ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve temsilcisi Jared Kushner, Gazze’de ateşkes sürecini yeniden canlandırmaya yönelik diplomatik girişimler kapsamında Hamas’ın siyasi lideri Halil el-Hayye ile Mısır’da nadir görülen bir görüşme gerçekleştirdi.
Associated Press’e konuşan bölgesel bir yetkili ile Hamas yetkilisi, pazar günü düzenlenen toplantının iki saatten uzun sürdüğünü söyledi. Kushner’ın üç kişilik ABD heyetinde yer aldığı görüşmeye arabulucu ülkeler Mısır, Katar ve Türkiye’den yetkililer de katıldı.
Görüşmenin merkezinde, Hamas’ın silah bırakmasını ve İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesini öngören ABD destekli 15 maddelik yol haritası vardı.
Bölgesel yetkiliye göre Kushner’ın amacı, Netanyahu ile yapacağı görüşme öncesinde Hamas’ın plana, özellikle de silahsızlanma maddesine bağlılığını güvence altına almaktı.
Hamas: Müzakerelere başlamaya hazırız
Hamas yetkilisi, örgütün yol haritasına bağlı olduğunu ve uygulama takviminin belirlenmesi için öngörülen 14 günlük müzakere döneminin arabulucular tarafından başlatılmasını beklediğini söyledi. Bu sürecin başlayabilmesi için bütün tarafların plana onay vermesi gerekiyor.
Hamas, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada arabuluculara ve ateşkes sürecini denetlemek amacıyla ABD tarafından oluşturulan Barış Kurulu’na çağrıda bulundu. Açıklamada, İsrail’in yol haritasını kabul etmesinin sağlanması istendi.
Hamas tarafı ayrıca uygulama başlamadan önce İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını durdurmasını ve güçlerini bölgeyi ayıran “sarı hat” olarak adlandırılan sınıra çekmesini talep etti.
Söz konusu hattın sınırları kesin biçimde belirlenmiş değil. İsrail güçlerinin hattın ötesine geçtiği ve Gazze’nin yaklaşık yüzde 60’ını kontrol ettiği belirtiliyor. Netanyahu, mayıs ayında İsrail’in kontrolünü yüzde 70’e çıkarmayı planladığını söylemişti.
Gözler Netanyahu görüşmesinde
Kushner’ın bugün eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve Barış Kurulu Direktörü Nickolay Mladenov ile birlikte Netanyahu’yla görüşmesi bekleniyor.
Netanyahu geçen hafta, İsrail’in en yakın müttefiki ABD yönetimine yönelik sıra dışı bir karşı çıkışla 15 maddelik planı reddetmişti. İsrail Başbakanı, Hamas tamamen silahsızlandırılmadan İsrail güçlerinin Gazze’deki hiçbir mevziden çekilmeyeceğini savunuyor.
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de aralarında bulunduğu bölge ülkeleri, İsrail’in yol haritasını reddetmesini ortak açıklamayla kınadı.
Ürdün, Pakistan, Endonezya ve ateşkes görüşmelerinde arabuluculuk yapan ülkelerin de imzaladığı açıklamada, “Gazze’de barışı sağlama çabalarını engellemenin sorumluluğu artık İsrail’e aittir” denildi.
Dışişleri bakanları, Barış Kurulu ile ABD’ye planın uygulanmasını herhangi bir tarafın engellemesini önleyecek “acil ve somut önlemler” alma çağrısında bulundu.
Silahsızlanma konusunda anlaşmazlık
Yol haritasına göre Hamas, silahlarını Gazze’nin günlük yönetimini üstlenmesi planlanan Filistinli teknokratlar komitesine devredecek. Ancak söz konusu komite henüz Gazze’ye girmiş değil.
Hamas, ağır silahlarını bırakmasını bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına bağlarken mevcut İsrail hükümeti bu seçeneği reddediyor.
Plan, Hamas’ın silahlarını aşamalı biçimde teslim etmesi karşılığında İsrail’in saldırılarını durdurmasını ve Gazze’den çekilmeye başlamasını öngörüyor. Netanyahu’nun Hamas tamamen silahsızlanmadan geri çekilmeme tutumu ise yeniden inşa çalışmalarını ve tarafları birbirinden ayıracak uluslararası güçlerin konuşlandırılmasını da beklemeye aldı.
Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, 10 Ekim 2025’te ateşkes üzerinde anlaşılmasından bu yana İsrail saldırılarında 1.200’den fazla Filistinli hayatını kaybetti, 4.100’den fazla kişi yaralandı.
Netanyahu, 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimler öncesinde Gazze konusunda sert tutum benimseyen bakanların da bulunduğu koalisyonunu bir arada tutmaya çalışıyor. İsrail Başbakanı’nın seçimlerden önce ateşkes sürecinde belirleyici bir adım atıp atmayacağı belirsizliğini koruyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
