ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerde Senato'nun kontrolünü Cumhuriyetçilerden alan Demokrat Parti, şimdi yeni çoğunluğa kimin liderlik edeceğini tartışıyor. Partinin 2017'den bu yana Senato'daki lideri olan New York senatörü Chuck Schumer, çoğunluk liderliği görevini sürdürmek istiyor. Ancak özellikle partinin ilerici kanadından gelen eleştiriler, Schumer'in yeniden seçilmesini tartışmalı hale getirdi.
Tartışmada öne çıkan isim Maryland senatörü Chris Van Hollen. Schumer'e rakip olabileceği konuşulan Van Hollen, pazartesi günü yaptığı açıklamada adaylık ihtimalini dışlamadı. Anadolu Ajansı'nın 10 Kasım tarihli haberine göre Van Hollen, gazetecilere olası adaylığı konusunda "Dinleme aşamasındayım" dedi. Senatör, liderlik seçiminin önceden belirlenmiş bir sonuç gibi görülmemesi gerektiğini savunarak, Demokrat senatörlerin karar vermeden önce kapsamlı bir değerlendirme yapmasını istedi.
Van Hollen, "Kimseye taç giydirilmemeli" ifadesini kullanarak Schumer'in otomatik biçimde yeniden lider seçilmesine karşı çıktı. Senatör, yeni dönemde Demokratların nasıl bir yasama gündemi izleyeceğinin ve kazandıkları çoğunluğu hangi öncelikler doğrultusunda kullanacaklarının önce parti içinde tartışılması gerektiğini söyledi.
Associated Press'in haberine göre Schumer'in liderlik seçiminin aralık ayında yapılması bekleniyor. Demokrat senatörler arasındaki oylama gizli gerçekleştirilecek. Yeni seçilen senatörler de henüz yemin etmemiş olsalar bile liderlik seçiminde oy kullanabilecek.
Schumer'e eleştirilerin odağında İsrail politikası var
Schumer'e yönelik itirazların başında, İsrail'e verdiği destek geliyor. Partinin ilerici kanadı, Schumer'in İsrail hükümetine ve Başbakan Binyamin Netanyahu'ya karşı yeterince sert bir tutum almadığını savunuyor.
Schumer, İsrail'in güvenliğine desteğini sürdüren isimler arasında. Bununla birlikte Netanyahu hükümetini de eleştirdi. Mart 2024'te Senato kürsüsünden yaptığı konuşmada Netanyahu'nun görevde kalmasının barışın önündeki engellerden biri olduğunu söylemiş ve İsrail'de erken seçim çağrısı yapmıştı. Ancak Schumer'in İsrail'e yönelik askeri ve siyasi desteğin sürdürülmesinden yana tutumu, partinin sol kanadında tepki çekiyor.
El Sayed destek vermeyecek
Bu eleştiriler, yeni seçilen bazı senatörlerin liderlik tercihine de yansıyor. Michigan'dan Senato'ya seçilen Abdul El-Sayed, Schumer'e destek vermeyeceğini açıklayan isimler arasında. El-Sayed, Van Hollen'ın aday olması halinde kendisini destekleyeceğini söyledi. The Washington Post'un aktardığına göre El-Sayed, yeni liderlik ihtiyacına işaret ederek Van Hollen'ın görevi iyi yapacağını düşündüğünü belirtti.
Schumer'e yönelik eleştiriler yalnızca İsrail politikasıyla sınırlı değil. Demokrat Parti içinde daha genç bir liderlik kadrosu isteyenler, Schumer'in 12 yıldır sürdürdüğü liderliğin ardından değişim gerektiğini savunuyor. Schumer'in 2025'te hükümetin kapanmasını önlemek amacıyla Cumhuriyetçilerle uzlaşması da partinin ilerici kanadında tepki yaratmıştı.
Buna karşılık Schumer'in parti içinde hâlâ geniş bir desteğe sahip olduğu belirtiliyor. Associated Press ve Washington Post'un haberlerine göre Ohio'dan yeniden Senato'ya seçilen Sherrod Brown, Schumer'i desteklediğini açıkladı. New York senatörü Kirsten Gillibrand da Schumer'in liderliğini savunan isimler arasında. Minnesota'dan seçilen Peggy Flanagan ise henüz karar vermediğini söyledi.
Van Hollen'ın İsrail'e yaklaşımı daha eleştirel
Schumer'e alternatif olarak öne çıkan Van Hollen, İsrail'e silah satışlarının koşulsuz sürdürülmesine karşı çıkan Demokrat senatörlerden biri. Senatör, Netanyahu hükümetinin Gazze'deki operasyonlarına yönelik eleştirilerini ve ABD'nin İsrail'e askeri desteğinin sınırlandırılması gerektiği yönündeki tutumunu sık sık dile getirdi.
Van Hollen, 2026'da Bernie Sanders'ın İsrail'e bomba satışını engellemeye yönelik girişimlerine de destek verdi. Bu tutumu, Demokratların Senato liderliğinde bir değişiklik olması halinde partinin İsrail politikasında daha eleştirel bir çizgiye yönelebileceği beklentisini güçlendiriyor.
Ancak Van Hollen'ın olası liderliği, Demokrat Parti'nin İsrail politikasında köklü bir değişiklik yapılacağı anlamına gelmiyor. Partinin Senato'daki farklı kanatları arasında bu konuda görüş ayrılıkları bulunuyor.
Türkiye'ye yaptırım girişiminin arkasındaki isimlerden
Van Hollen'ın Türkiye açısından da geçmişte gündeme gelen bir siyasi tutumu var. Senatör, 2019'da Cumhuriyetçi senatör Lindsey Graham ile birlikte Türkiye'ye yönelik yaptırımlar öngören bir yasa tasarısına öncülük etmişti.
Türkiye'nin Suriye'nin kuzeydoğusuna düzenlediği Barış Pınarı Harekâtı'nın ardından gündeme gelen tasarı; Türk yetkililere yaptırım uygulanmasını, Türk bankalarının hedef alınmasını ve Türkiye'ye yönelik askeri yardımların sınırlandırılmasını öngörüyordu.
Van Hollen ve Graham'ın girişimi, Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığına yönelik Washington'daki itirazların bir parçasıydı.
Liderlik yarışı 2028 hesaplarını da etkileyebilir
Demokratların Senato'daki liderlik tartışması, 2028 başkanlık seçimleri öncesinde partinin siyasi yönelimi açısından da önem taşıyor. Van Hollen'ın adı, olası başkan adayları arasında da anılıyor.
FOX 5 DC'ye 5 Kasım'da verdiği röportajda Van Hollen, 2028 başkanlık seçimlerine katılma ihtimalini değerlendirdiğini söylemişti. Senatör, ülke genelinde seçim kampanyalarına katıldığı son dönemde Demokratların yalnızca Cumhuriyetçilere karşı çıkmakla yetinmemesi, çalışanların ekonomik sorunlarına yönelik somut bir program sunması gerektiğini savundu.
Van Hollen'ın Senato liderliği için yarışa girip girmeyeceği henüz kesinleşmiş değil. Ancak Schumer'in yeniden seçilmesine yönelik itirazlar, Demokrat Parti içinde seçim zaferinin ardından başlayan liderlik ve politika tartışmasının önümüzdeki dönemde de devam edeceğine işaret ediyor.
