İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu, ülke tarihinin en kritik seçimlerinden biri olarak gösterilen salı günkü oylama öncesinde, neredeyse tüm kampanyasını korku ve 'Arap karşıtlığı' üzerine kurdu.
Netanyahu birçok konuşmasında kendini 'Bay Güvenlik' diye tanımlıyor, Yahudi partilerinden oluşan muhalefeti de Arap partileriyle işbirliği yapmakla suçluyordu. Arap partileriyle ortaklığın gayrimeşru gösterilmesini kampanyanın temel unsurlarından biri haline getiren Netanyahu'nun partisi Likud'un bununla örtüşen bir de sloganı vardı: Yamin o Falastin, yani Ya sağ ya Filistin.
Kendi sağ koalisyonu yerine muhalefete oy vermeyi, Arap partilerine bağımlı bir hükümet ve Filistin devletiyle özdeşleştirmeye çalışan Netanyahu'nun tercih ettiği bu slogan aslında İsrail siyasetinin son 30 yılına damga vuran söylemlerden birinin yeni bir versiyonu.
1993'te Likud'un başına geçen Netanyahu, benzer bir sloganı ilk kez 1996 seçimlerinden önce kullandı. O dönem rakibi Şimon Peres'di ama Netanyahu kendine bir kez daha Arapları hedef alan bir slogan seçmişti: Ya Bibi ya Tibi.
Bibi, Netanyahu'nun ülke çapında bilinen lakabıydı. Tibi ile kastedilense bir dönem Yaser Arafat'ın da danışmanlığını yapan İsrail vatandaşı Filistinli siyasetçi Ahmed Tibi. Akıcı İbranicesiyle İsrail medyasında en fazla görünürlüğe sahip Arap siyasetçilerden biri olan Tibi, böylece Netanyahu ve partisinin Yahudi muhalefete verilen oyları engelleme çabalarının merkezine oturan isim oldu.
30 yıllık slogan yeniden canlandı
'Ya Bibi ya Tibi' sloganı 2019'daki seçimlerde bir kez daha Likud'un ana sloganı haline geldi.
Netanyahu'nun bu kez rakibi Benny Gantz'dı. Arap partilerinin desteği olmadan 61 sandalyelik çoğunluğu yakalamakta güçlük çeken muhalefeti köşeye sıkıştırmak isteyen Netanyahu, bir kez daha Ahmed Tibi'nin ismini sloganlaştırdı.
1996 ve 2019'da tekrarlanan slogan, 2026'da bu kez teknolojinin nimetleriyle buluştu. Seçim kampanyalarının başladığı şubatta, Netanyahu'nun danışmanı Yonatan Urich, “Ya Bibi ya Tibi, inşallah” başlığıyla yapay zeka ürünü bir video paylaştı.
Videoda Ahmed Tibi'nin başbakanmış gibi bir hükümet toplantısının merkezinde oturduğu, muhalefet liderlerinin de onu alkışladığı görülüyordu. Ardından bir gazetecinin seçimlere yüksek katılımdan söz ettiği gerçek bir yayın kesiti kullanılıyor ve video Netanyahu'ya oy çağrısıyla bitiyordu.
Böylece Netanyahu'nun 'muhalefetin gerçek patronu Araplardır' iddiası, yapay zeka yardımıyla kurmaca bir kabine toplantısına dönüştürülmüş oldu.
זה ביבי או טיבי
— יונתן אוריך (@jonatanu) February 18, 2026
אינשאללה #התחלנו pic.twitter.com/mEAZatD4J5
Seçimden bir hafta önce de slogan Netanyahu'nun ağzındaydı. İsrail lideri, 21 Ekim'de JNS'e verdiği röportajda şunları söylüyordu:
"Bu seçimde tercih aslında ya Bibi ya Tibi. Çünkü muhalefetimiz, Ahmed Tibi ve Müslüman Kardeşler’den Mansur Abbas olmadan hükümet kuramaz. Bunu düşündüğünüzde karar çok basit"
Seçimden sonra 30 yıllık slogan el değiştirdi
Sonuçlar, Netanyahu’nun kampanya boyunca işaret ettiği aritmetiği ortaya çıkardı. Henüz kesinleşmeyen seçim sonuçlarına göre muhalefet Arap partilerinin desteği olmadan hükümet kuracak bir sayıya ulaşamadı. Birçoklarına göre asıl sürprizi yapansa Arap partileri oldu.
İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandıkta katılım rekoru kırmasıyla beraber, iki Arap partisi 19 sandalyeye ulaşarak kendileri açısından ülke tarihinin en başarılı seçimini geçirdi.
Üstelik çok parçalı yapıdaki muhalefet bloğunun temel motivasyonu Netanyahu'yu koltuğundan indirmekti. 7 Ekim saldırılarına kadar İsrail meydanlarını dolduran geniş çaplı sokak muhalefetiyle karşı karşıya kalan Netanyahu hükümeti, saldırıların ardından güvenlikçi bir yapıya bürünmüş ve muhalif sesler de büyük ölçüde kesilmişti.
Saldırılardan üç yıl sonra yapılan seçimde de muhalefetin ana vaadi Netanyahu'yu 'evine göndermek' oldu. Ancak sonuçlar, Arap partilerinin desteği olmaksızın bu vaadin gerçekleşmesinin mümkün olmadığını gösterdi.
Salı gecesi ilk sonuçlar açıklanıp, genel tablo aşağı yukarı belli olduğunda 30 yıllık sloganın baş aktörü Ahmed Tibi'den sürpriz bir paylaşım geldi: Ya Bibi ya Tibi. Böylece slogan el değiştirmiş, muhalefete 'ya bizim desteğimizi alırsınız, ya da Netanyahu'yla devam edersiniz' mesajına dönüşmüştü.
Bir gün sonra aynı slogan 'İsrail'in vicdanı' olarak bilinen Haaretz gazetesinin sayfalarındaydı. Gazetenin kıdemli yazarı Gideon Levy, 'Ya Bibi ya Tibi' başlığıyla kaleme aldığı yazıda şunları söylüyordu:
"İsrail’in geleceği artık Arap vatandaşlarına ve Yahudi vatandaşlarının onlara yönelik tutumuna bağlı. Nekbe’den ve Yahudi devletinin kuruluşundan seksen yıl sonra, İsrail vatandaşı Filistinliler bu devletin kaderini belirleyebilir. Bundan daha büyük bir tarihsel adalet olabilir mi?"
Kaynak: Gazete Oksijen
