Reuters'a konuşan ABD'li bir yetkiliye göre, Pentagon içindeki bir e-posta, ABD'nin İran savaşı operasyonlarına destek vermediği düşünülen NATO müttefiklerini cezalandırma seçeneklerini ana hatlarıyla ortaya koyuyor
Bu yaptırımlar arasında İspanya'nın ittifaktan uzaklaştırılması ve ABD'nin İngiltere'nin Falkland Adaları üzerindeki hak iddiasına yönelik tutumunun gözden geçirilmesi de bulunuyor.
İsminin açıklanmaması kaydıyla e-postanın içeriğini paylaşan yetkili, bu politika seçeneklerinin, bazı müttefiklerin İran savaşı için ABD'ye "Erişim, Üslenme ve Üst Uçuş" (ABO - Access, Basing, and Overflight) hakları vermekteki isteksizliği veya reddinden duyulan hayal kırıklığını ifade eden bir bilgi notunda detaylandırıldığını belirtti.
Yetkili, e-postada ABO haklarının "NATO için mutlak asgari temel" olarak nitelendirildiğini belirterek, söz konusu yaptırım seçeneklerinin Pentagon'un üst düzey kademelerinde dolaşıma girdiğini sözlerine ekledi. Yetkiliye göre e-postadaki seçeneklerden biri, "zorluk çıkaran" ülkelerin NATO'daki önemli veya prestijli pozisyonlardan uzaklaştırılmasını öngörüyor.
Trump'tan NATO'dan çıkma sinyali
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Şubat'ta başlayan hava savaşının ardından küresel deniz taşımacılığına kapanan Hürmüz Boğazı'nın açılmasına yardım etmek için donanmalarını bölgeye göndermeyen NATO müttefiklerini daha önce sert bir dille eleştirmişti.
Trump ayrıca ABD'nin ittifaktan çekilmeyi düşündüğünü de ilan etmişti. Trump, 1 Nisan'da Reuters'a verdiği demeçte ABD'nin NATO'dan çıkma ihtimaline ilişkin bir soruya, "Benim yerimde olsaydınız siz çekilmez miydiniz?" yanıtını vermişti.
Söz konusu yetkili, sızan e-postada ABD'nin ittifaktan fiilen ayrılması veya Avrupa'daki üslerini kapatması gibi bir önerinin yer almadığını vurguladı. Yetkili, yaptırım seçenekleri arasında ABD'nin Avrupa'daki askeri güçlerinin bir kısmını geri çekmesi gibi yaygın olarak beklenen bir hamlenin bulunup bulunmadığını ise söylemekten kaçındı.
E-postayla ilgili yorumu sorulan Pentagon Basın Sözcüsü Kingsley Wilson ise şu yanıtı verdi:
"Başkan Trump'ın da ifade ettiği gibi, ABD'nin NATO müttefiklerimiz için yaptığı onca şeye rağmen onlar bizim yanımızda olmadılar. Savaş Bakanlığı, müttefiklerimizin artık 'kağıttan bir kaplan' olmaktan çıkıp üzerlerine düşeni yapmalarını sağlamak adına Başkan'a inandırıcı seçenekler sunacaktır. Bu amaca yönelik kurum içi müzakereler hakkında başka bir yorumumuz yoktur."
'Tek yönlü yol yok'
Analistler ve diplomatlara göre, ABD-İsrail'in İran ile girdiği savaş, 76 yıllık bloğun geleceği hakkında ciddi soru işaretleri yarattı ve Avrupalı müttefiklerin bir saldırıya uğraması halinde ABD'nin yardıma gelmeyebileceği yönünde benzeri görülmemiş bir endişeyi tetikledi.
İngiltere, Fransa ve diğer ülkeler, ABD'nin deniz ablukasına katılmanın resmen savaşa girmek anlamına geleceğini, ancak kalıcı bir ateşkes sağlandığında veya çatışma sona erdiğinde Boğaz'ın açık tutulmasına yardım etmeye istekli olacaklarını belirtiyorlar.
Trump yönetimi yetkilileri, NATO'nun "tek yönlü bir yol" olamayacağının altını çiziyor.
E-postada, İspanya'nın ittifaktan uzaklaştırılması seçeneğinin ABD askeri operasyonları üzerinde sınırlı bir etkisi olacağı, ancak sembolik etkisinin çok büyük olacağı savunuluyor. Yetkili, ABD'nin İspanya'yı ittifaktan uzaklaştırma sürecini nasıl işletebileceğini açıklamadı.
İngiltere'ye Falkland kartı ve diplomatik rest
Sızan bilgi notunda ayrıca, Arjantin yakınlarındaki Falkland Adaları gibi köklü Avrupa "emperyal topraklarına" yönelik ABD diplomatik desteğinin yeniden değerlendirilmesi seçeneği de yer alıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesinde, adaların Birleşik Krallık tarafından yönetildiği ancak Trump'ın müttefiki olan Javier Milei yönetimindeki Arjantin'in de adalar üzerinde hak iddia ettiği belirtiliyor.
Arjantin'in adaları ele geçirmeye yönelik başarısız girişiminin ardından 1982 yılında iki ülke arasında kısa süreli bir savaş yaşanmış; Arjantin teslim olmadan önce 650 Arjantinli ve 255 İngiliz askeri hayatını kaybetmişti.
Trump, ABD'nin İran savaşına katılmaktaki isteksizliği nedeniyle İngiltere Başbakanı Keir Starmer'a defalarca hakaret etmiş, onu "korkak" olarak nitelendirmiş, "Bir Winston Churchill değil" demiş ve İngiltere'nin uçak gemilerini "oyuncak" olarak tanımlamıştı.
Kaynak: Gazete Oksijen
