geleceğinden daha önemli hiçbir şey yok" dedi ve sınav sorusu sızıntılarına karışanlara karşı hızlı ve caydırıcı cezalar sağlamak için hızlandırılmış mahkemeler kurmaya karar verdiklerini, gençlerin geleceğine zarar vermeye çalışanların affedilmeyeceğini belirtti. Hızlandırılmış mahkemeler, Hindistan'ın yavaş işleyen ve aşırı yüklü yargı sisteminde davaların yıllarca sürebilmesinin önüne geçmek amacıyla kadın ve çocuklara yönelik cinsel suçlar, terörizm, kara para aklama ve milletvekillerinin işlediği suçlar gibi alanlarda daha önce de kullanılmıştı.
Muhalefet ikna olmadı
Yaklaşık 2 milyon öğrenciyi etkileyen ve birkaç intiharla ilişkilendirilen sınav sorusu sızıntılarına karşı geçen ay protesto başlatan "Hamamböceği Halk Partisi" (CJP), Modi'nin açıklamasından tatmin olmadı.
Parti sözcüsü Ashutosh Ranka, mahkemelerin sızıntı sonrası ne yapacağının yalnızca meselenin bir boyutu olduğunu belirterek esas sorunun ülkede sızıntıların neden yaşandığı olduğunu vurguladı ve daha önce kurulan hızlandırılmış mahkemelerin diğer sorunları gerçekten çözüp çözmediğinin herkes tarafından bilindiğini söyledi.
CJP kurucusu Abhijeet Dipke ise Pradhan istifa edene kadar protestoların süreceğini açıkladı. Ana muhalefet partisi Kongre'nin lideri Rahul Gandhi de gençlerin geleceğine en çok zarar verenin bizzat Modi olduğunu savundu.
Muhalefet milletvekilleri meclis binası önünde Pradhan'ın istifasını isteyen pankartlar taşırken içeride de oturumları sürekli sekteye uğrattı. Modi'nin Bharatiya Janata Partisi (BJP) ve müttefikleri ise konunun mecliste tartışılmasını isteyerek karşı gösteri düzenledi ama hükümet üyeleri muhalefetin tartışmaya yanaşmayarak samimiyetsiz davrandığını savundu.
Çevrimiçi bir hicivden kitlesel harekete
CJP protestoları başlangıçta çevrimiçi bir hiciv olarak, yalnızca birkaç yüz gençle başlamıştı.
Reuters'a göre hareketin bu denli büyümesi, genç Hintlilerin iş kıtlığı ve sık tekrarlanan sınav sızıntıları gibi sorunlara duyduğu tepkiyi yansıtıyor. Gelişme, 2024 seçiminde parlamentoda mutlak çoğunluğu kaybeden ve o zamandan bu yana bir dizi eyalet seçimi kazanan Modi ile BJP'ye karşı, genç seçmenleri kendine temel destek tabanı sayan muhalefete de nadir bir baskı fırsatı sunuyor.
Protestocuların baskısı üzerine Modi hükümeti CJP liderleriyle bir tur görüşme yaparak taleplerinin değerlendirileceğini ve sınav sisteminde reform çalışmalarının başlatılacağını duyurdu.
Kaynak: Reuters
