Hindistan’da obezite ve diyabet tedavisinde kullanılan semaglutid etken maddesinin patentinin sona ermesiyle birlikte, piyasaya çok sayıda daha ucuz jenerik ilacın girmesi bekleniyor. Bu gelişmenin, hem ülkede hem de küresel ölçekte zayıflama tedavilerine erişimi artırabileceği değerlendiriliyor.
BBC'nin aktardığına göre Danimarkalı ilaç şirketi Novo Nordisk’in geliştirdiği ve Wegovy ile Ozempic markalarıyla bilinen semaglutid bazlı ilaçların patentinin bu hafta sona ermesiyle, Hindistanlı üreticiler daha düşük maliyetli versiyonlar sunabilecek. Analistler, kısa süre içinde yaklaşık 50 farklı markanın piyasaya çıkabileceğini öngörüyor.
Yatırım bankası Jefferies, bu süreci Hindistan için “sihirli hap anı” olarak nitelendirirken, uygun fiyat ve yaygın kullanım halinde semaglutid pazarının 1 milyar dolara ulaşabileceğini tahmin ediyor.
Fiyatlar ucuzlayacak
Halihazırda aylık tedavi maliyeti 8.800 ila 16.000 rupi arasında değişen bu ilaçların fiyatının, jenerik rekabetle birlikte 3.000 ila 5.000 rupiye kadar düşmesi bekleniyor. Bu durum, şimdiye kadar daha çok varlıklı kesimlerin erişebildiği tedavilerin geniş kitlelere yayılmasını mümkün kılabilir.
Semaglutid, iştahı düzenleyen ve kan şekerini kontrol eden GLP-1 reseptör agonistleri sınıfına giriyor. İnsülin salınımını artırarak ve mide boşalmasını yavaşlatarak tokluk hissini uzatıyor. Başlangıçta diyabet tedavisi için geliştirilen ilaçlar, son yıllarda etkili kilo kaybı sağlamaları nedeniyle küresel ölçekte yoğun talep görüyor.
Hindistan’da obezite ve tip 2 diyabet vakalarının artışı da bu talebi besliyor. Ülkede 77 milyondan fazla diyabet hastası bulunurken, kentleşme, karbonhidrat ağırlıklı beslenme ve hareketsiz yaşam tarzı bu tabloyu derinleştiriyor.
Uzmanlara göre, ucuzlayan GLP-1 ilaçları sadece endokrinoloji alanında değil, kardiyoloji ve ortopedi gibi farklı branşlarda da daha yaygın kullanılabilir. Örneğin, kalp hastalarında anjiyoplasti öncesi kilo kontrolü veya diz ameliyatı öncesi eklem yükünün azaltılması amacıyla bu ilaçlara başvurulabiliyor.
Uzmanlar uyarıyor
Bununla birlikte, doktorlar hızlı yaygınlaşmanın risklerine dikkat çekiyor. Yan etkiler arasında mide bulantısı, kusma ve sindirim sorunları yer alırken, nadir durumlarda safra taşı ve pankreatit gibi ciddi komplikasyonlar görülebiliyor. Ayrıca hızlı kilo kaybı, yeterli protein alımı ve egzersiz olmadan kas kaybına yol açabiliyor.
Uzmanlar, ilaçların “hızlı çözüm” olarak görülmesinin de sorun yarattığını belirtiyor. Hastaların kısa sürede yüksek miktarda kilo verme beklentisi, tedavi sürecini olumsuz etkileyebiliyor. İlacın bırakılması halinde iştahın hızla geri dönmesi ve kilonun yeniden artması da önemli bir risk olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, fiyatların düşmesiyle birlikte denetimsiz kullanım ihtimali de artıyor. Yetkisiz kişiler tarafından yüksek doz reçete edilmesi, çevrimiçi satışlarda yetersiz kontrol ve estetik amaçlı kullanım gibi sorunların yaygınlaşabileceği ifade ediliyor.
Hindistan, reklam faaliyetlerine sınırlama getirecek
Hindistan ilaç otoriteleri ise reklam ve tanıtım faaliyetlerine sınırlama getirmeye hazırlanıyor. Yetkililer, reçeteli zayıflama ilaçlarının doğrudan tüketiciye pazarlanmasının yanıltıcı olabileceğini ve bu tür tedavilerin yalnızca tıbbi gözetim altında uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Hindistan, dünya genelinde jenerik ilaç üretiminde önemli bir merkez konumunda bulunuyor. Küresel jenerik ilaç arzının yaklaşık yüzde 20’sini karşılayan ülke, daha önce HIV tedavisinde kullanılan ilaçların fiyatlarını düşürerek Afrika başta olmak üzere birçok bölgede erişimi artırmıştı.
Uzmanlara göre, semaglutid için de benzer bir süreç yaşanabilir. Ucuzlayan ilaçlar milyonlarca yeni hastaya ulaşabilir ve küresel obeziteyle mücadelede önemli bir rol oynayabilir. Ancak bu süreçte kalite standartları ve düzenleyici denetimin belirleyici olacağı vurgulanıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
