Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan çatışmaların, taraflar arasındaki kırılgan ateşkesi tehlikeye atmasının ardından petrol fiyatları sert yükseldi.
Brent ham petrol vadeli işlemleri, perşembe günü dalgalı seyreden işlemler sırasında yüzde 7,5’e kadar yükseldi. Ancak Asya piyasalarının cuma sabahı açılmasıyla birlikte kazançlarının bir kısmını geri verdi.
Uluslararası gösterge kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, TSİ 06.00 itibarıyla gün içindeki 103,70 dolarlık zirvesinden gerileyerek 100,99 dolardan işlem gördü.
Son yükseliş, ABD ile İran’ın, 7 Nisan’da ilan edilen ateşkese rağmen küresel petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik Hürmüz Boğazı’nda karşılıklı saldırılarda bulunmasının ardından yaşandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD Donanması’na ait üç güdümlü füze destroyerinin İran füzeleri, insansız hava araçları ve küçük botlarla hedef alınmasının ardından İran’a yönelik saldırılar düzenlediğini açıkladı.
İran’ın Hatemü’l-Enbiya Merkez Karargâhı ise daha önce yaptığı açıklamada, ABD’yi Hürmüz Boğazı yakınlarında bir İran petrol tankeri ile başka bir gemiye saldırarak ateşkesi ihlal etmekle suçladı.
İran askeri yetkilileri ayrıca ABD’nin Keşm Adası da dahil olmak üzere sivil yerleşim alanlarını hedef aldığını öne sürdü.
Trump 'Ateşkes sürüyor' dedi
ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada çatışmaların etkisini küçümseyerek ateşkesin hâlâ yürürlükte olduğunu savunurken, İran devlet televizyonu Press TV de durumun “normale döndüğünü” bildirdi.
Şubat ayının sonlarından bu yana, İran’ın dev petrol tankerlerine yönelik saldırı tehdidi nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı neredeyse tamamen durmuş durumda. Bu tankerler normal koşullarda dünyanın enerji arzının önemli bir bölümünü taşıyor.
Savaş öncesine kıyasla Brent petrol fiyatları yaklaşık yüzde 40 artarken, günlük üretimde 14,5 milyon varillik bir açık oluştuğu tahmin ediliyor.
Artan gerilim, Asya borsalarını da olumsuz etkiledi. Cuma günü açılışta Japonya’nın Nikkei 225 endeksi, Güney Kore’nin KOSPI endeksi ve Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 1’in üzerinde değer kaybetti.
Wall Street’te ise gösterge S&P 500 endeksi, bir gün önce tüm zamanların en yüksek seviyesini görmesinin ardından gece işlemlerinde yaklaşık yüzde 0,4 geriledi.
