Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de saat 09.05'te İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. 57 yıllık yaşamına bir milletin bağımsızlık mücadelesini, Cumhuriyet'in kuruluşunu ve Türkiye'nin geleceğini değiştiren devrimleri sığdıran Atatürk, aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, minnet ve özlemle anılıyor.
Yalnızca savaş meydanlarında kazandığı zaferlerle değil; ulusal egemenliğe, laikliğe, akla, bilime ve çağdaşlaşmaya dayanan bir Cumhuriyet inşa etmesiyle de tarihe geçen Atatürk, ardında bağımsız bir ülke ve gelecek nesillere emanet ettiği Cumhuriyet'i bıraktı.
Selanik'ten Çanakkale'ye uzanan bir yaşam
1881 yılında Selanik'te dünyaya gelen Mustafa Kemal Atatürk, ilk öğrenimini burada tamamladı. Selanik Askeri Rüştiyesi ve Manastır Askeri İdadisi'nde eğitim gördükten sonra İstanbul'daki Harp Okulu'na girdi. 1902'de teğmen, 1905'te ise kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu.
Askerlik yaşamında Şam, Selanik ve Trablusgarp başta olmak üzere Osmanlı İmparatorluğu'nun farklı bölgelerinde görev yaptı. Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda önemli sorumluluklar üstlendi.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi'nde gösterdiği başarılarla adını duyurdu. 1915 yılında 19. Tümen Komutanı olarak görev yapan Mustafa Kemal, Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar'daki mücadelelerde düşman kuvvetlerinin ilerleyişinin durdurulmasında belirleyici rol oynadı.
Çanakkale'deki başarısı, onu Türk milletinin hafızasına Anafartalar Kahramanı olarak kazıdı. Ancak Mustafa Kemal'in bir milletin kaderini değiştirecek asıl mücadelesi, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Anadolu'nun işgaliyle başlayacaktı.
19 Mayıs 1919: Bağımsızlığa giden ilk adım
Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'yi başlattı. İşgal altındaki Anadolu'da bağımsızlık hareketinin örgütlenmesine öncülük etti.
22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi, milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı düşüncesini ortaya koydu. Ardından Erzurum ve Sivas kongreleriyle Milli Mücadele'nin siyasi temelleri güçlendirildi.
23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Böylece egemenliğin millete ait olduğu yeni bir devletin temelleri atıldı.
Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutanlığında yürütülen Kurtuluş Savaşı, 1921'de Sakarya Meydan Muharebesi'nde kazanılan zaferle önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Bu başarının ardından TBMM tarafından kendisine Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi.
26 Ağustos 1922'de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi zaferiyle sonuçlandı. 9 Eylül 1922'de İzmir'in kurtuluşuyla işgal kuvvetlerine karşı yürütülen mücadelede belirleyici bir aşama tamamlandı.
24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ise Türkiye'nin bağımsızlığının uluslararası alanda tanınmasını sağladı.
En büyük devrimi: Cumhuriyet
Mustafa Kemal Atatürk, askeri zaferlerle kazanılan bağımsızlığı köklü bir siyasal ve toplumsal dönüşümle tamamladı.
29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte egemenliğin millete ait olduğu yeni bir yönetim düzeni kuruldu. Atatürk'ün hedefi yalnızca bağımsız bir devlet oluşturmak değil, aynı zamanda çağdaş, laik, eğitimli ve üreten bir toplum inşa etmekti.
Bu doğrultuda gerçekleştirilen devrimler, Türkiye'nin siyasi, hukuki, ekonomik ve toplumsal yapısını değiştirdi.
3 Mart 1924'te halifelik kaldırıldı. Aynı gün kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim ve öğretim birliği sağlandı.
1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu, hukuk sisteminin laikleşmesinde ve kadınların medeni haklarının genişletilmesinde önemli bir dönüm noktası oldu.
1928'de Harf Devrimi gerçekleştirildi ve Latin esaslı Türk alfabesi kabul edildi. Eğitim seferberliğiyle okuryazarlığın artırılması hedeflendi.
Kadınların toplumsal ve siyasal yaşama katılması da Atatürk devrimlerinin en önemli hedefleri arasında yer aldı. Kadınlara 1930'da belediye seçimlerinde, 1933'te köy yönetimlerinde, 5 Aralık 1934'te ise milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanındı.
1937 yılında Cumhuriyet'in altı temel ilkesi olan cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık Anayasa'ya girdi.
Atatürk'ün öncülüğünde gerçekleştirilen bu reformlar, Türkiye'nin çağdaşlaşma yolculuğunun temel taşlarını oluşturdu.
Akıl, bilim ve ekonomik bağımsızlık
Atatürk'ün Türkiye için ortaya koyduğu çağdaşlaşma hedefinin merkezinde eğitim, bilim ve ekonomik kalkınma bulunuyordu.
Cumhuriyet'in ilk yıllarında sanayileşmeye, tarımın modernleştirilmesine ve yerli üretimin geliştirilmesine yönelik adımlar atıldı. 1930'lu yıllarda uygulanan sanayi planlarıyla Türkiye'nin üretim kapasitesinin artırılması hedeflendi.
Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumunun kurulması, 1933 Üniversite Reformu ve eğitim alanında gerçekleştirilen düzenlemeler, Atatürk'ün bilim ve kültüre verdiği önemin somut örnekleri oldu.
Dış politikada ise bağımsızlığı koruyan ve barışı esas alan bir yaklaşım benimsendi. 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik hakları güçlendirildi.
Atatürk'ün yaşamının son yıllarında üzerinde önemle durduğu Hatay meselesi de vefatının ardından 1939 yılında Hatay'ın Türkiye'ye katılmasıyla sonuçlandı.
10 Kasım 1938: Saatler 09.05'i gösterdiğinde
Yaşamının son döneminde sağlık sorunları ağırlaşan Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda yaşamını yitirdi.
Atatürk'ün vefatı, Türkiye'de büyük bir üzüntüyle karşılandı. Türk bayrağına sarılı naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nda halkın ziyaretine açıldı. İstanbul'daki törenlerin ardından Ankara'ya götürülen n
Kaynak: Gazete Oksijen
